Kỳ vọng tăng lương sớm để giảm áp lực chi tiêu

Việc điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và các chế độ trợ cấp trong năm 2026 đang được triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ, sau khi Thủ tướng ban hành Công văn số 38/TTg-QHĐP về thực hiện Nghị quyết tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Theo phụ lục nhiệm vụ kèm theo công văn, điều chỉnh mức lương cơ sở, lương hưu và các chế độ phụ cấp, trợ cấp là một trong những nội dung trọng tâm cần tổ chức thực hiện trong thời gian tới. Chính phủ giao Bộ Nội vụ chủ trì rà soát, đề xuất điều chỉnh mức lương cơ sở; đồng thời điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng, trợ cấp ưu đãi người có công, trợ cấp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội. Các nhiệm vụ này được yêu cầu triển khai ngay trong tháng 3/2026.

Tuy nhiên, văn bản hiện chưa quy định cụ thể thời điểm áp dụng mức lương mới. Đây là nội dung đang được các cơ quan chức năng xây dựng, hoàn thiện trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ.

Thực tế, mức lương cơ sở gần nhất đã được điều chỉnh từ 1,8 triệu đồng lên 2,34 triệu đồng/tháng kể từ ngày 1/7/2024, qua đó góp phần cải thiện thu nhập cho người hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Dù vậy, trong bối cảnh giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có xu hướng tăng, nhiều cán bộ, công chức, viên chức mong muốn chính sách điều chỉnh tiếp theo được ban hành sớm để giảm áp lực chi tiêu.

Gửi kiến nghị tới Bộ Nội vụ, cử tri tỉnh Ninh Bình cho rằng chế độ tiền lương và phụ cấp hiện nay chưa thực sự tương xứng với yêu cầu công việc, nhất là tại cấp cơ sở. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng nhiệm vụ tăng lên đáng kể, trong khi thu nhập chưa có sự cải thiện tương ứng.

Theo phản ánh của cử tri, nhiều cán bộ cấp xã trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính với cường độ cao nhưng mức phụ cấp còn hạn chế. Vì vậy, việc điều chỉnh tăng lương cơ sở và bổ sung các chế độ phụ cấp được xem là giải pháp quan trọng nhằm giữ chân đội ngũ cán bộ có năng lực, tâm huyết làm việc lâu dài tại địa phương.

Cân nhắc thời điểm trên cơ sở nguồn lực ngân sách

Liên quan đến thời điểm áp dụng mức lương mới, ông Lê Đình Quảng, chuyên gia về chính sách tiền lương, cho rằng cơ chế tính lương theo hệ số gắn với mức lương cơ sở hiện nay chưa phản ánh đầy đủ giá trị lao động và hiệu quả công việc của đội ngũ cán bộ, công chức. Trong điều kiện yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, việc tiếp tục điều chỉnh tiền lương là cần thiết để tạo động lực làm việc và nâng cao chất lượng bộ máy hành chính.

Ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, nhận định thời điểm áp dụng mức lương cơ sở mới có thể trong tháng 3/2026 hoặc muộn hơn, tùy thuộc vào tiến độ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn để bảo đảm triển khai thống nhất trên phạm vi cả nước.

Theo ông Huân, trong khi lương tối thiểu vùng áp dụng với khu vực doanh nghiệp đã được điều chỉnh từ đầu năm 2026, thì nhiều cán bộ, công chức sau sắp xếp bộ máy hành chính phải di chuyển xa hơn, chi phí sinh hoạt và đi lại tăng lên. Vì vậy, nếu cân đối được nguồn ngân sách, việc tăng lương sớm sẽ góp phần chia sẻ khó khăn với người lao động khu vực công. Trường hợp chưa kịp triển khai trong tháng 3, thời điểm có thể xem xét là từ ngày 1/4/2026, tức đầu quý II.

Về phía cơ quan quản lý, ông Tống Văn Lai, Phó Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ), cho biết Bộ đang khẩn trương xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến chính sách tiền lương theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Dự kiến trong tháng 3/2026, các nội dung này sẽ được trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Theo Bộ Nội vụ, phương án điều chỉnh lương cơ sở năm 2026 sẽ được tính toán trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế và khả năng cân đối ngân sách nhà nước, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu cải thiện đời sống người hưởng lương và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô.

Như vậy, chủ trương điều chỉnh lương cơ sở, lương hưu và các chế độ trợ cấp trong năm 2026 đã được xác định rõ, song thời điểm cụ thể vẫn phụ thuộc vào quá trình hoàn thiện phương án và quyết định của Chính phủ trong thời gian tới.