Khơi thông nguồn lực phát triển nhà cho thuê

Nhu cầu lớn

Theo tổng hợp của Sở Xây dựng, giai đoạn 2026 - 2030, Hải Phòng dự kiến cần khoảng 20.000 căn nhà cho thuê. Trong đó, công nhân tại các khu công nghiệp, khu kinh tế cần khoảng 15.000 căn; khoảng 4.300 hộ thuộc diện di dời khỏi 177 chung cư cũ nguy hiểm có nhu cầu thuê nhà. Ngoài ra, còn khoảng 500 sinh viên và 200 cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng vũ trang có nhu cầu thuê nhà.

Với người lao động thu nhập hạn chế, mua nhà không dễ do phải chuẩn bị khoản tiền ban đầu, cân đối khả năng trả nợ và trang trải chi phí sinh hoạt. Vì vậy, nhà cho thuê giá phù hợp là giải pháp thiết thực, giúp người lao động ổn định chỗ ở mà không chịu áp lực tài chính kéo dài.

Chị Nguyễn Thị Vân, công nhân tại Khu công nghiệp Đại An cho biết: “Nếu mua nhà ở xã hội, vợ chồng tôi phải chuẩn bị khoản tiền ban đầu và cân đối khả năng trả nợ hằng tháng nếu vay vốn. Với thu nhập hiện có, gia đình mong muốn được thuê nhà ở xã hội với giá phù hợp, gần nơi làm việc để giảm chi phí đi lại, yên tâm gắn bó với công việc”.

Những năm qua, thành phố từng bước bổ sung quỹ nhà phục vụ người dân. Từ năm 2016, các khu chung cư HH1-HH2, HH3-HH4 Đồng Quốc Bình và chung cư ngõ 75 Lý Thánh Tông lần lượt được đưa vào sử dụng, phục vụ hàng nghìn hộ dân, nhất là các trường hợp phải di dời khỏi chung cư cũ.

Nguồn cung nhà cho thuê từ các dự án cũng đang hình thành. Theo Sở Xây dựng, thành phố có 15 dự án với tổng quy mô hơn 4.900 căn hộ, nhưng mới có 744 căn hoàn thành, đủ điều kiện đưa vào sử dụng, trong đó 605 căn đang được khai thác cho thuê ổn định. Cuối tháng 6/2026, dự án nhà lưu trú công nhân và chuyên gia thuộc Khu chức năng dịch vụ, Khu công nghiệp Đại An mở rộng được khởi công trên diện tích 4,28 ha.

Thực tế cho thấy khoảng cách đáng kể giữa quy mô dự án và nguồn nhà sẵn sàng phục vụ người dân. Trong khi phần lớn nguồn cung cần thêm thời gian hoàn thiện, phát triển nhà cho thuê vẫn gặp khó do vốn đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, hạn chế sức hút đối với doanh nghiệp.

Đa dạng nguồn lực

Theo Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030, Hải Phòng phê duyệt và lựa chọn chủ đầu tư cho 27 dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân với tổng quy mô gần 38.000 căn. Tuy nhiên, tăng số lượng dự án chưa đồng nghĩa nhu cầu thuê nhà được đáp ứng ngay. Thành phố cần đẩy nhanh tiến độ, bố trí quỹ đất thuận lợi, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và rút ngắn thủ tục đầu tư để giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Kinh doanh Công ty CP Đầu tư bất động sản Nam Đô cho rằng, Hải Phòng cần chuẩn bị quỹ đất sạch, đơn giản hóa thủ tục và duy trì chính sách ưu đãi ổn định, lâu dài để thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà cho thuê. Kiểm soát được chi phí đầu tư sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp bảo đảm hiệu quả khai thác, duy trì giá thuê phù hợp với khả năng chi trả của người dân.

Bên cạnh nguồn lực doanh nghiệp, thành phố cần chủ động tạo lập quỹ nhà do Nhà nước quản lý, ưu tiên nhóm khó tiếp cận nhà ở thương mại. Ngày 23/6/2026, HĐND thành phố thông qua việc bổ sung 774,6 tỷ đồng vốn điều lệ cho Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, nâng tổng vốn lên hơn 2.054 tỷ đồng, phục vụ nhiệm vụ của Quỹ nhà ở địa phương. Quỹ thực hiện các hình thức tạo lập nhà ở xã hội, trong đó có nhà cho thuê.

Thành phố dự kiến sử dụng khoảng 4.300 tỷ đồng từ nguồn thu quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội để mua khoảng 4.256 căn hộ đạt chuẩn tại các dự án trên địa bàn, hình thành quỹ nhà do Nhà nước quản lý và cho thuê với giá ưu đãi. Nếu thực hiện đúng kế hoạch, phương án này có thể bổ sung nguồn cung mà không phải chờ các dự án mới hoàn thành toàn bộ.

Ngoài ra, thành phố yêu cầu rà soát quỹ nhà thuộc tài sản công, nghiên cứu chuyển đổi công năng các cơ sở dôi dư thành nhà cho thuê; xem xét cơ chế hỗ trợ hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ cho thuê. Đây là những hướng đi giúp khai thác hiệu quả tài sản, quỹ đất và nguồn lực sẵn có.

Tuy nhiên, đa dạng nguồn lực mới là điều kiện ban đầu. Để người dân thực sự được hưởng lợi, các dự án cần triển khai đúng tiến độ, căn hộ sớm đưa vào sử dụng và giá thuê phù hợp với thu nhập.