Công ty Ascendance (Pháp) vừa ra mắt mẫu máy bay ATEA tích hợp động cơ điện và động cơ đốt trong, dự kiến bay thử nghiệm vào năm 2027.

Đây là dấu mốc đáng chú ý của ngành hàng không châu Âu trong cuộc cạnh tranh máy bay thế hệ mới với Mỹ và Trung Quốc. Ascendance dự kiến bay thử nghiệm lần đầu vào năm 2027.
Thành lập năm 2018 gần thành phố Toulouse (miền nam nước Pháp), Ascendance mất 5 năm phát triển ATEA với hơn 1.000 giờ thử nghiệm mặt đất, hơn 10 nguyên mẫu và hai đợt thử hầm gió. Máy bay dài 9 mét, cao 3,7 mét, sải cánh 14 mét, chở 4 - 6 khách với tầm bay khoảng 400 km. Trước khi bay thử, ATEA đã có 650 đơn đặt hàng trước, trị giá ước tính hơn 2 tỷ euro (2,1 tỷ USD).
Theo ông Jean-Christophe Lambert, Giám đốc điều hành Ascendance, đây là máy bay đầu tiên tại châu Âu được thiết kế hoàn toàn quanh hệ thống động lực hybrid điện. Doanh nghiệp đạt kết quả này với nguồn vốn khoảng 60 triệu euro và 100 nhân sự, trong khi các đối thủ khởi nghiệp lớn của Mỹ như Joby Aviation huy động tới 3 - 6 tỷ USD mỗi đơn vị cùng sự hậu thuẫn của Boeing, GE và Toyota. Trung Quốc cũng đẩy mạnh hàng không điện qua các chương trình công nghiệp quốc gia; ngày 14/11, Tập đoàn COMAC thông báo thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên của máy bay điện 19 chỗ.
Sau khi giới thiệu nguyên mẫu, Ascendance sẽ thử nghiệm mặt đất trong 4 - 5 tháng trước khi xin cấp phép từ Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) để bay thử vào mùa xuân năm 2027. Chương trình bay thử kéo dài khoảng 2 năm, lần lượt đánh giá chế độ cất, hạ cánh thông thường bằng hai động cơ điện Engineus của Tập đoàn Safran, sau đó thử khả năng cất, hạ cánh thẳng đứng (VTOL) và chuyển đổi giữa hai chế độ.
ATEA dùng cấu hình cất cánh thẳng đứng và bay ngang tách biệt (lift & cruise). Theo ông Stéphane Viala, Giám đốc kỹ thuật công ty, thiết kế này giúp giảm tiếng ồn và tăng an toàn. Máy bay dự kiến nặng hơn 2,2 tấn khi hoàn thiện (gồm khoảng 400 kg pin) với tổng cộng 10 động cơ điện: 2 động cơ bay ngang và 8 động cơ cất, hạ cánh thẳng đứng từ nhà sản xuất Emrax (Slovenia).
Khoảng 95% chuỗi cung ứng của Ascendance nằm ở châu Âu, gồm các doanh nghiệp Pháp như Duqueine Group (kết cấu sợi carbon), Duc Hélices (cánh quạt) và Oxytronic (bảng điều khiển). Công ty cũng phát triển hệ thống động lực hybrid điện Sterna cho máy bay không người lái và máy bay khu vực.
Song song với thử nghiệm, Ascendance xây dựng dây chuyền lắp ráp pin và hệ thống động lực, dự kiến hoạt động đầu năm 2027 với công suất tối đa 40 bộ pin mỗi năm, đồng thời lên kế hoạch xây nhà máy mới vào năm 2028 để mở rộng sản xuất.
ATEA cho thấy nỗ lực phát triển hàng không ít phát thải, giảm tiếng ồn của Pháp và châu Âu trước Mỹ, Trung Quốc. Dù vậy, triển vọng thương mại hóa vẫn phụ thuộc vào kết quả thử nghiệm, chứng nhận an toàn và năng lực mở rộng sản xuất.
Theo TTXVN