Mở rộng tổ chức, nâng tầm hoạt động Công đoàn

Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về “Đổi mới tổ chức và hoạt động Công đoàn Việt Nam trong tình hình mới”, các cấp Công đoàn Hải Phòng có nhiều chuyển biến quan trọng về tổ chức, phương thức hoạt động, phát triển đoàn viên và chăm lo, bảo vệ người lao động. Ông Nguyễn Anh Tuân, Ủy viên Thành ủy, Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng về nội dung này.

- Nhìn lại chặng đường 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02, ông đánh giá đâu là những kết quả nổi bật nhất của các cấp Công đoàn thành phố?

- Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 02, chuyển biến rõ nét nhất là tổ chức Công đoàn Hải Phòng ngày càng lớn mạnh cả về tổ chức, phạm vi tập hợp đoàn viên và quy mô các hoạt động chăm lo, đại diện, bảo vệ người lao động. Sau hợp nhất, Liên đoàn Lao động thành phố quản lý 3.142 công đoàn cơ sở với 648.940 đoàn viên.

Đến ngày 25/8/2026, các cấp Công đoàn thành lập mới 697 công đoàn cơ sở, đạt kết quả cao nhất từ trước đến nay; số đoàn viên phát triển thực tăng đạt 42.468 người, vượt chỉ tiêu Thành ủy và Tổng LĐLĐ Việt Nam giao. Kết quả cho thấy khả năng tập hợp người lao động và độ bao phủ của tổ chức Công đoàn tiếp tục được mở rộng mạnh mẽ.

Quy mô tổ chức lớn hơn tạo điều kiện để các hoạt động Công đoàn được triển khai rộng hơn, đồng bộ hơn và thu hút số lượng đoàn viên tham gia ngày càng đông. Năm 2026, nhiều chương trình có quy mô lớn nhất từ trước đến nay được tổ chức như: “Bữa cơm Công đoàn” có 300.000 đoàn viên tham gia; giải chạy “Những bước chân khỏe đẹp” thu hút khoảng 150.000 đoàn viên; chương trình chăm sóc sức khỏe dự kiến phục vụ khoảng 5.000 đoàn viên.

Hệ thống phúc lợi dành cho đoàn viên ngày càng được mở rộng. Từ năm 2019 đến nay, hơn 2 triệu lượt đoàn viên, người lao động được chăm lo Tết với tổng kinh phí hơn 645 tỷ đồng. Các mô hình: Chợ Tết Công đoàn, ki-ốt phúc lợi, “Khu nhà trọ công nhân văn minh, an toàn”, app “Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng” từng bước tạo thành hệ sinh thái chăm lo đa dạng, giúp đoàn viên tiếp cận phúc lợi thuận tiện và thường xuyên hơn.

Một kết quả nổi bật khác là Công đoàn Hải Phòng đi đầu cả nước hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu đoàn viên, tích hợp trên app “Hướng Công - Công đoàn Hải Phòng”. Đây là nền tảng quan trọng để chuyển từ phương thức quản lý, tổ chức hoạt động theo cách truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, qua đó, xác định đúng đối tượng, đúng nhu cầu và triển khai các chương trình quy mô lớn nhưng vẫn bảo đảm nhanh, khoa học, hiệu quả.

Song song với chăm lo, chức năng đại diện, bảo vệ đoàn viên, người lao động tiếp tục được nâng lên. Đến nay, có 2.135/2.604 thỏa ước lao động tập thể được ký kết, trong đó, 490 bản đạt loại B trở lên; 44 thỏa ước lao động tập thể nhiều doanh nghiệp có hơn 200 doanh nghiệp tham gia, khoảng 25.000 người lao động được thụ hưởng. Hơn 70% số doanh nghiệp phối hợp với công đoàn cơ sở tổ chức đối thoại tại nơi làm việc, qua đó nhiều vấn đề về tiền lương, phúc lợi, điều kiện làm việc được giải quyết ngay từ cơ sở.

Quy mô, chiều sâu của các phong trào thi đua cũng ngày càng rõ nét. Trong 5 năm, các cấp Công đoàn ghi nhận hơn 160.000 sáng kiến, 180 công trình, sản phẩm với giá trị làm lợi hàng nghìn tỷ đồng. Vai trò tham gia xây dựng Đảng, chính quyền được khẳng định thông qua hơn 20.000 lượt ý kiến góp ý chính sách, 21.530 đoàn viên ưu tú được giới thiệu cho Đảng và 366 cuộc giám sát việc thực hiện pháp luật lao động.

