Lãi suất giảm, doanh nghiệp vẫn khó vay vốn

Nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn khó vay vốn

Từ đầu tháng 2, một số ngân hàng hạ lãi suất đối với tất cả các khách hàng hoặc đối với từng nhóm đối tượng cụ thể. Đặc biệt, nhóm 4 ngân hàng lớn là Ngân hàng TMCP Ngoại thương (Vietcombank), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển (BIDV) và Ngân hàng TMCP Công thương (Vietinbank) có mức giảm dao động từ 1 - 1,5%/năm. Sau khi điều chỉnh, mức lãi suất cho vay hiện nay của Vietcombank Hải Dương áp dụng đối với khách hàng thuộc lĩnh vực ưu tiên dao động ở mức từ 15 - 15,5% (cho vay ngắn hạn), 17,6% (trung và dài hạn). Vietinbank Hải Dương cho vay ngắn hạn phục vụ nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp phụ trợ dao động từ 16,5 - 17%. Agribank Hải Dương cũng áp dụng mức giảm lãi suất còn 15,5 - 18% cho các hộ sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp... Trước động thái giảm lãi suất của các ngân hàng lớn, một số ngân hàng cổ phần cũng rục rịch giảm lãi suất hoặc xây dựng gói ưu đãi đối với các doanh nghiệp. Như vậy, nếu so với mặt bằng lãi suất từ 22 - 25%/năm giữa năm 2011, thì việc lãi suất giảm là một tín hiệu đáng mừng đối với các doanh nghiệp sau một giai đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh chật vật vì thiếu vốn và giá vốn cao.

Tuy nhiên, việc các ngân hàng giảm lãi suất và nguồn tiền cho vay dồi dào chưa chắc các doanh nghiệp đã tiếp cận được. Ông Nguyễn Hồng Nam, chủ doanh nghiệp tư nhân Nam Khương (xã Kim Đính, Kim Thành) cho biết: "Để xây dựng và vận hành nhà máy nước sạch, doanh nghiệp cần vay khoảng 15 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ khi khởi công cuối năm 2010, ngoài 3 tỷ đồng đã vay của Agribank, doanh nghiệp vẫn chưa dám vay thêm ở các ngân hàng khác bởi lãi suất quá cao. Vừa qua, khi các ngân hàng lớn hạ lãi suất cho vay, tôi đã đặt vấn đề vay, nhưng đều bị từ chối với lý do dự án của tôi có tốc độ thu hồi vốn chậm và không có tài sản thế chấp".

Tại các ngân hàng, nguồn vốn cho vay còn nhiều nhưng các doanh nghiệp không đáp ứng được yêu cầu của ngân  hàng

Không chỉ anh Nam, nhiều doanh nghiệp khác cũng không thể vay được vốn do không đáp ứng được yêu cầu của các ngân hàng. Anh Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Công ty CP Hera Việt Nam (TP Hải Dương) than thở: "Công ty chúng tôi chuyên phân phối các sản phẩm giấy vệ sinh trên địa bàn Hải Dương và các tỉnh lân cận, nên nhu cầu vốn lưu động khá lớn. Thông thường, mỗi khi có đơn hàng, chúng tôi cần vay khoảng 5 - 7 tỷ đồng. Tuy nhiên, toàn bộ mặt bằng nhà xưởng, kho hàng chúng tôi phải đi thuê. Vì vậy, những yêu cầu của ngân hàng như phải có tài sản thế chấp, phải có kết quả kiểm toán hoặc các báo cáo tài chính minh bạch... chúng tôi không thể đáp ứng được. Để vay được vốn ở các ngân hàng khác, tôi phải chịu mức lãi suất thông thường từ 18 - 20%, thậm chí lên tới 22%. Mức lãi này chúng tôi không thể kham nổi. Kinh doanh thời điểm này bảo đảm mức lợi nhuận trên 20% là điều không tưởng".

Ông Phạm Mạnh Thắng, Giám đốc Vietcombank Hải Dương cho biết, sau khi hạ lãi suất, Vietcombank Hải Dương hiện là ngân hàng có lãi suất cho vay hấp dẫn nhất. Trong một số lĩnh vực, lãi suất ưu đãi của chúng tôi chỉ còn 15,5%/năm. Đến thời điểm này, nguồn vốn cho vay của ngân hàng vẫn còn dư hàng nghìn tỷ đồng. Ngân hàng sẵn sàng trợ giúp các doanh nghiệp, tuy nhiên, doanh nghiệp phải đáp ứng được các yêu cầu như: hồ sơ vay vốn phải có kết quả kiểm toán, có tài sản bảo đảm, hồ sơ phải thể hiện  sự minh bạch trong hoạt động sản xuất, kinh doanh... Ngân hàng hạn chế cho vay đối với những dự án khả năng thu hồi vốn chậm hoặc tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao.

Cùng quan điểm này, bà Đồng Thị Thảnh, Giám đốc Agribank Hải Dương cũng cho rằng, từ đầu năm đến nay nguồn vốn đổ về ngân hàng tương đối dồi dào, quỹ vốn cho vay có thể đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn nguồn vốn, những dự án vay phải thể hiện được khả năng thu hồi vốn, nguy cơ rủi ro thấp. Thực tế, thời gian qua, rất ít dự án đề nghị vay vốn bảo đảm được những điều kiện ngân hàng đưa ra. Sẵn sàng cho vay nhưng phải bảo đảm an toàn nguồn vốn cũng là quan điểm của nhiều ngân hàng trong thời điểm này.

Đối với các ngân hàng, không cho vay được cũng là một sức ép lớn lên kế hoạch lợi nhuận đã được giao. Một mâu thuẫn vẫn tồn tại trên thị trường tín dụng khi khách hàng có nhu cầu nhưng không vay được vốn, trong khi các ngân hàng đều muốn giải phóng nguồn vốn sẵn có. Để giải quyết tình trạng này, đa phần các doanh nghiệp cho rằng, ngân hàng nên “nới lỏng” các điều kiện cho vay, mở rộng đối tượng được thụ hưởng lãi suất ưu đãi để chia sẻ khó khăn với các doanh nghiệp.

VỊ THỦY