Mỗi người dân là một chiến sĩ phòng chống 'giặc lửa'

Một trong những thông điệp nhân kỷ niệm 25 năm Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (4/10/2001 - 4/10/2026) là “Nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là trách nhiệm của mỗi công dân” và “Chủ động phòng ngừa tai nạn, sự cố cháy, nổ để bảo vệ tính mạng, tài sản”.

Trung tá Hoàng Văn Tiến, Trưởng Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Hải Phòng trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng chung quanh nội dung này.

- Đồng chí cho biết tình hình cháy, nổ trên địa bàn thành phố từ đầu năm 2026 đến nay?

- 9 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố xảy ra 44 vụ cháy, làm 1 người bị thương, thiệt hại về tài sản đã thống kê khoảng 1,4 tỷ đồng. Lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã điều động 110 lượt xe chữa cháy cùng 679 lượt cán bộ, chiến sĩ phối hợp với các lực lượng tổ chức chữa cháy kịp thời, hiệu quả 40 vụ, cứu được 37 người thoát nạn an toàn; 2 vụ cháy do quần chúng nhân dân tự dập tắt. Cũng trong thời gian qua, xảy ra 4 vụ nổ, làm 2 người chết, 4 người bị thương. Đơn vị cũng tổ chức CNCH 41 vụ, điều động 63 lượt phương tiện cùng 430 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia CNCH, cứu được 23 người bị nạn, tìm kiếm được 28 thi thể nạn nhân bàn giao cho cơ quan chức năng giải quyết theo quy định.

Như vậy, so với cùng kỳ năm 2025, số vụ cháy giảm 131 vụ, tương đương với 75%; không có thiệt hại về người, giảm 100% và giảm 2 người bị thương tương đương 66%.

- Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã chủ động tham mưu với Công an thành phố và phối hợp với Công an các đơn vị, địa phương như thế nào để kiềm chế sự gia tăng số vụ cháy xảy ra?

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng đã tham mưu với Giám đốc Công an thành phố ban hành 140 văn bản chỉ đạo các mặt công tác trọng tâm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đồng thời, tổ chức 4 hội nghị lớn về triển khai thực hiện các Chỉ thị, Thông tư, Kế hoạch của Trung ương, thành phố đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong tình hình mới.

Đặc biệt, với phương châm nâng cao kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, chủ động phòng ngừa và giảm tối đa thiệt hại về người và tài sản khi xảy ra sự cố cháy, nổ, đơn vị đã tổ chức 192 buổi tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ thu hút hơn 45.000 người dân tham gia; mở 561 lớp tuyên truyền kiến thức về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho hơn 85.600 người và tổ chức 349 lớp huấn luyện định kỳ nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho gần 26.700 người, 190 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cho hơn 4.000 người. Từ các hoạt động tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành, huấn luyện góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng cho người dân đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Công an các địa phương đẩy mạnh kiểm tra, hướng dẫn chủ các cơ sở kinh doanh sắp xếp hàng hoá khoa học, bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn.

- Thời gian qua Thành ủy, UBND thành phố, Công an thành phố đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, qua đó kiềm chế sự gia tăng về số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra, góp phần bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Bên cạnh đó, đơn vị cũng tiến hành kiểm tra an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với 4.087 cơ sở, lập 3.869 biên bản kiểm tra, 219 biên bản làm việc, qua đó, xử phạt 169 cơ sở vi phạm an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ với số tiền là hơn 5 tỷ đồng.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên góp phần nâng cao ý thức chấp hành chính sách, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy của người đứng đầu các đơn vị, địa phương, cơ quan, doanh nghiệp và nhân dân. Phong trào Toàn dân tham gia phòng cháy, chữa cháy phát triển rộng khắp với 2.350 Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy; 3489 điểm chữa cháy công cộng. Đến nay, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ toàn thành phố đã vận động được 577.012/ 637.642 nhà ở 2 tầng trở lên mở lối thoát nạn thứ 2 đạt tỷ lệ 90,5%.

- Trong những ngày gần đây, tại một số thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh liên tiếp xảy ra các vụ cháy khiến nhiều người tử vong. Vậy thực trạng công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại các khu dân cư đông đúc, nhà cao tầng ở Hải Phòng hiện nay như thế nào?

