Khi người lớn tự đẩy con vào hiểm họa

Đây là câu chuyện không còn mới và để lại những hệ lụy rõ ràng, song nhiều người lớn vẫn không rút ra bài học. Hậu quả là nhiều người vướng vào pháp luật, bị phạt tiền hoặc tự đẩy mình và con em vào vòng lao lý.

Mới đây nhất, ngày 13/6, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lào Cai đã xử lý hai thiếu nữ vi phạm giao thông, tự quay video đăng lên mạng xã hội. Trước đó, một video trên Facebook ghi lại cảnh hai cô gái đi xe máy chở theo một bé trai khoảng 3 tuổi. Những người này chưa đủ tuổi điều khiển xe máy, không đội mũ bảo hiểm. Chiếc xe máy nói trên thuộc sở hữu của một người là cậu của một thiếu nữ trong nhóm. Rất may chưa có hậu quả đáng tiếc xảy ra, song người cậu này đã bị lực lượng chức năng xử phạt 9 triệu đồng.

Bị phạt tiền trong trường hợp này vẫn còn cơ hội rút kinh nghiệm, nhưng ở một số vụ việc khác, những người liên quan phải chịu bản án nghiêm khắc của pháp luật mà không có cơ hội làm lại. Bởi lẽ, những bản án ấy sẽ là nỗi ám ảnh suốt cuộc đời họ về mãi sau này.

Ngày 6/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình khởi tố bị can đối với P.T.B. (sinh năm 1990, trú tại xã Lý Nhân, tỉnh Ninh Bình) về hành vi "Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ"; khởi tố bị can đối với con trai của người này là V.H.N. (sinh năm 2009) về tội "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ".

Dù biết rõ con trai chưa đủ tuổi và chưa có giấy phép lái xe, nhưng anh P.T.B. vẫn giao chiếc xe máy có dung tích xi lanh trên 50 cm³ cho con đi. Khi đến khu vực ngã tư, N. không giảm tốc độ, thiếu chú ý quan sát và không nhường đường cho phương tiện đi từ bên phải nên đã va chạm với một xe máy khác, khiến một người bị tổn hại sức khỏe lên đến 74%.

Vào tháng 3/2025, một người mẹ ở xã Văn Hội, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (nay là xã Hồng Châu, Hải Phòng) đã mua và giao xe máy điện cho con đi dù chưa đủ tuổi theo quy định. Hậu quả, con gây tai nạn, còn mẹ bị phạt tù.

Cụ thể, bà L.T.L. (sinh năm 1980) mua xe máy điện 34MĐ4-015.64 và giao cho con trai là Q.Đ.L. (sinh năm 2009) để đi học tại Trường THPT Quang Trung. Đêm 14/8/2024, L. (lúc này chưa đủ 16 tuổi) dùng chiếc xe nói trên chở em họ đi chơi và va chạm với xe máy do anh Đ.V.T. ở cùng xã, đang chở con trai. Hậu quả, bố con anh Đ.V.T. bị tổn thương cơ thể lần lượt là 90% và 37%.

Hành vi giao xe máy điện cho con chưa đủ 16 tuổi điều khiển, gây tai nạn của người phụ nữ này cấu thành tội "Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ". Vì vậy, bị cáo bị xử phạt 6 tháng tù giam...

Theo quy định hiện nay, người đủ 16 tuổi trở lên được lái xe gắn máy có dung tích xi lanh dưới 50cm³; người đủ 18 tuổi trở lên được lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dung tích xi lanh từ 50cm³ trở lên và các loại xe có kết cấu tương tự... Thế nhưng thực tế cho thấy trẻ em chưa đủ tuổi điều khiển xe máy còn khá nhiều.

Điều đáng lưu tâm là những chiếc xe trên đều do người lớn trang bị cho trẻ em. Vì thế, khi có tai nạn xảy ra, người đáng trách đầu tiên phải là người lớn. Nhiều phụ huynh quan điểm rất giản đơn là giao xe để con đi học, đỡ phải mất thời gian đưa đón, mà không hiểu rằng pháp luật quy định rất rõ về việc con đến bao nhiêu tuổi mới được điều khiển loại phương tiện. Và khi có sự việc đau lòng xảy ra, chính họ lại là những người gánh hậu quả đầu tiên.

Việc giao xe cho con chưa đủ điều kiện không chỉ vi phạm pháp luật về giao thông mà còn có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Người giao xe nếu biết rõ người nhận xe không có giấy phép lái xe, đã sử dụng rượu, bia, chất kích thích, dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, có thể bị phạt từ 10 - 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm.

Đã có ý kiến cho rằng, ngoài tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền trong mỗi gia đình, nhà trường và xã hội; đưa ra các vụ việc cụ thể đến rộng rãi với cộng đồng để tăng tính răn đe thì cần điều chỉnh mức phạt theo hướng cao hơn. Cơ quan công an cũng đã khuyến cáo người dân tuyệt đối không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe hoặc không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Chỉ khi người lớn nhận thức được rằng việc giao xe cho con không chỉ là vi phạm hành chính mà còn có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng thì họ mới thực sự thay đổi hành vi.