Không chỉ dừng lại ở việc khám sức khỏe miễn phí phát hiện sớm bệnh tật, Hải Phòng đang hướng tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân suốt đời thông qua hồ sơ điện tử.
Trong đợt khám sức khỏe miễn phí tại xã Vĩnh Am, ông Đỗ Minh Côi, 74 tuổi, được phát hiện có nốt vôi hóa nhỏ ở gan trái và nang thận hai bên. Theo đánh giá ban đầu, những bất thường này chưa quá nguy hiểm nhưng cần được theo dõi để kịp thời xử trí nếu diễn biến bất lợi.
Với ông Côi, buổi khám giúp phát hiện vấn đề sức khỏe mà trước đó ông chưa biết đến. “Nếu không được khám miễn phí ở địa phương thì tôi sẽ chẳng bao giờ đi khám bệnh nếu như cơ thể không có biểu hiện bất thường. Vì vậy tôi cảm thấy rất ý nghĩa, đặc biệt là khi biết được bệnh tình của mình để theo dõi diễn biến sức khỏe về lâu dài”, ông Côi chia sẻ.
Câu chuyện của ông Côi cho thấy ý nghĩa thiết thực của việc đưa dịch vụ khám sức khỏe đến gần người dân, nhất là người cao tuổi và những người ít có thói quen khám định kỳ. Nhiều bệnh lý tiến triển âm thầm, chưa gây triệu chứng rõ rệt. Nếu không được kiểm tra, người mắc có thể không nhận ra nguy cơ, chỉ đến cơ sở y tế khi bệnh đã ảnh hưởng đến sức khỏe.
Sau 100 ngày triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân, Bệnh viện Kiến An đã khám, tư vấn và sàng lọc cho người dân tại nhiều địa bàn, trong đó có xã Vĩnh Am. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp liên quan đến tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, cùng những tổn thương tại gan, thận và một số cơ quan khác cần kiểm tra thêm.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Chín, Trưởng Phòng Tổ chức cán bộ - Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Kiến An, cho biết qua các đợt khám tại cộng đồng, nhiều người được phát hiện huyết áp hoặc đường huyết cao dù trước đó không có triệu chứng rõ ràng. Kết quả siêu âm cũng ghi nhận một số bất thường như gan nhiễm mỡ, sỏi thận, tổn thương tuyến giáp, u xơ tử cung và nang buồng trứng.
Tuy nhiên, kết quả sàng lọc mới là căn cứ nhận diện nguy cơ, không đồng nghĩa với chẩn đoán xác định bệnh. Tùy từng trường hợp, người dân cần được tư vấn kiểm tra chuyên sâu hoặc theo dõi theo hướng dẫn chuyên môn.
Theo bác sĩ Chín, khám định kỳ giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm nguy cơ biến chứng và tạo điều kiện điều trị kịp thời. Người dân còn được tư vấn về dinh dưỡng, vận động, sinh hoạt và những yếu tố nguy cơ cần điều chỉnh. Vì vậy, giá trị của buổi khám không chỉ nằm ở việc phát hiện bất thường mà còn ở hướng dẫn người dân biết cách chăm sóc sức khỏe phù hợp với tình trạng của mình.
Yêu cầu này càng rõ khi số người mắc bệnh không lây nhiễm cần được theo dõi trên địa bàn thành phố còn lớn. Theo số liệu của ngành Y tế trong 9 tháng năm 2026, toàn thành phố đã sàng lọc, đưa vào quản lý 230.693 người mắc bệnh không lây nhiễm, gồm 130.479 người tăng huyết áp, 77.864 người đái tháo đường, 8.264 người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản, cùng 14.086 người mắc các bệnh khác.
Những con số này cho thấy phát hiện bệnh mới là bước khởi đầu. Với người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh mạn tính khác, việc theo dõi chỉ số sức khỏe, sử dụng thuốc theo chỉ định, điều chỉnh lối sống và tái khám đúng lịch có ý nghĩa quyết định đối với kiểm soát bệnh. Nếu thiếu sự theo dõi thường xuyên, người bệnh có thể bỏ điều trị, kiểm soát bệnh không tốt hoặc chỉ quay lại cơ sở y tế khi đã xuất hiện biến chứng.
Do đó, sau mỗi đợt khám, người có dấu hiệu bất thường cần được hướng dẫn kiểm tra chuyên khoa, người đã mắc bệnh cần được kết nối với cơ sở y tế tiếp tục quản lý. Thông tin về kết quả khám, tình trạng sức khỏe và hướng xử trí phải được chuyển tiếp đầy đủ, giúp người dân biết cần làm gì, đến đâu và khi nào cần tái khám. Nếu không có khâu tiếp nối này, việc phát hiện bệnh dù kịp thời vẫn khó tạo ra hiệu quả lâu dài.
