Nắng nóng cực đoan xuất hiện sớm tại nhiều khu vực trên thế giới

Các đợt nắng nóng nghiêm trọng đang bao trùm nhiều khu vực từ châu Âu đến Nam Á ngay từ cuối tháng 5, với nhiệt độ cao bất thường và xuất hiện sớm hơn nhiều năm trước.

Theo The Guardian, nhiều quốc gia châu Âu đang trải qua đợt nắng nóng đầu mùa hiếm gặp do hiện tượng “vòm nhiệt” hình thành trên Tây Âu, kéo khối không khí nóng từ Bắc Phi lên khu vực Địa Trung Hải và Bắc Âu. Nhiệt độ tại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và miền Nam nước Pháp đã vượt 35 - 38 độ C, cao hơn khoảng 10 độ C so với trung bình nhiều năm.

Tại Anh, ngày 24/5, nhiệt độ đo được tại Kew Gardens ở London lên tới 32,3 độ C, nằm trong nhóm những ngày tháng 5 nóng nhất trong gần 80 năm qua. Nhiều khu vực đã bước vào trạng thái nắng nóng kéo dài và cơ quan khí tượng nước này cảnh báo nhiệt độ còn có thể tiếp tục gia tăng trong những ngày tới.

Theo các nhà khí tượng, điều đáng lo ngại không chỉ là nền nhiệt cao mà còn là việc các đợt nóng xuất hiện sớm hơn thông thường. Nhiều khu vực ở châu Âu dù chưa bước vào cao điểm mùa hè nhưng đã ghi nhận mức nhiệt tương đương các tháng 7 hoặc 8. Một số thành phố tại Pháp được dự báo có thể thiết lập kỷ lục nhiệt độ mới trong tháng 5.

Trong khi đó, Nam Á tiếp tục là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của nắng nóng cực đoan. Nhiều địa phương tại Ấn Độ và Pakistan ghi nhận nhiệt độ từ 45 - 49 độ C. Chính quyền tỉnh Sindh của Pakistan đã phát cảnh báo nắng nóng khi nhiệt độ tại một số nơi có thể lên tới 49 độ C, cao hơn khoảng 6 độ C so với mức trung bình theo mùa.

Theo Al Jazeera, hàng trăm triệu người tại Nam Á đang chịu tác động của đợt nắng nóng được mô tả là “thảm họa”, khi nhiệt độ liên tục vượt ngưỡng nguy hiểm đối với sức khỏe con người.

Nắng nóng kéo dài cũng tạo áp lực lớn đối với hệ thống điện và hạ tầng năng lượng. Reuters cho biết nhu cầu điện tại Ấn Độ đã lập kỷ lục mới khi vượt 270 gigawatt trong ngày 21/5, cao hơn dự báo của Chính phủ nước này. Tại các thành phố lớn như New Delhi, Chennai và Noida đã xuất hiện tình trạng mất điện cục bộ do hệ thống quá tải.

Ở bang Uttar Pradesh, một trong những địa phương đông dân nhất Ấn Độ, nhu cầu điện tăng mạnh khiến nhiều nhà máy nhiệt điện phải vận hành tối đa công suất. Tuy nhiên, tình trạng gián đoạn nguồn cung vẫn xảy ra tại nhiều khu vực, đặc biệt ở vùng nông thôn.

Các chuyên gia nhận định biến đổi khí hậu đang làm gia tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Theo Reuters dẫn báo cáo của Liên hợp quốc, cường độ các đợt nắng nóng cực đoan có thể tăng gấp đôi nếu nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng thêm 2 độ C.

Bên cạnh nền nhiệt ban ngày tăng cao, nhiệt độ ban đêm không giảm sâu cũng là yếu tố làm gia tăng rủi ro đối với sức khỏe. Điều này khiến cơ thể khó phục hồi sau thời gian dài tiếp xúc với thời tiết khắc nghiệt, làm tăng nguy cơ sốc nhiệt và các bệnh tim mạch. Riêng bang Andhra Pradesh của Ấn Độ đã ghi nhận hơn 300 trường hợp nghi sốc nhiệt chỉ trong chưa đầy ba tháng đầu mùa hè.

Không chỉ Nam Á và châu Âu, nhiều quốc gia Đông Nam Á cũng đang chịu áp lực từ thời tiết nóng bất thường. Tại Việt Nam, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh trong những đợt nắng nóng kéo dài, khiến cơ quan chức năng phải khuyến cáo người dân và doanh nghiệp sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả.

Các nhà khoa học cảnh báo năm 2026 có thể tiếp tục nằm trong nhóm những năm nóng nhất từng được ghi nhận nếu xu hướng gia tăng nhiệt độ hiện nay kéo dài. Theo giới nghiên cứu khí hậu, những đợt nắng nóng cực đoan vốn được xem là hiện tượng hiếm gặp đang dần trở thành trạng thái “bình thường mới” của khí hậu toàn cầu.