Mạng lưới thông tin khoa học công nghệ thành phố: Giúp ích hoạt động nghiên cứu, học tập

Việc sử dụng cơ sở dữ liệu thông tin KHCN dùng chung hỗ trợ đắc lực hoạt động nghiên cứu, giảng dạy trong các trường đại học.

Gắn kết, phát huy hiệu quả hoạt động

Mạng lưới thông tin KHCN thành phố là hình thức tập hợp các cơ quan, đơn vị có chức năng thông tin KHCN trên địa bàn, nhằm trao đổi, chia sẻ thông tin KHCN phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, giảng dạy, học tập và phát triển kinh tế - xã hội thành phố. Đến nay, mạng lưới được kiện toàn với 9 thành viên, trong đó Trung tâm Thông tin, Thống kê KHCN thuộc Sở KHCN là đầu mối tổ chức và hoạt động. Các thành viên khác gồm các trung tâm thông tin, thư viện của các trường đại học; các phòng chức năng của các viện nghiên cứu trên địa bàn thành phố và Trung tâm Phát triển KHCN và Đổi mới sáng tạo (Sở KHCN).

Sau khi thành lập, Trung tâm Thông tin, Thống kê KHCN tiến hành xây dựng Cổng thông tin Mạng lưới thông tin KHCN Hải Phòng, được quản trị và khai thác trực tuyến tại địa chỉ: http://hpstin.vn. Các thành viên mạng lưới tạo nguồn xây dựng và phát triển CSDL kết quả nghiên cứu KHCN bao gồm các kết quả nghiên cứu KHCN nổi bật tại các đơn vị thành viên (gồm kết quả thực hiện nhiệm KHCN các cấp, kết quả nghiên cứu tiến sĩ, thạc sĩ tiêu biểu), được cập nhật, khai thác trực tuyến trên Cổng thông tin mạng lưới. Thông tin được chia sẻ trên CSDL là thông tin thư mục có chỉ dẫn nguồn đến thông tin toàn văn do các tổ chức thành viên giữ quyền khai thác, sử dụng. Giám đốc Thư viện Trường đại học Hàng hải Việt Nam Vũ Huy Thắng cho biết, nhiều năm qua, với trách nhiệm thành viên mạng lưới, đơn vị tích cực đóng góp biểu ghi, tạo nguồn CSDL đa dạng, phong phú về lĩnh vực KHCN. Việc xây dựng mạng lưới thông tin KHCN giúp nâng cao hiệu quả đầu tư của từng thành viên, giúp mọi người việc tra cứu thông tin dễ dàng, hữu ích trong nghiên cứu, giảng dạy, học tập.

Em Bùi Văn Hải, sinh viên năm thứ 4 Trường đại học Hải Phòng bày tỏ: “Để chuẩn bị luận văn cuối khóa về đề tài môi trường biển, em tra cứu, tìm kiếm tài liệu tại Cổng thông tin Mạng lưới thông tin KHCN Hải Phòng. Cổng tập hợp nhiều tài liệu, thông tin quý giá giúp em có trích dẫn, làm căn cứ luận giải trong luận văn của mình. Việc tra cứu thông tin, kết quả nghiên cứu KHCN cũng dẫn dễ dàng, vì được phân chia theo từng lĩnh vực. Và nếu muốn tìm kiếm chuyên sâu, em có thể truy cập vào trang liên kết của đơn vị thành viên”.

Tập trung số hóa thông tin

Bên cạnh những kết quả đạt được, Mạng lưới còn một số hạn chế. Ngoài dữ liệu kết quả nghiên cứu KHCN, tại các đơn vị thành viên Mạng lưới còn rất nhiều thông tin KHCN khác như sách, báo, tạp chí khoa học, kỷ yếu hội nghị, hội thảo khoa học, thuyết minh nhiệm vụ, tài liệu thiết kế, kỹ thuật, tài liệu thống kê KHCN… chưa được khai thác tối đa. Hiện nay, mỗi đơn vị sử dụng phần mềm quản lý dữ liệu, CSDL khác nhau. Thông tin KHCN phân tán tại các đơn vị dẫn đến việc tra cứu thông tin KHCN còn khó khăn do phải truy cập vào nhiều trang khác nhau của nhiều đơn vị, dễ bỏ sót thông tin quan trọng trong quá trình tra cứu, tìm kiếm thông tin của người dùng. Việc này cũng dẫn đến sự chồng chéo, thiếu tính liên kết, thông tin phân tán và không đầy đủ. Bên cạnh đó, việc tích hợp, tập hợp thông tin từ nhiều CSDL chưa được khai thác từ thế mạnh của các nền tảng công nghệ đám mây....

Những hạn chế này đòi hỏi Mạng lưới thông tin KHCN cần phát triển một hệ thống thông tin KHCN ở quy mô rộng, chứa đầy đủ thông tin trong các lĩnh vực quản lý, nghiên cứu… phù hợp xu hướng “big data” của cách mạng 4.0 hiện nay. Số hóa thông tin giúp tra cứu, tìm kiếm đơn giản, thuận tiện cho người sử dụng. Bên cạnh đó, thực tế cũng đặt ra yêu cầu đối với Mạng lưới thông tin KHCN là tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, mở rộng thành viên, nâng cao năng lực hoạt động và xây dựng hệ thống liên kết để phát triển nguồn lực thông tin KHCN.

Theo hướng này, mới đây, Trung tâm Thông tin, Thống kê KHCN triển khai Đề án nghiên cứu xây dựng hệ thống liên kết nguồn lực thông tin KHCN theo hướng số hóa tại thành phố. Trên cơ sở vấn đề lý luận, kinh nghiệm thực tiễn tại một số thành phố, thực trạng liên kết nguồn lực thông tin KHCN của thành phố, trung tâm sẽ xây dựng mô hình phù hợp, góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thông tin KHCN tại Hải Phòng./.

Đến nay, CSDL kết quả nghiên cứu KHCN trên Cổng thông tin này có 4.221 biểu ghi, bao gồm 1.330 biểu ghi báo cáo kết quả nghiên cứu, 2.891 biểu ghi luận án và luận văn thạc sĩ của các thành viên mạng lưới được cập nhật. Với sự phối hợp của Cục Thông tin KHCN quốc gia, Trung tâm Thông tin, Thống kê KHCN giúp các thành viên có quyền truy cập các nguồn tin KHCN lớn của Việt Nam và thế giới, phục vụ thiết thực công tác nghiên cứu và đào tạo, được đông đảo các nhà khoa học, cán bộ giảng dạy đánh giá cao.