Thu hút đầu tư xã hội vào giáo dục ở Hải Phòng đã có chuyển biến nhưng chưa tương xứng tiềm năng, cần giải pháp đột phá để huy động hiệu quả nguồn lực ngoài ngân sách.

Năm 2025, Dự án khu phức hợp giáo dục quốc tế Singapore tại phường Lê Chân được khánh thành với tổng vốn đầu tư khoảng 360 tỷ đồng. Dự án gồm các cấp học từ mầm non đến THPT quốc tế, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trên địa bàn thành phố.
Đây là một trong 56 dự án xây dựng trường tư thục được thành phố thu hút trong giai đoạn 2020 - 2025. Cùng với đó, thành phố huy động và thực hiện 178 dự án xã hội hóa giáo dục với tổng vốn đăng ký hơn 4.450 tỷ đồng. Trong giai đoạn này, trên toàn thành phố có 43 trường mầm non tư thục, 2 trường tiểu học tư thục, 1 trường THCS tư thục, 12 trường THPT tư thục được thành lập.
Tính đến tháng 6/2026, toàn thành phố có 216 cơ sở giáo dục tư thục trong tổng số 1.662 cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học, chiếm khoảng 13%. Hệ thống này góp phần giảm áp lực đầu tư từ ngân sách nhà nước, chia sẻ gánh nặng với các cơ sở giáo dục công lập, đa dạng hóa loại hình và dịch vụ giáo dục, đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập ngày càng cao của người dân.
Sức hút của môi trường đầu tư giáo dục Hải Phòng tiếp tục được khẳng định trong năm 2026. Tháng 3/2026, Tập đoàn FPT khởi công tổ hợp giáo dục tại phường Phù Liễn với tổng mức đầu tư 650 tỷ đồng. Cùng thời điểm này, tại khu đô thị mới Bắc sông Cấm, Tập đoàn Giáo dục EQuest khởi công Tổ hợp giáo dục Bắc sông Cấm và ra mắt hệ sinh thái giáo dục EQuest tại Hải Phòng.
Những dự án quy mô lớn liên tiếp được triển khai cho thấy công tác thu hút đầu tư vào giáo dục của thành phố đã có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của Hải Phòng - đô thị loại I, trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, quốc phòng, an ninh của vùng duyên hải Bắc Bộ.
Hiện nay, nguồn vốn đầu tư ngoài ngân sách chủ yếu tập trung vào giáo dục mầm non, tiểu học và THPT chất lượng cao tại khu vực trung tâm, trong khi các khu vực ven đô, nông thôn, hải đảo và khu công nghiệp - nơi có nhu cầu lớn về dịch vụ giáo dục chất lượng cao - chưa thu hút được nhiều nguồn lực. Thành phố cũng chưa có nhiều cơ chế đột phá về đất đai, tín dụng và thuế để thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các tập đoàn giáo dục lớn phát triển hệ thống trường liên cấp quốc tế, trường chất lượng cao, trung tâm đào tạo nghề hoặc cơ sở nghiên cứu, đổi mới sáng tạo gắn với doanh nghiệp. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh từ các địa phương lân cận như Hà Nội, Quảng Ninh cũng tạo áp lực đáng kể trong việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực giáo dục.
Thầy giáo Nguyễn Tuấn Việt, Hiệu trưởng Trường THPT Tứ Kỳ II (xã Tứ Kỳ) bày tỏ, thành phố cần huy động vốn từ tư nhân và quốc tế nhằm giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước và tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các cơ sở giáo dục.

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chương trình hành động số 02; UBND thành phố phê duyệt Đề án “Phát triển giáo dục và đào tạo thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.
Theo đó, thành phố xác định mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo hàng đầu cả nước, giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng đồng bằng sông Hồng; đồng thời trở thành trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học - công nghệ, kinh tế biển.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, thành phố đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể. Theo Đề án “Phát triển giáo dục và đào tạo thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”, giai đoạn 2026 - 2035, thành phố phấn đấu thu hút đầu tư phát triển khoảng 18 cơ sở giáo dục tư thục, trong đó có 17 cơ sở từ mầm non đến THPT với tổng vốn dự kiến khoảng 1.700 tỷ đồng và 1 trường liên cấp quốc tế với tổng vốn dự kiến khoảng 360 tỷ đồng.
Thành phố nhất quán quan điểm giáo dục công lập giữ vai trò trụ cột, giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân. Thành phố hướng tới xây dựng nền giáo dục mở, khuyến khích phát triển các cơ sở giáo dục ngoài công lập có chất lượng cao. Cùng với đó, xác định lấy đầu tư công làm động lực dẫn dắt để thu hút nguồn lực xã hội cho hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục.
Theo đồng chí Đỗ Duy Hưng, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, thực hiện chỉ đạo của thành phố, Sở phối hợp chặt chẽ các sở, ngành liên quan để tham mưu thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách về ưu đãi miễn tiền thuê đất đối với các dự án xã hội hóa, phi lợi nhuận. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi, nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, từ đó thu hút mạnh mẽ hơn các nguồn lực ngoài ngân sách cho giáo dục Hải Phòng phát triển xứng tầm trong giai đoạn mới.
BÙI HƯƠNG