Liên tiếp những vụ lật tàu, chìm tàu xảy ra gần đây là lời cảnh tỉnh đắt giá, gióng lên hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng trong công tác bảo đảm an toàn hàng hải.
Chiều 11/7/2026, một vụ tai nạn giao thông đường thủy đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại vùng biển cách Hòn Mây Rút Ngoài, An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) khoảng 200m. Ca nô AG-26751 chở 32 khách du lịch quốc tịch Ấn Độ, 3 thuyền viên và 1 hướng dẫn viên người Việt Nam, trên hành trình từ Hòn Mây Rút Ngoài về cảng An Thới thì bất ngờ gặp sóng to, gió lớn và bị lật úp khiến toàn bộ thuyền viên và hành khách rơi xuống biển.
Sau nhiều nỗ lực tìm kiếm cứu nạn, các lực lượng chức năng đã vớt được 36/36 người, trong đó có 15 người tử vong (toàn bộ là người Ấn Độ). Đây là vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng nên ngay chiều cùng ngày, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc ký Công điện số 47/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khắc phục hậu quả vụ việc.
Những vụ lật tàu du lịch trên biển không phải hy hữu. Cách đây gần 1 năm, thảm kịch lật tàu Vịnh Xanh 58 trên vịnh Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) làm 39 người chết, khiến dư luận bàng hoàng, xót xa. Và cũng cách đây gần 1 tháng xảy ra vụ va chạm giữa 2 tàu du lịch trên vịnh Lan Hạ (đặc khu Cát Hải, Hải Phòng) khiến 1 phương tiện bị lật, làm 1 người tử vong.
Không chỉ với tàu du lịch, đối với tàu vận tải, tàu chở khách, tàu cá… cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn, thảm họa. Trên thực tế, liên tiếp những vụ lật tàu, chìm tàu biển xảy ra gần đây là sự cố không ai mong muốn, song đó là lời cảnh tỉnh đắt giá, gióng lên hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng trong trong công tác bảo đảm an toàn hàng hải cũng như công tác quản lý của cơ quan chức năng.
Nhìn rộng hơn, những vụ việc đáng tiếc kể trên đang đe dọa trực tiếp đến sự phát triển của ngành du lịch, nhất là du lịch biển. Đơn cử, từ khi ghi danh trên bản đồ Di sản thế giới, vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà trở thành điểm đến lý tưởng đối với du khách trong và ngoài nước.
Trong 6 tháng năm 2026, Cát Bà đón hơn 2,5 triệu lượt khách và hứa hẹn tăng trưởng cao trong thời gian tới. Khi đến với di sản vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà, phần lớn du khách đều hào hứng với trải nghiệm đi tàu tham quan vịnh Lan Hạ.
Tuy nhiên, những vụ việc, như: cháy tàu du lịch, va chạm giữa tàu du lịch và tàu chuyển tải, chìm tàu… khiến không ít khách du lịch lo lắng, cân nhắc khi lựa chọn du lịch biển. Bởi lẽ, dù có sự kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ của lực lượng chức năng, song việc dùng ca nô, xuồng để chuyển tải du khách từ đầu bến ra tàu du lịch hoặc tham quan các đảo rất khó để quản lý, tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Hiện đang trong cao điểm du lịch hè, để phòng ngừa những vụ tai nạn tàu thủy, việc cần kíp trước mắt là các cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị lữ hành, chủ tàu cần trang bị, nâng cao kỹ năng ứng phó thiên tai, tình huống bất ngờ phát sinh cho thuyền viên. Bên cạnh đó, yêu cầu bắt buộc khi du khách bước chân lên tàu phải mặc áo phao, được hướng dẫn vị trí lối thoát hiểm, vị trí để búa thoát hiểm…
Các lực lượng chức năng tiếp tục quan tâm, đầu tư trang thiết bị cứu nạn, cứu hộ hiện đại, tiên tiến để đáp ứng yêu cầu đặt ra, cùng với đó là nâng cao kỹ năng và khả năng phối hợp của các lực lượng cứu nạn. Ngoài ra, việc duy trì hệ thống thông tin liên lạc hiệu quả giữa các tàu và cơ quan quản lý cũng là yếu tố then chốt để có thể ứng phó kịp thời khi có sự cố; công tác dự báo thời tiết sớm và đánh giá chính xác là cũng điều rất quan trọng.
Với Hải Phòng, đường thủy nội địa là một loại hình giao thông quan trọng, góp phần kết nối cảng biển Hải Phòng với các tỉnh vùng Duyên hải Bắc bộ thông qua các hành lang vận tải thủy nội địa. Trong đó, đường thủy nội địa địa phương có 16 tuyến, luồng với tổng chiều dài 261,8km và đường thủy nội địa quốc gia có 22 tuyến, luồng với tổng chiều dài 481,3km.
Nguy cơ xảy ra tai nạn, thảm họa trên địa bàn có thể dự báo trước, như: tàu vận tải, tàu chở khách, phà Đồng Bài - Cái Viềng khi hành trình cắt ngang luồng hàng hải có thể đâm va với tàu, thuyền khác trong nước hoặc nước ngoài, gây chìm, cháy nổi, ô nhiễm môi trường biển; tàu có thể gặp sự cố mất liên lạc, hỏng máy, mắc cạn, đâm va…
Hiện, năng lực, lực lượng, phương tiện tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn của thành phố và các đơn vị đóng trên địa bàn thành phố cơ bản đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, việc thực hiện nhiệm vụ phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, sóng gió cũng như thời gian tiếp cận hiện trường nên công tác tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ cũng gặp nhiều áp lực, khó khăn.
Đánh giá đúng thực trạng, nhìn nhận rõ nguy cơ, ngày 8/7/2026, UBND thành phố ban hành Kế hoạch ứng phó với thảm họa tàu, thuyền trong vùng bước đường thủy nội địa. UBND thành phố giao Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương liên quan xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó sát thực tiễn. Sở Xây dựng chỉ đạo nâng cao chất lượng kiểm tra tàu, thuyền vào, rời các cảng, bến thủy nội địa, kiên quyết không cho rời cảng nếu không bảo đảm các điều kiện theo quy định; rà soát kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, kịp thời khắc phục hư hỏng các công trình…
Bộ Chỉ huy quân sự thành phố sẵn sàng lực lượng, phương tiện tại chỗ, đồng thời huy động, phối hợp sử dụng lực lượng, phương tiện của Hải quân, Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng… tham gia tìm kiếm cứu nạn. Chỉ đạo các trạm quan sát, ra đa cảnh giới tiến hành quan sát, rà soát thông tin, tín hiệu cấp cứu - khẩn cấp phát tín hiệu cho tàu, thuyền…
Trước những diễn biến phức tạp của thời tiết, khí hậu, kế hoạch trên như một bảng phân công rõ việc, rõ trách nhiệm, vai trò của từng sở, ngành, đơn vị cũng như huy động nguồn lực, sự phối hợp trong triển khai thực hiện nhiệm vụ, giải pháp phòng ngừa và ứng phó có hiệu quả tai nạn tàu, thuyền, nhằm hạn chế tối đa thiệt hại về người và tài sản, bảo đảm an toàn đối với du lịch biển.
HOÀNG XUÂN
.png "Đưa di tích thành sản phẩm du lịch")
