Từ nền tảng 11 năm liên tiếp tăng trưởng hai con số, Hải Phòng bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô, vị thế và không gian rộng mở hơn.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hải Phòng có quy mô kinh tế gần 30 tỷ USD, đứng thứ 3 cả nước, tiếp tục duy trì đà 11 năm liên tiếp tăng trưởng 2 con số, tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của vùng Duyên hải Bắc bộ. Không gian phát triển được mở rộng, cùng nền tảng công nghiệp, cảng biển, logistics và hệ thống hạ tầng được đầu tư qua nhiều năm tạo thêm điều kiện để thành phố tổ chức lại các nguồn lực, kiến tạo những động lực tăng trưởng mới.
Tại cuộc làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố ngày 16/3/2026, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Hải Phòng phải xác định rõ vai trò của mình trong cấu trúc phát triển quốc gia và vùng Bắc Bộ: vừa là một địa phương năng động, vừa phải vươn lên trở thành cực tăng trưởng dẫn dắt ở phía Bắc, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics tầm cỡ quốc tế và kinh tế biển hiện đại, đồng thời là đầu mối kết nối thị trường nội địa với thị trường quốc tế. Tầm nhìn đến năm 2045, Hải Phòng cần trở thành thành phố cảng công nghiệp - dịch vụ hiện đại tầm cỡ châu Á, trung tâm kinh tế biển, logistics, năng lượng sạch và khoa học công nghệ biển của cả nước.
Từ định hướng ấy, Hải Phòng đã, đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể. Trong đó việc tổ chức lại không gian phát triển trên cơ sở quy hoạch. Thành phố xác định quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn, hiện đại, đồng bộ, làm cơ sở để bố trí các dự án, công trình và nguồn lực phát triển.
Song song với đó, tập trung đầu tư, hoàn thiện hạ tầng giao thông và logistics theo hướng ưu tiên các công trình có tính kết nối cao như cảng nước sâu Lạch Huyện, cảng Nam Đồ Sơn, cảng hàng không quốc tế Cát Bi; đồng thời triển khai các tuyến đường bộ, đường sắt, đường ven biển, các tuyến kết nối Đông - Tây, vành đai và các tuyến kết nối với các địa phương trong vùng…
Đồng thời, tổ chức phát triển logistics gắn với cảng biển, các khu công nghiệp, trung tâm sản xuất và mạng lưới giao thông liên vùng để khai thác tốt hơn lợi thế cửa ngõ quốc tế, tăng khả năng kết nối hàng hóa của các địa phương trong vùng với hệ thống cảng biển và thị trường quốc tế. Thành phố cũng đẩy mạnh liên kết với Hà Nội, Quảng Ninh và các địa phương trong vùng; mở rộng kết nối với các hành lang kinh tế Việt Nam - Trung Quốc và các trung tâm kinh tế trong khu vực.
Quá trình tổ chức lại không gian phát triển cũng được Hải Phòng gắn với việc hình thành những không gian kinh tế mới. Khu kinh tế chuyên biệt Hải Phòng, Khu kinh tế ven biển phía Nam và Khu Thương mại tự do được triển khai, tạo thêm dư địa thu hút các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, giá trị gia tăng cao, đồng thời phát triển các hoạt động thương mại, logistics và dịch vụ theo hướng gắn kết với chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế.
Những không gian mới này được đặt trong tổng thể phát triển chung của thành phố, cùng với hệ thống khu công nghiệp, cảng biển, logistics, đô thị và các tuyến hạ tầng kết nối đang được đầu tư, hoàn thiện. Từ đó, từng bước hình thành một cấu trúc phát triển rộng hơn, tạo điều kiện phát huy lợi thế cửa ngõ quốc tế và tăng cường liên kết với các trung tâm kinh tế trong vùng và khu vực.
Theo TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, truyền thống tiên phong trong cải cách và tư duy sớm về phát triển các khu kinh tế đặc biệt đang tiếp tục được Hải Phòng phát huy.
Một thành phố cảng và công nghiệp giàu truyền thống đang chuyển mình mạnh mẽ. Bên cạnh các thế mạnh về cảng biển, công nghiệp, Hải Phòng đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái logistics và các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò là một động lực tăng trưởng.
Không gian phát triển mở rộng cùng các cơ chế, chính sách đặc thù Trung ương trao đang tạo thêm dư địa để Hải Phòng hiện thực hóa các mục tiêu phát triển được xác định tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị. Song, dư địa mới cũng đặt ra yêu cầu cao hơn: nâng cấp mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, hướng tới phát triển bền vững và đóng góp nhiều hơn cho đất nước.
Bám sát tinh thần cốt lõi các Nghị quyết của Trung ương, Hải Phòng đang từng bước cụ thể hóa yêu cầu này trong tổ chức không gian, quản trị và điều hành phát triển.
Theo phát biểu của đồng chí Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Châu tại hội nghị công bố các quyết định về khu kinh tế và khởi động Khu Thương mại tự do Hải Phòng, để đạt mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu cả nước, đầu mối giao thương chiến lược khu vực và quốc tế; là đô thị cảng biển lớn, đi đầu trong công nghiệp hóa, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo, thành phố sẽ tập trung phát triển các lĩnh vực mũi nhọn như logistics; dịch vụ cảng biển; du lịch; giáo dục; khoa học - công nghệ; hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng bộ, kết nối thuận tiện đa phương thức; phát huy các giá trị di sản thiên nhiên và văn hóa thế giới, đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần của phát triển...
Trên cơ sở những nhiệm vụ được xác định, Hải Phòng đang tập trung chuyển các lợi thế sẵn có về cảng biển, logistics và công nghiệp thành năng lực cạnh tranh mới; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt để chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu.
Cùng với đó là hoàn thiện thể chế, tổ chức lại không gian theo quy hoạch dài hạn, đầu tư hạ tầng và thúc đẩy chuyển đổi xanh. Thành phố cũng chú trọng đổi mới mô hình quản trị đô thị theo hướng chính quyền số, kiến tạo và phục vụ; cải thiện môi trường đầu tư và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao…
Với nền tảng đã được tạo dựng, không gian phát triển rộng mở và quyết tâm đổi mới, Hải Phòng đang từng bước tạo dựng những động lực tăng trưởng mới, nâng cao chất lượng và tính bền vững của phát triển, góp phần cùng cả nước thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, tạo nền tảng thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm. Qua đó, cùng đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu.
HÀ MINH