Để duy trì việc theo dõi sau khám, hồ sơ sức khỏe điện tử có vai trò lưu giữ thông tin về tiền sử bệnh, kết quả khám, đơn thuốc và quá trình điều trị của mỗi người. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ qua các lần thăm khám, bác sĩ có thêm căn cứ đánh giá diễn biến sức khỏe, đối chiếu kết quả cũ và lựa chọn hướng kiểm tra phù hợp, hạn chế tình trạng thiếu thông tin khi người bệnh chuyển đến cơ sở y tế khác.
Theo Sở Y tế, tính đến hết tháng 9/2026, tỷ lệ triển khai bệnh án điện tử đạt 95,45%, tương ứng 63/66 đơn vị; hơn 50% dân số đã cài đặt Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Toàn bộ 184 cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tiếp nhận căn cước công dân hoặc VNeID thay thế thẻ giấy. Thành phố cũng triển khai 62 ki-ốt đăng ký khám, chữa bệnh thông minh, với hơn 232.000 lượt người tự đăng ký thành công. Những kết quả này góp phần giảm giấy tờ, thuận tiện hơn trong tiếp nhận và tra cứu thông tin khám, chữa bệnh.
Tuy nhiên, số người cài đặt ứng dụng hay số cơ sở triển khai bệnh án điện tử chưa phản ánh đầy đủ hiệu quả quản lý sức khỏe. Điều quan trọng là thông tin phải chính xác, được cập nhật sau mỗi lần khám và thực sự được sử dụng trong quá trình theo dõi, điều trị. Tại Trung tâm Y tế Thanh Miện, việc hướng dẫn người dân cài đặt Sổ sức khỏe điện tử được thực hiện ngay trong quá trình khám, chữa bệnh. Cán bộ Tổ công tác xã hội phối hợp với các khoa, phòng hỗ trợ người bệnh và người nhà, nhất là người cao tuổi gặp khó khăn khi sử dụng điện thoại thông minh.
Bác sĩ chuyên khoa II Trần Hải Hà, Giám đốc Trung tâm Y tế Thanh Miện, cho biết việc cài đặt Sổ sức khỏe điện tử giúp người bệnh nắm bắt quá trình khám, chữa bệnh, ghi nhớ lời dặn của cán bộ y tế, hướng dẫn sử dụng thuốc và thời gian hẹn tái khám, qua đó hạn chế việc đi lại nhiều lần khi cần tra cứu thông tin.
Ở tuyến y tế gần dân nhất, việc kết nối thông tin điện tử với quản lý sức khỏe tại cộng đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông Vũ Văn Phong, Phó Giám đốc phụ trách Trạm Y tế xã Vĩnh An, cho biết cập nhật thông tin sau khám vào Sổ sức khỏe điện tử giúp lưu lại tiền sử bệnh, hỗ trợ theo dõi diễn biến sức khỏe và tạo thuận lợi cho bác sĩ khi người dân tiếp tục khám ở những lần sau. Dựa trên thông tin đã có, cơ sở y tế có thêm căn cứ định hướng thăm khám và lựa chọn cách xử trí phù hợp.
Từ kết quả khám ban đầu, trạm y tế cần nắm được những trường hợp có nguy cơ, người mắc bệnh mạn tính và người cần tiếp tục kiểm tra chuyên sâu. Việc theo dõi không dừng ở lưu hồ sơ mà cần gắn với hướng dẫn người dân thực hiện các chỉ định, tái khám đúng lịch và phối hợp với bệnh viện khi vượt quá khả năng chuyên môn của tuyến cơ sở. Đây là khâu giúp kết quả khám sức khỏe toàn dân chuyển thành hoạt động chăm sóc thường xuyên.
Khám sức khỏe miễn phí giúp người dân phát hiện bệnh sớm, nhưng quản lý sức khỏe trọn đời đòi hỏi sự tiếp nối giữa các lần khám, giữa dữ liệu điện tử và hoạt động chăm sóc trực tiếp, giữa y tế cơ sở với bệnh viện. Theo bác sĩ Chín, kết quả khám được số hóa giúp cơ sở y tế thuận lợi hơn trong phân loại nguy cơ, tư vấn theo dõi và kết nối người bệnh đến bệnh viện hoặc tuyến trên khi cần thăm khám chuyên sâu.
Thực hiện mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân, Hải Phòng đẩy mạnh khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí cho các nhóm đối tượng, từ trẻ em, người lao động đến người cao tuổi và các nhóm cần được quan tâm về sức khỏe. Hoạt động khám được tổ chức tại cơ sở y tế và địa phương, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ thuận lợi hơn, phát hiện sớm bệnh tật và được tư vấn điều trị khi cần thiết.
Thành phố từng bước gắn kết quả khám với hồ sơ sức khỏe điện tử, làm cơ sở theo dõi, quản lý sức khỏe lâu dài cho từng người dân. Giá trị lâu dài của chương trình được thể hiện ở việc mỗi người dân không chỉ được khám mà còn được hướng dẫn, theo dõi và chăm sóc phù hợp trong suốt cuộc đời.
NGỌC TUYỂN
