Minh bạch để nhà ở xã hội đến đúng người

Thời gian qua, thành phố Hải Phòng quan tâm bố trí nguồn lực, thúc đẩy triển khai nhiều dự án nhà ở xã hội, từng bước đáp ứng nhu cầu về chỗ ở của người thu nhập thấp, công nhân, người lao động.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, công tác xét duyệt, mua bán, cho thuê nhà ở xã hội tại một số dự án trên địa bàn thành phố vẫn bộc lộ những hạn chế. Thủ tục hồ sơ còn phức tạp, việc công khai thông tin chưa đầy đủ, chưa kịp thời; công tác phối hợp giữa các cơ quan chưa thực sự đồng bộ; nhất là việc hậu kiểm chưa được coi trọng đúng mức. Những tồn tại này không chỉ gây khó khăn cho người dân, mà còn tạo kẽ hở để môi giới trái phép, trục lợi chính sách, làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Mới đây, nhằm kịp thời chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, bảo đảm việc xét duyệt, mua bán, thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội đúng đối tượng, đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch, hiệu quả theo Chỉ thị số 34/CT-TTg ngày 11/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND thành phố ban hành Chỉ thị số 07/CT-UBND về tăng cường quản lý, thực hiện chính sách nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố.

Chỉ thị thể hiện rõ quan điểm quản lý của thành phố về phát triển nhà ở xã hội phải đi đôi với siết chặt kỷ cương thực thi. Không chỉ nhấn mạnh yêu cầu “đúng đối tượng, đúng quy định”, chỉ thị còn đặt ra yêu cầu xuyên suốt về công khai, minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả trong tổ chức thực hiện.

Theo đó, chỉ thị giao Sở Xây dựng thường xuyên đôn đốc tiến độ các dự án nhà ở xã hội; kiểm tra việc lập, thẩm tra phương án giá của chủ đầu tư trước khi công bố theo quy định; có trách nhiệm đôn đốc các chủ đầu tư công bố công khai thông tin dự án nhà ở xã hội; bố trí bộ phận thường trực hướng dẫn hồ sơ cho người dân; thường xuyên kiểm tra, tổng hợp số lượng căn hộ nhà ở xã hội đã bán, cho thuê tại các dự án để công khai…; tổ chức kiểm tra, xác minh đúng đối tượng, đủ điều kiện thụ hưởng chính sách…

Đáng chú ý, chỉ thị đặt ra kỷ luật thời gian rõ ràng đối với các khâu xác nhận điều kiện về nhà ở, thu nhập của người dân, với thời hạn giải quyết không quá 7 ngày. Đây không chỉ là giải pháp tháo gỡ vướng mắc thủ tục mà còn là công cụ tăng cường trách nhiệm hành chính, hạn chế tình trạng đùn đẩy, kéo dài, tạo “điểm nghẽn” cho chính sách. Khi quy trình được chuẩn hóa, trách nhiệm được lượng hóa bằng thời gian, quản lý nhà nước sẽ chuyển từ bị động sang chủ động.

Đối với chủ đầu tư, Chỉ thị đặt ra yêu cầu cao hơn về tuân thủ pháp luật và trách nhiệm xã hội. Công khai đầy đủ thông tin dự án tối thiểu 30 ngày trước khi nhận hồ sơ; hướng dẫn người dân chuẩn bị hồ sơ đầy đủ; không thu tiền đặt cọc trái quy định, tổ chức bốc thăm công khai khi cung không đủ cầu… là những “hàng rào kỹ thuật” cần thiết để bảo đảm tính minh bạch, hạn chế sự can thiệp chủ quan. Việc khuyến khích ứng dụng công nghệ số trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ cũng cho thấy định hướng quản lý hiện đại, giảm tiếp xúc trực tiếp, giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực.

Từ những chỉ đạo tại chỉ thị và trong suốt thời gian qua cho thấy quyết tâm của thành phố trong bảo đảm người lao động, người thu nhập thấp mua nhà ở xã hội đúng giá gốc, không mất chi phí trung gian. Song, để các giải pháp đề ra thực sự phát huy hiệu quả, điều quan trọng không nằm ở số lượng nhiệm vụ được giao, mà ở chất lượng thực thi. Mỗi sở, ngành, địa phương cần coi việc triển khai chính sách nhà ở xã hội là nhiệm vụ quản lý trọng tâm, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Và chỉ khi kỷ cương hành chính được siết chặt, sự phối hợp được thực hiện thực chất, chính sách mới đi đúng mục tiêu đề ra.

Nhà ở xã hội không chỉ là thước đo hiệu quả chính sách an sinh, mà còn phản ánh năng lực quản trị và trách nhiệm của chính quyền. Siết chặt thực thi, tăng cường hậu kiểm, minh bạch thông tin là điều kiện tiên quyết để chính sách đi đúng đối tượng, củng cố niềm tin, giúp người lao động an cư, lạc nghiệp. Đồng thời, đó cũng là nền tảng quan trọng thu hút nguồn nhân lực, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thành phố.