Men vi sinh - Giải pháp cho nền nông nghiệp xanh

Vòng tuần hoàn khép kín

Sau khi vụ xuân năm 2026 kết thúc, cán bộ khuyến nông xã Chấn Hưng tổ chức tập huấn, tuyên truyền, hướng dẫn bà con nông dân sử dụng chế phẩm sinh học PHR do Công ty TNHH Môi trường và Dịch vụ THM sản xuất để xử lý, vùi gốc rạ trên diện tích hơn 100 ha.

Sau tập huấn, bà con áp dụng chế phẩm xử lý gốc rạ trên diện tích lúa xuân vừa thu hoạch. Chỉ sau vài ngày, gốc rạ phân hủy, giúp người dân giảm công sức xử lý, đồng thời tiết kiệm chi phí mua phân bón do gốc rạ sau khi phân hủy trở thành nguồn phân bón cho đồng ruộng.

Hiện nay, diện tích sử dụng chế phẩm xử lý rơm rạ có lúa mùa sinh trưởng, phát triển khá tốt, dự kiến cho năng suất, chất lượng cao.

Tại phường Lưu Kiếm, Hợp tác xã Đầu tư phát triển Sông Giá xác định bèo tây là một trong những nguyên nhân cản trở dòng chảy trên sông Giá và nhiều tuyến sông khác.

Giám đốc Hợp tác xã Đầu tư phát triển Sông Giá Đỗ Thị Thúy Hà cho biết, người dân lo ngại bèo tây gây ách tắc dòng chảy, trong khi việc thu gom, khơi thông tốn nhiều công sức và chi phí.

Trước thực tế đó, hợp tác xã xử lý bèo tây thành phân bón hữu cơ, bán cho người dân phục vụ sản xuất nông nghiệp, tạo thành vòng tuần hoàn khép kín. Qua đó, người dân giảm chi phí sử dụng phân bón hóa học, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

Không chỉ được ứng dụng tại các xã, hợp tác xã quy mô lớn, công nghệ vi sinh đang ngày càng phổ biến ở các nông hộ, trang trại lớn, nhỏ. Nhiều chủ trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm sử dụng men vi sinh để xử lý chất thải, biến nguồn thải thành nguồn tài nguyên có giá trị.

Chị Nguyễn Thị Chuyên, chủ trang trại gà ở xã Hà Bắc, cho biết gia đình nuôi khoảng 30.000 con gà, lượng chất thải lớn nên nếu xử lý không tốt sẽ gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy, chị sử dụng men vi sinh kết hợp với trấu làm đệm lót sinh học. Vài tháng thay đệm lót một lần giúp trang trại không còn mùi hôi. Sau mỗi lần thay, lượng chất thải được bán cho các hộ trồng trọt.

Hướng tới nền nông nghiệp sạch, an toàn

Ứng dụng công nghệ vi sinh góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng sản phẩm. Do đó, mỗi nông dân, hợp tác xã cần xác định rõ nội dung và cách thức thay đổi quy trình sản xuất.

Ngành nông nghiệp thành phố Hải Phòng đã định hướng phát triển, nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ vi sinh trong xử lý phụ phẩm nông nghiệp.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lương Thị Kiểm cho biết, hướng tới phát triển nông nghiệp thông minh, sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ và phát triển bền vững, thành phố đang phối hợp với các đơn vị chuyên môn, tập đoàn uy tín để chuyển giao các chế phẩm sinh học chất lượng cao.

Sở cũng hỗ trợ nông dân kết nối sản xuất theo chuỗi liên kết, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản. Ứng dụng men vi sinh trong xử lý phụ phẩm nông nghiệp, không chỉ dừng ở xử lý chất thải đầu ra mà còn gắn với toàn bộ chuỗi sản xuất.

Trưởng Phòng Nghiệp vụ, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng (Sở Nông nghiệp và Môi trường ) Đỗ Đức Lộc cho rằng, việc nông dân lạm dụng phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật hóa học trong thời gian dài khiến nhiều vùng đất bị thoái hóa.

Do đó, khuyến khích nông dân ứng dụng vi sinh hay các chế phẩm sinh học là biện pháp tích cực để cải tạo đất. Vì vậy, chi cục mong muốn các địa phương khuyến khích nông dân thực hiện ủ phân hữu cơ từ rác thải sinh hoạt và phế phẩm nông nghiệp để thay đổi hoàn toàn thói quen canh tác lạm dụng phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, dần chuyển sang sử dụng phân bón hữu cơ.

Những năm qua, Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng chuyển giao cho nông dân nhiều mô hình trình diễn kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi an toàn gắn với kinh tế tuần hoàn, liên kết với các doanh nghiệp tổ chức các hội thảo, hội nghị đầu bờ hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ chế phẩm sinh học giúp bà con sử dụng thử nghiệm, đánh giá hiệu quả từ đó áp dụng vào sản xuất.

Trưởng Phòng Thông tin và Đào tạo Ban Quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng Lê Thị Đức cho biết các mô hình ứng dụng men vi sinh xử lý phụ phẩm nông nghiệp được cán bộ khuyến nông chuyển giao cho nông dân theo hình thức cầm tay chỉ việc đã chứng minh hiệu quả vượt trội, giúp bà con vững tin hơn vào cách làm nông nghiệp sạch, an toàn.

Có thể thấy, việc ứng dụng chế phẩm men vi sinh vào sản xuất nông nghiệp tại Hải Phòng tạo ra những chuyển biến rõ nét từ nhận thức đến hành động của nông dân. Tuy nhiên, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học và người nông dân để mô hình nông nghiệp tuần hoàn phát triển thực sự bền vững và lan tỏa sâu rộng hơn nữa.