Nghỉ việc sau 26 năm, vì sao chưa được trợ cấp thôi việc?

Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng nhận được đơn của ông Đỗ Đức Khoa, sinh năm 1968, trú tại số 23 đường Hoàng Công Khanh, tổ dân phố Lương Quy (phường An Dương), phản ánh về việc Công ty liên doanh TNHH Kai-Nan (phường Lê Chân) chưa giải quyết trợ cấp thôi việc sau khi ông chấm dứt hợp đồng lao động.

Theo đơn, ông Khoa làm việc tại Công ty liên doanh TNHH Kai-Nan từ ngày 17/5/1999, là nhân viên bảo vệ. Sau 3 tháng thử việc, ông được ký hợp đồng lao động và công ty thực hiện đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp từ tháng 8/1999 đến tháng 4/2026. Thời gian đóng các quỹ bảo hiểm được công ty chốt đến tháng 4/2026 là 26 năm 9 tháng. Do sức khỏe giảm sút, ngày 20/3/2026, ông Khoa làm đơn xin chấm dứt hợp đồng lao động.

Theo ông, công ty yêu cầu ông hướng dẫn người thay thế trước khi nghỉ. Đến ngày 30/5/2026, sau khi hoàn thành việc hướng dẫn người thay thế vị trí Tổ trưởng Tổ bảo vệ và bàn giao công việc, ông nghỉ việc. Công ty ban hành Quyết định số VP2039 ngày 10/6/2026 chấm dứt hợp đồng lao động với ông. Ngày 30/6/2026, ông Khoa gặp lãnh đạo và bộ phận kế toán công ty đề nghị giải quyết các chế độ khi chấm dứt hợp đồng. Theo phản ánh, ông được trả lời bằng miệng rằng không được hưởng trợ cấp thôi việc nhưng không được cung cấp căn cứ, tài liệu cụ thể. Cho rằng quyền lợi chưa được giải quyết thỏa đáng, ông gửi đơn đề nghị các cơ quan chức năng xem xét.

Trong buổi làm việc với phóng viên, ông Khoa cho biết ông luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, không vi phạm nội quy an toàn lao động của công ty. Hai năm gần đây sức khỏe của ông giảm sút đáng kể sau những lần bị tai biến, đi lại hiện rất khó khăn. Đây là nguyên nhân khiến ông muốn chấm dứt công việc để về nhà nghỉ ngơi.

Sáng 29/7, tại trụ sở Công ty liên doanh TNHH Kai-Nan, trao đổi với phóng viên, bà Cao Thị Quỳnh Ngân, quản lý nhân sự của công ty, xác nhận ông Khoa làm việc tại công ty từ năm 1999. Trong đơn xin nghỉ việc của ông Khoa ghi ngày 20/3 nhưng ngày 30/5/2026 ông mới trực tiếp nộp đơn xin thôi việc. Công ty ghi nhận đây là ngày nhận đơn và ông Khoa biết việc này. Theo bà Ngân, với hợp đồng lao động không xác định thời hạn, người lao động phải báo trước 45 ngày khi đơn phương chấm dứt hợp đồng. Trường hợp ông Khoa, sau khi nộp đơn, ông nghỉ việc ngay nên công ty không giải quyết trợ cấp thôi việc cho ông.

Bà Vũ Thị Nga, Giám đốc Tổng vụ công ty cho biết, Tổ bảo vệ của công ty hiện có 10 lao động. Vị trí của ông Khoa là nhân viên bình thường, không phải tổ trưởng. Khoảng 5 năm trước, sức khỏe ông Khoa giảm sút, không đáp ứng đầy đủ công việc bảo vệ. Công ty vẫn tạo điều kiện để ông tiếp tục làm việc, bố trí một số nhiệm vụ như chia ca, ghi chép sổ sách xe ra vào. Khi ông Khoa xin nghỉ, lãnh đạo công ty đề nghị ông tìm và hướng dẫn người trong Tổ bảo vệ làm.

Còn bà Đoàn Thị Phương Lan, Kế toán trưởng, đồng thời là Chủ tịch Công đoàn công ty, cho biết từ khi thành lập đến nay, doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với người lao động và chưa phát sinh trường hợp khiếu nại tương tự.

Luật sư Lê Thúy Quỳnh (Công ty Luật TNHH MTV PQD) cho biết, khoản 1 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nhưng phải bảo đảm thời hạn báo trước. Với hợp đồng không xác định thời hạn, thời gian báo trước ít nhất 45 ngày; hợp đồng xác định thời hạn từ 12 đến 36 tháng là 30 ngày; hợp đồng dưới 12 tháng là 3 ngày làm việc, trừ trường hợp đặc thù theo quy định. Pháp luật cũng quy định một số trường hợp người lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng mà không cần báo trước, như không được bố trí đúng công việc, địa điểm hoặc điều kiện làm việc theo thỏa thuận; không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn; bị ngược đãi, cưỡng bức lao động; bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc; đủ tuổi nghỉ hưu hoặc người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng.

Theo luật sư, người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng đúng quy định và đáp ứng đủ điều kiện có thể được hưởng trợ cấp thôi việc theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019. Người lao động làm việc thường xuyên cho người sử dụng lao động từ đủ 12 tháng trở lên thì mỗi năm làm việc được trợ cấp một nửa tháng tiền lương theo quy định. Khi chấm dứt hợp đồng, người sử dụng lao động còn có trách nhiệm thanh toán các khoản liên quan đến quyền lợi của người lao động, hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại giấy tờ theo quy định. Ngược lại, nếu người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật thì không được trợ cấp thôi việc; đồng thời phải thực hiện các nghĩa vụ bồi thường theo quy định, trong đó có khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước.

Từ các quy định trên, để xác định ông Khoa có thuộc trường hợp được hưởng trợ cấp thôi việc hay không, cần làm rõ thời điểm ông gửi và công ty tiếp nhận đơn; loại hợp đồng lao động đã ký; thời gian báo trước thực tế; lý do chấm dứt hợp đồng và các tài liệu liên quan. Đây là căn cứ xác định quyền, nghĩa vụ của mỗi bên. Theo luật sư Lê Thúy Quỳnh, các bên cần đối thoại, lập biên bản và trả lời bằng văn bản, làm rõ từng nội dung liên quan. Doanh nghiệp cũng cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động để người lao động hiểu rõ quyền và nghĩa vụ khi chấm dứt hợp đồng.