Với nhiều dự án lớn được triển khai, xã Kiến Hải (Hải phòng) chủ động nâng cao hiệu quả tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm hạn chế phát sinh phức tạp từ cơ sở.
Tại thôn Tú Sơn (xã Kiến Hải), sau sắp xếp, sáp nhập, thôn có hơn 800 hộ dân với quy mô dân số hơn 3.000 người. Hiện thôn có hơn 130 hộ thuộc diện thu hồi đất phục vụ dự án cao tốc Hà Nội - Hải Phòng - Ninh Bình.
Trưởng thôn Tú Sơn (xã Kiến Hải) Đồng Văn Khiền cho biết để người dân nắm bắt kịp thời chủ trương, chính sách và thông tin liên quan đến dự án, sau khi kiện toàn nhân sự, Chi ủy Chi bộ thôn chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể, chia tổ tuyên truyền, vận động; sử dụng hệ thống thông tin và nhóm Zalo cộng đồng để truyền tải thông tin nhanh chóng đến người dân.
Cách làm này cho thấy vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở ngày càng quan trọng. Bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận là cầu nối đưa chủ trương, chính sách đến người dân và nắm bắt tình hình, phát hiện sớm vấn đề phát sinh, phản ánh đến chính quyền địa phương và phối hợp tháo gỡ từ cơ sở.
Hiện nay, theo quy hoạch phát triển chung của thành phố, Kiến Hải đang đứng trước yêu cầu giải phóng mặt bằng phục vụ nhiều dự án lớn, phần lớn diện tích thuộc khu kinh tế ven biển phía Nam, trong đó có các dự án cảng, trung tâm logistics Nam Đồ Sơn, đường cao tốc Hải Phòng - Ninh Bình, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng… Dự kiến việc thu hồi đất sẽ liên quan đến nhiều hộ dân trên địa bàn.
Các phương án bồi thường, hỗ trợ gắn trực tiếp với quyền lợi của người dân và đặt ra yêu cầu đối với chính quyền cơ sở giải quyết đúng quy định, làm tốt công tác tuyên truyền, đối thoại, giải thích và tạo sự đồng thuận ngay từ đầu.
Vì vậy, chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc từ cơ sở trong quá trình tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những nhiệm vụ được được địa phương chú trọng trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Xã cũng quan tâm xử lý các vụ việc tồn tại từ trước, nhất là vấn đề liên quan đất đai. Tại khu vực Tú Sơn (xã Kiến Hải), người dân kiến nghị về 249 lô đất do xã Tú Sơn trước đây mở bán trái thẩm quyền từ những năm 2007 - 2010; một số hộ có nhu cầu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chưa thực hiện được.
Trước kiến nghị này, lãnh đạo xã Kiến Hải cho biết, đối với các trường hợp thuộc diện 249 lô đất, nếu đủ điều kiện theo quy định, UBND xã tiến hành cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đến nay, địa phương cấp cho hơn 100 lô và đang hoàn thiện hồ sơ thêm 5 trường hợp. Với các trường hợp còn tranh chấp hoặc có sự trùng lặp về giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, các phòng, ban chức năng tiếp tục kiểm tra, xác minh và có thông báo cụ thể đến người dân.
Việc phân loại rõ từng nhóm vụ việc, xác định đúng thẩm quyền và có hướng xử lý cụ thể giúp hạn chế tình trạng đơn thư kéo dài, vượt cấp; người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình.
Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Kiến Hải Ngô Quốc Năm cho biết: từ đầu năm 2026 đến nay, xã Kiến Hải tiếp nhận 28 lượt công dân với 28 vụ việc, đều thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND xã. Trong đó, 19 vụ việc giao các phòng chuyên môn tham mưu giải quyết; 9 vụ việc đang tiếp tục được xử lý theo quy định. Nội dung chủ yếu liên quan đến đất đai, tranh chấp xây dựng, bồi thường và hỗ trợ giải phóng mặt bằng.
Tại khu vực bãi triều khu vực biển của xã, dù hoạt động nuôi ngao tự phát được giải tỏa từ năm 2023 và hiện Kiến Hải không có vùng quy hoạch nuôi ngao, song tại một số khu vực nuôi cũ vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp. Mới đây nhất, ngày 6/5/2026, người dân phản ánh tại bãi triều Kiến Hải xảy ra vụ xô xát giữa người khai thác thủy sản truyền thống và một số hộ từng nuôi ngao. Thực trạng này cho thấy yêu cầu phải thường xuyên kiểm tra, nắm tình hình và xử lý kịp thời vấn đề có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.
Cùng với xử lý các vụ việc cụ thể, Kiến Hải chú trọng cập nhật quy định pháp luật mới về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo. Tháng 7 vừa qua, UBND xã phối hợp tổ chức tọa đàm về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và Luật Phòng, chống tham nhũng. Đây là dịp để cán bộ cơ sở nắm bắt điểm mới, nhìn nhận các vấn đề đặt ra từ thực tiễn.
Đồng chí Đồng Xuân Nam, Thanh tra viên chính, Phó Trưởng phòng Nghiệp vụ 1, Thanh tra thành phố cho biết, vừa qua, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật tiếp công dân, Luật khiếu nại, Luật tố cáo, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trong đó, công tác tiếp công dân được đặt ra với yêu cầu cao hơn về trách nhiệm của chính quyền cơ sở.
Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp tiếp công dân 2 ngày/tháng; lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tham mưu giải quyết khiếu nại, tố cáo, tổ chức đầu mối quản lý công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo phù hợp điều kiện thực tế của cấp xã.
Quy định mới cũng bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến, yêu cầu chính quyền cấp xã ban hành đầy đủ nội quy tiếp công dân, quy chế phối hợp, công khai lịch tiếp công dân của lãnh đạo UBND cấp xã trên Cổng thông tin điện tử; bố trí cán bộ tiếp công dân thường xuyên và tăng cường tuyên truyền để người dân biết, thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng quy định.
Đối với Kiến Hải, yêu cầu quan trọng hơn là phải chủ động dự báo, nắm bắt tình hình phát sinh tại cơ sở. Bởi quá trình triển khai các dự án lớn, nhất là thu hồi đất, có thể phát sinh vấn đề phức tạp do lịch sử quản lý, sử dụng đất để lại. Vì vậy, khi có vụ việc phát sinh, cần huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong công tác tuyên truyền, vận động, thuyết phục ngay từ đầu, hạn chế phát sinh điểm nóng.
Với một địa bàn ven biển đang có tốc độ phát triển và đô thị hóa nhanh như Kiến Hải, cần xây dựng cơ chế để người dân được lắng nghe, hướng dẫn và giải quyết kiến nghị đúng quy định, giúp chính quyền chủ động nhận diện những vấn đề có nguy cơ phát sinh từ sớm. Qua đó giải quyết kịp thời vấn đề phức tạp phát sinh, tạo được sự đồng thuận trong nhân dân, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, trọng dân, lắng nghe và phục vụ nhân dân tốt hơn.
THANH VÂN
