Mẹo bảo quản bánh chưng lâu hỏng, không bị mốc

Bánh chưng là món ăn truyền thống không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên đán của người Việt. Nhiều gia đình thường gói với số lượng lớn để dùng trong nhiều ngày. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm đầu năm, bánh rất dễ bị mốc, thiu hoặc lên men chua nếu không bảo quản đúng cách.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học - Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, bánh chưng ngon nhất trong khoảng một tuần đầu sau khi nấu. Thời gian sử dụng dài hay ngắn phụ thuộc chủ yếu vào phương pháp bảo quản. Giải pháp an toàn và hiệu quả nhất là bảo quản trong tủ lạnh. Khi để ở ngăn mát, nhiệt độ phù hợp nên duy trì từ 5 đến 10 độ C; nếu muốn giữ lâu hơn có thể cho vào ngăn đá.

Tuy vậy, bảo quản lạnh có thể khiến bánh bị lại gạo và cứng hơn so với để ở nhiệt độ tự nhiên. Vì thế, trước khi ăn nên hấp hoặc rán lại để bánh mềm dẻo và giữ được hương vị.

Ông Thịnh lưu ý không nên đợi đến khi bánh có dấu hiệu hỏng mới đưa vào tủ lạnh. Ngay sau khi luộc chín, rửa sạch, ép chặt và để nguội hoàn toàn, nếu chưa dùng ngay thì nên bảo quản lạnh càng sớm càng tốt. Nếu thực hiện đúng từ đầu, bánh có thể giữ được chất lượng và giá trị dinh dưỡng tới 20 ngày.

Trong quá trình bảo quản, cần tránh làm rách lá dong vì đây là lớp bảo vệ tự nhiên của bánh. Lá rách tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc xâm nhập khiến bánh dễ bị chua cục bộ. Khi chưa ăn hết một chiếc bánh, chỉ nên bóc phần cần dùng, phần còn lại bọc kín bằng màng bọc thực phẩm để tránh khô cứng và ám mùi từ các thực phẩm khác trong tủ lạnh.

Chuyên gia cũng cảnh báo không nên tận dụng bánh đã có dấu hiệu bất thường như chảy nước, có mùi ôi hoặc nhớt ở vỏ. Việc luộc lại trong trường hợp này không bảo đảm an toàn vì vi khuẩn có thể đã xâm nhập sâu vào bên trong.

Với bánh bị mốc, dù chỉ ở một góc nhỏ, người tiêu dùng không nên cắt bỏ phần hỏng để dùng tiếp. Do đặc tính mao mạch dẫn của thực phẩm, vi khuẩn và độc tố có thể đã lan sang những phần chưa biểu hiện rõ. Độc tố aflatoxin do nấm mốc sinh ra có nguy cơ gây ngộ độc, đau bụng, tiêu chảy và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.

Để hạn chế nguy cơ hư hỏng, các gia đình nên gói bánh với lượng vừa đủ dùng trong những ngày Tết. Trước khi bảo quản, có thể quấn thêm màng bọc thực phẩm để giảm tiếp xúc với hơi nước trong tủ lạnh. Phương pháp hút chân không cũng được nhiều gia đình áp dụng nhằm kéo dài thời gian sử dụng và bảo đảm vệ sinh.

Bên cạnh khâu bảo quản, quy trình chế biến ban đầu cũng rất quan trọng. Lá dong cần được rửa sạch, để ráo hoặc trụng qua nước nóng; bánh sau khi luộc nên rửa sạch nhớt, ép chặt và treo nơi thoáng mát cho khô hoàn toàn. Gói bánh vừa tay, không quá chặt hoặc quá lỏng, sẽ giúp bánh chín đều, dẻo ngon và giữ được lâu hơn trong những ngày Tết.