- Hải Phòng là một trong những thành phố có tốc độ đô thị hóa cao, do đó ngày càng nhiều các khu dân cư đông đúc, chung cư, nhà ở cao tầng. Đáng lo ngại là nhiều khu dân cư quy hoạch thiếu khoa học, đường vào ngõ thường nhỏ, việc tiếp cận hiện trường bằng xe chữa cháy chuyên dụng, cũng như triển khai lực lượng, phương tiện cứu người, tài sản và chữa cháy gặp không ít khó khăn.

Tại nhiều nhà dân là nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, cao tầng, vẫn còn một số bất cập trong công tác phòng cháy, chữa cháy như lối thoát nạn qua cửa chính thường tập kết hàng hóa thiếu khoa học, gây cản trở khi có sự cố cháy, nổ xảy ra. Lối thoát nạn thứ 2 là khu vực ban công hoặc tầng tum người dân lại gia cố thêm lồng sắt để chống trộm. Bên cạnh đó, vẫn còn các kho hàng, nhà xưởng nằm liền kề hoặc gần khu đông đúc dân cư, nhiều nhà dân, nên rất khó khăn trong công tác chữa cháy.

Từ những vụ cháy trong thời gian qua cho thấy, chủ yếu vẫn là nhà ở đơn lẻ, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong các khu dân cư đông đúc và thiệt hại là không nhỏ. Ở Hải Phòng, số vụ cháy từ đầu năm 2026 đến nay giảm mạnh nhưng đối với các loại hình nhà ở, cơ sở sản xuất, kinh doanh trong khu vực trên vẫn tiềm ẩn nguy cơ cao cháy, nổ, không thể chủ quan, lơ là.

- Đồng chí có thể cho biết một vài thông điệp của Ngày toàn dân phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm nay và một số khuyến cáo phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực đông dân cư?

- Những khẩu hiệu phòng cháy, chữa cháy năm 2026 tập trung nêu cao tinh thần trách nhiệm của mỗi người dân đối với công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đồng thời, khuyến cáo người dân trang bị, nâng cao kiến thức phòng cháy, chữa cháy, kỹ năng thoát nạn vì sự an toàn của bản thân, cộng đồng và giảm thiểu thiệt hại về tài sản từ các vụ cháy, nổ. Đơn cử như “Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi công dân”, “Phòng cháy tốt, chữa cháy giỏi là bảo vệ chính mình và an toàn xã hội”, “Mỗi người dân là một chiến sĩ trên mặt trận phòng, chống "giặc lửa”, “Sử dụng các thiết bị điện an toàn để phòng ngừa cháy, nổ”...

Từ những vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng tại một số địa phương gần đây, Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chỉ rõ một trong những nguyên nhân dẫn đến cháy nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, nhà cao tầng là sự bất cẩn trong sử dụng điện, thiết bị sinh nhiệt.

Để phòng ngừa cháy, nổ, cục khuyến cáo người dân thường xuyên kiểm tra hệ thống điện trong căn hộ, kịp thời thay thế dây dẫn, thiết bị đã hư hỏng. Các thiết bị điện cần được tắt khi không sử dụng, đặc biệt là những thiết bị có khả năng sinh nhiệt như bếp, bàn là, quạt sưởi, máy sấy và các loại pin sạc.

Lưu ý, không sử dụng nhiều thiết bị điện công suất lớn vào cùng một ổ cắm vì có thể gây quá tải, chập điện và phát sinh cháy. Nhất là, người dân không nên sạc xe đạp điện, xe máy điện, điện thoại hoặc pin dự phòng qua đêm khi không có người kiểm soát.

Việc duy trì thông thoáng các lối thoát nạn có ý nghĩa quan trọng khi xảy ra hỏa hoạn. Hành lang, cầu thang và lối đi không được để hàng hóa hoặc đồ đạc. Việc chất đồ quá nhiều tại những khu vực này vừa làm tăng nguy cơ cháy vừa có thể cản trở tầm nhìn và lối thoát nạn khi xảy ra sự cố.

Bên cạnh các thiết bị như bình chữa cháy xách tay, mặt nạ phòng độc... các gia đình cũng có thể chuẩn bị một số dụng cụ phá dỡ thô sơ như búa, xà beng, kìm cộng lực. Khi phát hiện cháy, người dân cần hô hoán, nhấn chuông báo cháy gần nhất và gọi số 114 để báo Cảnh sát PCCC và CNCH kịp thời khống chế, chống cháy lớn, cháy lan, hạn chế tối đa thiệt hại về người, tài sản.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!