Lợn chết hàng loạt ở Hồng Phong không phải do bệnh tai xanh?

Xác lợn chết vứt bừa bãi dưới chân đê thôn Quang Rực, xã Hồng Phong

Chiều ngày 12-5, chúng tôi có mặt tại xã Hồng Phong (Ninh Giang). Theo phản ánh của người dân, hàng loạt lợn ở đây đã bị chết, những hộ chăn nuôi chưa có lợn chết cũng đang "khốn đốn" vì người dân quay lưng với thịt lợn.

Chị Bùi Thị Hương có trang trại chăn nuôi lợn quy mô khoảng 200 con, tại thôn Quang Rực. Đầu tháng 3 vừa qua, hàng loạt lợn nhà chị có biểu hiện ốm, hơn 100 con sau đó đã chết. Nghe đồn lợn chết không được trợ giá, nên thay vì đi khai báo với chính quyền gia đình chị đã chọn cách: Lợn con, lợn choai đem vứt vào hố ga; 5 con lợn to đem bán cho quán thịt giả cầy nhà ông Cần ở trong thôn; số còn lại bán cho các lái buôn lợn với giá 200 nghìn/con. Cũng theo chị, trong quá trình nuôi lợn, để phòng bệnh, gia đình chị tự tiêm vắc-xin chứ không nhờ cán bộ thú y xã vì mỗi lần "nhờ" phải trả 2.000 đồng/con/mũi tiêm.

Cách nhà chị Hương không xa, gia đình anh Nguyễn Minh Sang cũng đang điêu đứng vì có gần 50 con lợn đã chết, trong đó có 20 con lợn nái, thiệt hại ước tính hơn 70 triệu đồng. Lợn chết bắt đầu từ ngày 5-4, anh đến chính quyền xã khai báo thì được biết: Tỉnh không trợ giá, chỉ có huyện và cơ sở nhưng phải lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm rất phức tạp nên gia đình anh tự tiêu hủy. Anh Sang cũng cho biết, hầu hết người dân trong thôn có lợn chết đều đi khai báo nhưng thấy xã "không nói gì" nên họ vứt lợn bừa bãi ra các kênh mương, chân đê, bãi rác... để xã đi dọn. Ông Nguyễn Xuân Tỗ, trưởng thôn Quang Rực, người được xã giao nhiệm vụ thu gom và tiêu hủy những con lợn vứt bừa bãi trong thôn rất bức xúc khi phải kiêm thêm chức công nhân vệ sinh môi trường (!). Gia đình ông Tỗ cũng nuôi 7 con lợn, dù chưa có lợn bị chết nhưng vì người dân không dám ăn thịt lợn, giá lợn bán thấp nên không bán được lợn.

Gia đình ông Đào Trung Ký nuôi 20 con lợn  thì có đến 13 con đã bị chết. Đầu tháng 4, lợn chết, ông khai báo với cán bộ thú y và được trả lời "xã đang họp bàn về vấn đề này" và không hướng dẫn cụ thể về cách tiêu hủy nên gia đình ông đã tự chôn lợn tại vườn. Ông Ký phản ánh, hệ thống loa truyền thanh của thôn Quang Rực cũng như xã Hồng Phong hoạt động không hiệu quả, gia đình ông hầu như không nghe được thông tin trên hệ thống truyền thanh về tình hình dịch bệnh tai xanh. Ông Ký cũng cho biết, các hộ chăn nuôi đều cho rằng tất cả 4 thôn của xã gồm: Bồ Dương, Đồng Hội, Động Trạch, Quang Rực đều có lợn chết hàng loạt cách đây hơn 1 tháng.  

Gia đình ông Nguyễn Đăng Đôn, ở thôn Đồng Hội, nuôi 50 con lợn thì 13 con đã bị chết. Lợn bắt đầu  chết từ đầu tháng 4, con đầu tiên do chưa xác định bị bệnh tai xanh nên gia đình ông đã tự mổ để ăn. Sau đó, qua xem ti-vi thấy nói tỉnh ta có dịch, cộng với kinh nghiệm gần 10 năm chăn nuôi lợn, ông Đôn khẳng định: Lợn nhà ông chết do bệnh tai xanh vì lợn có những biểu hiện như bỏ ăn, sốt cao, viêm phổi nặng, ỉa chảy, da chỗ đỏ sẫm, chỗ đỏ tím, ủ rũ... Ông mời cán bộ thú y thôn đến, họ xác định lợn nhà ông chết do "ốm" và không lấy mẫu bệnh phẩm để xét nghiệm cụ thể, cũng không hướng dẫn cách tiêu hủy nên ông đem lợn chết hầm chín làm thức ăn cho cá. Cũng theo ông Đôn: Cán bộ xã đã không sâu sát, thờ ơ với tình trạng lợn chết hàng loạt, người dân thiệt hại lớn mà không có biện pháp giải quyết kịp thời.

Chính quyền khẳng định: không có dịch tai xanh

Trước bức xúc của người dân, chúng tôi tìm đến UBND xã Hồng Phong. Ông Phạm Văn Huê, Trạm trưởng Trạm Thú y xã khẳng định: Xã Hồng Phong không có dịch bệnh tai xanh,  hiện trong xã có 3.800 con lợn,  trong đó có 640 con bị ốm nhưng không có lợn chết vì bệnh tai xanh. Ông Huê cũng khẳng định khi lợn bị ốm, nhiều người dân đã bán chạy và 32 con lợn chết mà ông đã thu gom và tiêu hủy do người dân vứt rải rác trong xã không phải của xã Hồng Phong mà ở những nơi khác. Tuy chưa có dịch bệnh tai xanh, nhưng để hạn chế sự lây lan của dịch bệnh, UBND xã tự trích nguồn ngân sách để chi cho cán bộ tham gia kiểm dịch 40 nghìn đồng/người/ngày để duy trì 4 chốt kiểm dịch.

Theo ông Nguyễn Quốc Thị, Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Phong thì xã đã thực hiện tốt chỉ thị "Về một số biện pháp cấp bách phòng, chống dịch bệnh tai xanh trên đàn lợn" của UBND huyện Ninh Giang; công tác phòng, chống dịch bệnh ở xã làm rất tốt, hệ thống loa truyền thanh xã hoạt động hiệu quả, dù chưa có dịch nhưng xã luôn ý thức được tầm quan trọng của việc tăng cường tuyên truyền về dịch bệnh tai xanh đến với người dân.

Bà Nguyễn Thị Liên, Trưởng Trạm Thú y huyện Ninh Giang trả lời chúng tôi qua điện thoại, cũng khẳng định: Xã Hồng Phong không có dịch tai xanh, vậy nên việc xã lập ra 4 chốt kiểm dịch là không đúng và bà sẽ có ý kiến để bỏ các chốt kiểm dịch này. Hiện tại, huyện chưa nhận được văn bản, mẫu bệnh phẩm nào từ xã Hồng Phong. Ông Huê, Trạm trưởng Trạm Thú y xã lại khẳng định, Trạm Thú y huyện có cử chị Đặng Thị Hường, cán bộ thú y về kiểm tra và kết luận lợn chết không phải do bệnh tai xanh mà do các bệnh thông thường khác ở lợn.

Đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc để có kết luận chính thức về hiện tượng lợn chết hàng loạt tại xã Hồng Phong.

HÀN MÃ