Tiên Lãng - từ vùng đất phá càn đến 'thủ phủ' công nghiệp

Anh dũng phá càn thắng lợi

Tiên Lãng là địa bàn chiến lược về quân sự. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, từ Tiên Lãng, bộ đội ta không ít lần tập kích vào Kiến An, Hải Phòng, Đồ Sơn, Cát Bi… khiến hệ thống phòng thủ chiến lược của địch rung chuyển. Giống như “cái gai trong mắt địch”, Tiên Lãng trở thành trọng điểm đánh phá của kế hoạch Nava ở vùng đồng bằng Duyên hải Bắc Bộ.

Đầu năm 1953, thực dân Pháp đưa 400 lính Âu - Phi về đóng hai bên bờ sông Mới, thuộc địa bàn 2 xã Tự Cường, Quyết Tiến (trước đây). Giặc đuổi dân, phá trụi làng mạc, cây cối, lập thành "vành đai trắng" hai bên bờ sông. Địch thường xuyên huy động 500 - 2.000 lính càn quét, khủng bố đàn áp nhân dân các xã khu vực huyện Tiên Lãng trước đây.

Từ mùa hè 1953, thực dân Pháp tiến hành gần 30 trận càn quét, tung do thám, gián điệp vào Tiên Lãng để thăm dò, kết hợp cho máy bay rải truyền đơn tuyên truyền lừa bịp và uy hiếp nhân dân. Sáng sớm ngày 28/8/1953, thực hiện kế hoạch Nava, thực dân Pháp huy động 2 binh đoàn cơ động chiến lược, cùng các lực lượng mở cuộc bao vây, càn quét mang tên Cờ-lốt vào khu du kích Tiên Lãng.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Liên khu ủy, Tỉnh ủy và Tỉnh đội Kiến An, trực tiếp là Huyện ủy và Ban Chỉ đạo chống càn, cán bộ, chiến sĩ Đại đội 295 của Tỉnh đội và Đại đội 196 bộ đội huyện (từ ngày 7/9/1953 được Tỉnh đội tăng cường Đại đội 331) cùng hàng vạn dân quân, du kích của các xã mưu trí, anh dũng chiến đấu ngăn chặn, tiêu diệt và tiêu hao sinh lực địch ở 5 mũi tiến quân. Trong 23 ngày đêm (từ ngày 28/8 đến 20/9/1953), quân và dân Tiên Lãng tiêu diệt 667 tên địch, làm bị thương 204 tên, bắt sống 8 tên, phá huỷ, thu giữ nhiều phương tiện, súng đạn.

Đến ngày 20/9/1953, thực dân Pháp rút toàn bộ hai binh đoàn cơ động chiến lược khỏi vùng đất Tiên Lãng. Chỉ huy địch là Nêmô khi rút khỏi Tiên Lãng kinh hãi thốt lên: “Càn lên Tiên Lãng, quân đội Pháp phải đối phó với một rừng chông, trẻ con cũng đánh hăng như sử tử”.

Thắng lợi của quân, dân Tiên Lãng góp phần làm phá sản kế hoạch Nava, góp phần vào thắng lợi của quân và dân cả nước trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953 - 1954. Đây là “điểm tựa” quan trọng để quân dân ta làm lên chiến thắng Cát Bi rực lửa, chặt đứt một con đường tiếp viện quan trọng của địch cho chiến trường Điện Biên Phủ đang trong giai đoạn quyết liệt nhất. Chiến thắng Cát Bi đã góp phần thúc đẩy nhanh sự sụp đổ và tan rã của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Sau thắng lợi của quân và dân Tiên Lãng, ngày 29/9/1953, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen và thay mặt Chính phủ tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng nhất tặng đồng bào, chiến sĩ và cán bộ huyện Tiên Lãng.

Rộng mở cơ hội phát triển

Sau ngày đất nước thống nhất và bước vào thời kỳ đổi mới, Tiên Lãng chuyển mình mạnh mẽ từ vùng đất thuần nông, trở thành “hiện tượng” trong thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp.

Từ cụm công nghiệp Tiên Cường 1, Tiên Lãng 1, đến hôm nay, trên địa bàn các xã thuộc huyện Tiên Lãng trước đây hình thành hàng loạt khu, cụm công nghiệp, trở thành “tổ” của nhiều "đại bàng". Tiêu biểu như các khu công nghiệp: Tiên Thanh, Tiên Lãng 1, sân bay Tiên Lãng - Khu B và hàng chục cụm công nghiệp, như: Tiên Lãng, Đại Thắng, Tiên Cường 1, 2, 3, Quang Phục, Quyết Tiến…

Việc thành phố được Trung ương đồng ý thành lập Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng với quy mô hơn 20.000 ha, trong đó có Khu Thương mại tự do với 41 cơ chế, chính sách đặc thù, cơ hội để vùng đất Tiên Lãng hiện thực mục tiêu trở thành “thủ phủ” công nghiệp của thành phố càng thêm sáng rõ. Các xã như Hùng Thắng, Chấn Hưng trở thành “trái tim” của Khu Kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Khu công nghiệp Tiên Lãng 1 và sân bay Tiên Lãng Khu B là 2 khu công nghiệp đầu tiên được thành lập trong Khu thương mại tự do, mang sứ mệnh tiên phong, góp phần đặt nền móng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hải Phòng thành một trung tâm kinh tế biển tầm cỡ khu vực và quốc tế, nơi thí điểm thành công các chính sách của Trung ương đối với Hải Phòng.

Đồng chí Trần Đình Nhuận, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Hùng Thắng cho biết, khu công nghiệp Tiên Lãng 1 với quy mô 596,78 ha và tổng mức đầu tư 13.061 tỷ đồng được kỳ vọng mở ra cơ hội chưa từng có về việc làm, thu nhập, phát triển mạnh mẽ công nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, dịch vụ, đô thị trên địa bàn xã Hùng Thắng và địa phương lân cận. Với ý nghĩa đó, sau lễ khởi công khu công nghiệp (15/1/2026), chính quyền địa phương cùng chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, thi công hạ tầng khu công nghiệp để đón nhà đầu tư thứ cấp ngay trong năm 2027.

Thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, giai đoạn 2025 - 2030, các xã khu vực Tiên Lãng đều xác định lấy công nghiệp là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của địa phương. Với không gian được mở rộng, hạ tầng giao thông đồng bộ, kết nối cao, vùng đất Tiên Lãng anh dũng phá càn năm xưa thênh thang trên con đường trở thành “thủ phủ” công nghiệp, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực: điện tử, cơ khí chế tạo và công nghiệp công nghệ cao của thành phố Hải Phòng.