Nếu như trước đây 'ăn cơm trước kẻng' bị cấm kỵ thì trong cuộc sống hiện đại, không ít cặp đôi lại gặp phải rào cản 'chưa có bầu, chưa cho cưới'.
Câu chuyện “chưa có bầu, chưa cho cưới” không còn là những lời thì thầm kín đáo mà đã trở thành nỗi niềm của không ít bạn trẻ khi bước chân vào ngưỡng cửa hôn nhân.
Trường hợp của chị Nguyễn Thị M. (31 tuổi, hiện đang là nhân viên kế toán tại Khu công nghiệp Tràng Duệ) là một ví dụ. Chị M. và chồng từng trải qua 6 tháng lo lắng trước khi chính thức cầm giấy đăng ký kết hôn chỉ vì vấp phải sự ngăn cản từ phía gia đình nhà trai.
"Hồi đó, chúng mình bàn chuyện cưới xin sau 2 năm gắn bó. Tụi mình muốn làm đám cưới trước rồi mới lên kế hoạch sinh con để ổn định kinh tế. Thế nhưng, mẹ chồng bóng gió rằng phải xem cây có trái ngọt không mới dám trồng cây. Cảm giác lúc đó rất tủi thân, cứ như thể tình yêu của mình bị đem ra thử thách vậy", chị M. cho biết.
Anh Trần Văn N. (28 tuổi, kỹ sư cơ khí tại Khu công nghiệp Đình Vũ) cũng từng rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan khi đứng giữa một bên là gia đình, một bên là người yêu.
"Bố mẹ tôi cứ đinh ninh rằng các bạn gái hiện đại đôi khi có lối sống cởi mở hoặc do áp lực công việc khiến cho sức khỏe sinh sản kém. Các cụ bắt phải có bầu trước rồi mới cho làm lễ ăn hỏi. Tôi và bạn gái kiên quyết từ chối vì thấy cách nghĩ ấy chưa chắc đúng với tất cả mọi người, vừa thiếu tôn trọng đối phương. Kết quả là hai đứa phải mất hơn một năm trời thuyết phục, thậm chí phải nhờ đến sự can thiệp của họ hàng mới thay đổi được định kiến của bố mẹ", anh N. chia sẻ.
Dưới góc nhìn xã hội học, quan niệm “chưa có bầu, chưa cho cưới” phần nào phản ánh tâm lý mong muốn con cái sớm ổn định gia đình, có người nối dõi của một bộ phận cha mẹ. Tuy nhiên, khi mong muốn ấy trở thành điều kiện bắt buộc, người trẻ có thể phải chịu áp lực tâm lý không đáng có.
Việc lấy khả năng mang thai làm căn cứ để quyết định chuyện cưới xin dễ khiến người phụ nữ cảm thấy bị đánh giá, thậm chí bị tổn thương. Hôn nhân vốn cần được xây dựng trên nền tảng tình yêu, sự tin tưởng và cam kết gắn bó, không nên bắt đầu bằng một cuộc kiểm chứng khả năng sinh sản.
Sự tồn tại của nghịch lý này giữa đời sống hiện đại đặt ra một vấn đề nhức nhối về khoảng cách thế hệ trong tư duy sống. Một mặt, xã hội cổ vũ sự độc lập, bình đẳng giới và văn minh đô thị; mặt khác, những ràng buộc vô hình từ quan niệm "nối dõi tông đường" bằng mọi giá vẫn bám rễ sâu trong một bộ phận gia đình truyền thống.
Để giải mã bài toán này, những bậc làm cha mẹ không thể dùng những lời chỉ trích với các con mà cần có sự thấu cảm và đối thoại liên thế hệ. Hôn nhân không phải là một thương vụ hay một bài kiểm tra sinh học.
Bản chất cốt lõi của hôn nhân nằm ở sự đồng điệu về tâm hồn, sự chia sẻ trách nhiệm và cam kết đồng hành trước những thăng trầm của cuộc sống. Nếu ngay từ đầu, nền tảng của gia đình mới được xây dựng trên sự nghi kỵ, ép buộc hoặc áp đặt, thì hạnh phúc bền vững rất khó có chỗ đứng.
Ông Phạm Thanh Tùng, Phó Trưởng khoa Sức khỏe sinh sản, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Phòng khẳng định: Thay vì đặt ra điều kiện phải có thai trước khi cưới, các cặp đôi nên chủ động chuẩn bị sức khỏe sinh sản một cách khoa học và có trách nhiệm. Trước hết, cả nam và nữ cần cùng tham gia tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, tốt nhất từ 3-6 tháng trước khi dự định mang thai.
Bên cạnh đó, các cặp đôi cần được tư vấn tiêm chủng trước khi mang thai, đặc biệt là các vắc xin phòng bệnh rubella, sởi, quai bị, thủy đậu, viêm gan B và các vắc xin khác theo tình trạng miễn dịch, độ tuổi và chỉ định của bác sĩ. Chú ý đến chế độ dinh dưỡng; xây dựng lối sống lành mạnh, hạn chế rượu bia, không hút thuốc lá, kiểm soát tốt các bệnh mạn tính và chủ động lựa chọn thời điểm sinh con phù hợp.
Việc khám sức khỏe trước khi kết hôn là để phòng ngừa nguy cơ và chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh, không phải để đánh giá hay phán xét khả năng làm cha, làm mẹ của một người. Không có bất kỳ kết quả khám đơn lẻ nào có thể bảo đảm chắc chắn một cặp đôi sẽ có con, cũng như việc chưa mang thai không đồng nghĩa với vô sinh.
“Hôn nhân cần được xây dựng trên nền tảng tình yêu, sự tôn trọng, chia sẻ và trách nhiệm của cả hai phía, thay vì áp lực phải chứng minh khả năng sinh sản trước khi cưới”, ông Tùng cho biết.
Đã đến lúc cần cởi trói những lầm tưởng và định kiến không phù hợp. Một bộ phận người làm cha, làm mẹ cần nhìn nhận con cái bằng cái nhìn tiến bộ hơn. Hãy để tình yêu dẫn đường cho hôn nhân, và để hôn nhân là bến bờ bình yên chứ không phải là một cuộc sát hạch đầy bất công.
Khi những hủ tục được gạt bỏ, khi sự tôn trọng được đặt lên hàng đầu, ấy cũng là lúc những người trẻ có thể tự tin bước vào đời sống gia đình với trái tim trọn vẹn yêu thương, không còn bị ám ảnh bởi những chiếc vòng kim cô của định kiến xã hội.
THU HƯƠNG
