Kịp thời điều hành giữ ổn định thị trường xăng dầu

Bảo đảm nguồn cung năng lượng

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh do xung đột tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, Việt Nam chịu tác động trực tiếp khi giá xăng dầu được điều hành theo diễn biến giá dầu thô thế giới.

Trước tình hình này, Trung ương và Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo nhằm duy trì ổn định nguồn cung và giá xăng dầu. Tại Kết luận số 14-KL/TW ngày 20/3/2026 về bảo đảm nguồn cung, giá nhiên liệu trong tình hình mới, Bộ Chính trị yêu cầu các cơ quan bám sát diễn biến cung cầu, giá cả thế giới để chủ động xây dựng kịch bản ứng phó.

Kết luận cũng nhấn mạnh việc sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách như tài khóa, tiền tệ, quản lý giá và thương mại; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, siết chặt quản lý thị trường, xử lý nghiêm các hành vi găm hàng, buôn lậu, gian lận thương mại.

Cùng với đó, yêu cầu tiết kiệm trong tiêu dùng được đặt ra nhằm góp phần ổn định nguồn cung, hạn chế tác động tiêu cực của biến động giá nhiên liệu đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, qua đó giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và trật tự xã hội.

Theo Bộ Công Thương, hai nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu trong nước. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất có đủ nguồn dầu thô duy trì sản xuất đến hết tháng 4/2026, còn Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn vận hành nhờ lượng tồn kho và các lô hàng đã nhập khẩu.

Khoảng 30% nhu cầu còn lại được bổ sung từ nhập khẩu. Nguồn cung trong tháng 3/2026 cơ bản được bảo đảm, song tháng 4 có thể gặp khó khăn hơn do giá tăng và một số quốc gia hạn chế xuất khẩu.

Trước áp lực từ thị trường thế giới, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã liên tục ban hành nhiều nghị định, nghị quyết, chỉ thị, công điện nhằm xử lý kịp thời các diễn biến mới. Lãnh đạo Chính phủ cũng tăng cường trao đổi với các đối tác quốc tế và doanh nghiệp liên quan để phối hợp ứng phó.

Nhờ các biện pháp điều hành đồng bộ, thị trường năng lượng trong nước cơ bản ổn định, không xảy ra đứt gãy diện rộng; hoạt động sản xuất, kinh doanh được duy trì, đời sống người dân được bảo đảm, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Linh hoạt chính sách kiểm soát giá

Song song với bảo đảm nguồn cung, việc kiểm soát giá xăng dầu được triển khai theo hướng linh hoạt, chủ động, kết hợp nhiều công cụ điều hành.

Việc ban hành Nghị định 72/2026 giảm thuế nhập khẩu về 0% từ ngày 9/3 đối với nhiều mặt hàng xăng dầu, cùng với sử dụng Quỹ bình ổn giá ở mức cao trong các kỳ điều hành, cho thấy phản ứng nhanh của cơ quan quản lý trước biến động thị trường.

Ngay trong kỳ điều hành tối 10/3, Quỹ bình ổn giá xăng dầu đã được sử dụng ở mức 4.000 - 5.000 đồng/lít. Tổng số tiền chi từ quỹ đến nay khoảng 3.000 tỷ đồng, góp phần kìm đà tăng của giá nhiên liệu trong nước.

Thủ tướng Chính phủ cũng giao Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu sử dụng các công cụ tài khóa như thuế, phí, ngân sách và chính sách quản lý giá, đồng thời xây dựng các kịch bản ứng phó trong trường hợp thị trường diễn biến phức tạp hơn.

Yêu cầu xuyên suốt là việc điều hành phải bám sát thực tiễn, phản ứng kịp thời nhưng có lộ trình, tránh gây biến động mạnh cho thị trường; đồng thời kiểm soát giá trong tương quan với khu vực nhằm hạn chế buôn lậu qua biên giới.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết trước biến động nhanh của giá xăng dầu thế giới, Bộ đã đề xuất cơ chế điều hành linh hoạt, cho phép sử dụng Quỹ bình ổn khi giá tăng bất thường. Theo đó, nếu giá tăng trên 7%, cơ quan điều hành có thể xem xét điều chỉnh theo từng ngày.

Việc sử dụng Quỹ bình ổn trong thời gian qua đã góp phần ổn định thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp duy trì nhập khẩu, đồng thời hạn chế tâm lý tích trữ trong dân.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Dầu khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, công tác điều hành đang được triển khai theo ba nguyên tắc: bảo đảm nguồn cung trong nước, giữ vững an ninh năng lượng; điều hành giá bám sát thị trường thế giới, có kiểm soát và can thiệp linh hoạt; hạn chế các cú sốc về giá, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã xây dựng hai kịch bản điều hành tương ứng với diễn biến của xung đột. Kịch bản thứ nhất áp dụng khi xung đột kéo dài khoảng 4 tuần; kịch bản thứ hai tính đến khả năng chiến sự kéo dài hơn.

Với mỗi kịch bản, các phương án về nguồn cung, nhu cầu và điều hành giá đều được chuẩn bị cụ thể để chủ động ứng phó. Theo tính toán, nguồn cung xăng dầu hiện nay cơ bản có thể đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước đến hết tháng 3 và sang tháng 4.