Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), kiểm soát lạm phát điểm trong giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2026 - 2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm, trong đó đặt ra yêu cầu đổi mới quản trị, tuyển sinh, chương trình đào tạo; tăng cường ứng dụng AI, kiểm soát lạm phát điểm và gắn đào tạo với nhu cầu nhân lực của thị trường lao động.
Năm học 2026 - 2027, các cơ sở đào tạo được yêu cầu đánh giá kết quả bằng sản phẩm cụ thể, mức độ hoàn thành mục tiêu và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Đối với tuyển sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường hoàn thành tuyển sinh năm 2026 đúng quy định, đồng thời rà soát phương án tuyển sinh năm 2027 theo hướng ổn định, minh bạch, đơn giản hóa phương thức xét tuyển, bảo đảm công bằng và thực chất.
Số lượng tuyển sinh phải được xác định trên cơ sở đội ngũ, cơ sở vật chất, chất lượng đầu ra và nhu cầu nhân lực. Các trường cần đối chiếu kết quả học tập của từng nhóm thí sinh trúng tuyển để làm căn cứ điều chỉnh phương án tuyển sinh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu rà soát, cập nhật chương trình đào tạo, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Chuẩn đầu ra cần tích hợp kiến thức, kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng AI trong chương trình đại học, thạc sĩ, tiến sĩ; loại bỏ, tích hợp hoặc thay thế nội dung lạc hậu, đồng thời trang bị cho người học tư duy độc lập, phản biện, sáng tạo, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm khi sử dụng AI.
Các chương trình liên ngành, xuyên ngành, nhất là trong khối STEM được khuyến khích phát triển, tập trung vào những lĩnh vực như công nghệ thông tin và truyền thông, AI, vi mạch bán dẫn, tự động hóa, công nghệ sinh học và năng lượng xanh. Doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp được tăng cường tham gia xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chuẩn đầu ra, thiết kế chương trình và tổ chức đào tạo.
Các trường đồng thời được yêu cầu đa dạng hóa phương thức đào tạo, thí điểm mô hình giáo dục đại học số, tăng học qua nghiên cứu, dự án và trải nghiệm thực tiễn; tiếp tục phát triển các khóa học trực tuyến mở đại chúng, ưu tiên nội dung về năng lực số, AI và các lĩnh vực thế mạnh để chia sẻ, sử dụng chung trong toàn hệ thống.
Bên cạnh đó, một yêu cầu đáng chú ý trong năm học mới là tăng cường kiểm soát chất lượng thực chất. Các cơ sở đào tạo phải phân tích phân bố điểm học phần, kết quả học tập và xếp loại tốt nghiệp theo từng ngành, khóa, hình thức đào tạo; đối chiếu với chuẩn đầu ra và phản hồi của doanh nghiệp để phát hiện, kiểm tra, xử lý tình trạng lạm phát điểm.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu rõ, không áp đặt tỷ lệ điểm hoặc tỷ lệ tốt nghiệp giỏi, xuất sắc; không hạ chuẩn để tăng thành tích. Các trường phải kiểm tra mẫu bài thi, đồ án, luận văn và minh chứng đánh giá; hoàn thành báo cáo kiểm soát lạm phát điểm và kết quả cải tiến trước khi kết thúc năm học.
Đồng thời, các trường phải hậu kiểm tuyển sinh, đánh giá chuẩn đầu ra, cấp văn bằng, điều kiện đội ngũ, địa điểm đào tạo và việc sử dụng AI; quy định minh bạch phạm vi được phép sử dụng AI, nghĩa vụ khai báo, cách xác minh đóng góp thực của người học và xử lý gian lận học thuật.
Trong nghiên cứu khoa học, Bộ yêu cầu chú trọng chất lượng, khả năng ứng dụng và tác động xã hội, không chạy theo số lượng công bố; tăng kiểm soát liêm chính khoa học, sở hữu trí tuệ, đồng thời ưu tiên học bổng và hỗ trợ nghiên cứu cho học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh các ngành STEM.
Để đáp ứng nhu cầu nhân lực cho các lĩnh vực mới, các cơ sở đào tạo được yêu cầu đẩy nhanh các đề án đào tạo nhân lực chất lượng cao trong công nghệ thông tin và truyền thông, an ninh mạng, AI, vi mạch bán dẫn, tự động hóa, điện hạt nhân, đường sắt tốc độ cao, vật liệu tiên tiến, công nghệ sinh học và năng lượng xanh; phát triển chương trình tài năng STEM, chương trình chuyên sâu AI và các chương trình liên ngành AI+X, X+AI phù hợp với năng lực và điều kiện bảo đảm chất lượng.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác là đổi mới quản trị đại học. Các cơ sở đào tạo phải hoàn thành rà soát, trình phê duyệt hoặc điều chỉnh chiến lược phát triển trước ngày 31/12/2026; xây dựng hệ thống quản trị hiện đại dựa trên công nghệ số và AI; tinh gọn bộ máy quản trị nội bộ, giảm đầu mối và cấp quản lý trung gian. Bộ cũng yêu cầu rà soát, bãi bỏ tối đa thủ tục hành chính, quy trình nội bộ không cần thiết, giảm khâu phê duyệt trung gian và số hóa toàn trình các thủ tục đủ điều kiện.
Dữ liệu tiếp tục được xác định là nền tảng của quản trị đại học. Các trường phải hoàn thiện kết nối với Hệ thống cơ sở dữ liệu về giáo dục đại học (HEMIS), quản trị dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”; đối soát dữ liệu về tuyển sinh, người học, giảng viên, chương trình, tài chính, nghiên cứu, văn bằng và việc làm. Người đứng đầu chịu trách nhiệm về tính trung thực, nhất quán của dữ liệu.
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường ban hành kế hoạch triển khai trong năm 2026 theo nguyên tắc rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Người đứng đầu trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra định kỳ, trong đó ưu tiên các sản phẩm về quản trị dữ liệu, kiểm soát lạm phát điểm, chương trình tích hợp AI, hợp tác doanh nghiệp và cắt giảm thủ tục.
Theo TTXVN