Có thể thấy, điểm nổi bật sau 5 năm không chỉ là số lượng đoàn viên hay số công đoàn cơ sở tăng lên mà quan trọng hơn là quy mô hoạt động Công đoàn được nâng lên một tầm mới. Đặc biệt, việc Hải Phòng đi đầu cả nước thí điểm mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa” là hướng đổi mới nhằm xây dựng tổ chức Công đoàn ngày càng hiện đại, gần cơ sở, sát đoàn viên, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của người lao động.

- Trước yêu cầu mới, Công đoàn Hải Phòng xác định những giải pháp trọng tâm nào ?

- Điều quan trọng nhất là phải kiên định phương châm lấy đoàn viên, người lao động làm trung tâm. Hiệu quả hoạt động Công đoàn phải được đo bằng mức độ người lao động được bảo vệ, chăm lo và cảm nhận được giá trị khi tham gia tổ chức Công đoàn.

Trên tinh thần đó, chúng tôi tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng hiện đại, tăng cường nền tảng số, mạng xã hội, chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời đến người lao động.

Nâng cao thực chất chức năng đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động; tập trung nhiều hơn vào đối thoại và thương lượng tập thể, nhất là các vấn đề tiền lương, tiền thưởng, thời giờ làm việc, bữa ăn ca, an toàn lao động và phúc lợi. Công đoàn phải nắm được vấn đề ngay từ khi mới phát sinh, chủ động tham gia giải quyết để hạn chế tranh chấp lao động.

Chúng tôi tiếp tục củng cố công đoàn cơ sở, phát triển đoàn viên gắn với nâng cao chất lượng hoạt động sau thành lập; chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, kỹ năng và tư duy đổi mới. Trong điều kiện chuyển đổi số, cán bộ Công đoàn không chỉ cần hiểu pháp luật, vận động quần chúng mà còn phải có kỹ năng số, khả năng phân tích thông tin, tương tác nhanh với người lao động và sử dụng hiệu quả công cụ công nghệ.

Công đoàn thành phố tiếp tục hoàn thiện, đánh giá, nhân rộng mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa”; hướng nguồn lực về cơ sở, khắc phục “hành chính hóa”, để cán bộ công đoàn sát cơ sở hơn, trực tiếp lắng nghe người lao động; đồng thời, nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát, phản biện xã hội, đổi mới phong trào thi đua gắn với năng suất lao động, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

- Để các mục tiêu của Nghị quyết số 02 được thực hiện hiệu quả hơn trong giai đoạn tới, Công đoàn thành phố có đề xuất, kiến nghị gì ?

- Liên đoàn Lao động thành phố đề nghị Trung ương, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về tổ chức, cán bộ, tài chính công đoàn để các cấp Công đoàn chủ động hơn trong thực hiện chức năng đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động; quan tâm đầu tư hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, hỗ trợ đào tạo cán bộ về chuyển đổi số, ứng dụng AI trong hoạt động Công đoàn.

Liên đoàn Lao động thành phố đề xuất với Thành ủy, HĐND, UBND thành phố tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn vững mạnh; chỉ đạo các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ hơn với Công đoàn trong quản lý nhà nước về lao động, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm tình trạng nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội, kinh phí Công đoàn.

Thành phố tiếp tục quan tâm nguồn lực cho các chương trình phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, chuyển đổi số, đào tạo cán bộ và xây dựng mô hình “Công đoàn cơ sở xã hội chủ nghĩa”; đẩy mạnh phát triển tổ chức Đảng, đoàn thể trong doanh nghiệp ngoài nhà nước.

Các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp tiếp tục tạo điều kiện để Công đoàn hoạt động đúng chức năng; phối hợp thực chất trong đối thoại, thương lượng tập thể, chăm lo đời sống, cải thiện thu nhập và phúc lợi cho người lao động.

Doanh nghiệp cần tạo môi trường để công nhân phát huy sáng kiến, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, bởi chăm lo tốt cho người lao động chính là đầu tư cho năng suất và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

- Trân trọng cảm ơn ông !