'Người gác cổng pháp lý'

Chặt chẽ, bảo đảm chất lượng văn bản

9 tháng năm 2025, Sở Tư pháp Hải Phòng thẩm định 265 dự thảo văn bản, tham gia ý kiến vào 660 dự thảo khác ở cả trung ương và địa phương. Toàn thành phố ban hành 226 văn bản quy phạm pháp luật. Các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật đều được thẩm định đủ điều kiện trước khi ban hành, bảo đảm văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND thành phố ban hành đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và phù hợp với quy định của pháp luật.

Chính nhờ khâu “tiền kiểm” chặt chẽ này mà hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của thành phố tránh được tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, ban hành sai thẩm quyền, bảo đảm công tác quản lý nhà nước và hoạt động chỉ đạo, điều hành thông suốt của các cấp chính quyền.

Đặc biệt, trong bối cảnh sau sáp nhập đơn vị hành chính, Sở Tư pháp chủ động rà soát gần 1.000 văn bản cũ của Hải Phòng và Hải Dương, kịp thời tham mưu UBND thành phố ban hành các quyết định áp dụng, bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật do UBND thành phố Hải Phòng (cũ) và tỉnh Hải Dương đã ban hành và tham mưu UBND thành phố trình HĐND thành phố Nghị quyết về việc áp dụng, bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật do HĐND thành phố Hải Phòng (cũ) và HĐND tỉnh Hải Dương ban hành.

Sở chủ động thành lập Tổ công tác rà soát, tháo gỡ các vướng mắc trong công tác tư pháp sau sắp xếp, sáp nhập thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Từ sự sâu sát thực tiễn, nắm tình hình công tác tư pháp khi vận hành mô hình chính quyền cấp xã mới, Sở Tư pháp có công văn gửi UBND xã, phường, đặc khu hướng dẫn xử lý vướng mắc trong công tác hộ tịch, chứng thực.

Nhằm hạn chế tình trạng lạm dụng yêu cầu cung cấp bản sao chứng thực (bản giấy) của các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố, Sở Tư pháp tham mưu đề xuất UBND thành phố ban hành văn bản chấn chỉnh tình trạng này, vừa giảm thiểu thủ tục giấy tờ, tránh phiền hà, lãng phí cho người dân, vừa giảm tải khối lượng công việc của các xã, phường, đặc khu sau sáp nhập.

Không chỉ dừng ở việc thẩm định, Sở Tư pháp còn là địa chỉ tham mưu tin cậy với UBND thành phố trong xử lý những vấn đề pháp lý phức tạp: Cưỡng chế thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, giải quyết tranh chấp, tháo gỡ vướng mắc liên quan đến hàng trăm dự án đầu tư. Mỗi ý kiến tham mưu, mỗi báo cáo pháp lý đều đòi hỏi tư duy tổng hợp liên ngành, sự thận trọng, khách quan và căn cứ pháp lý chặt chẽ.

Từ đầu năm đến nay, Sở Tư pháp kịp thời tham mưu UBND thành phố và hướng dẫn các sở, ban, ngành, địa phương trong việc áp dụng pháp luật để giải quyết 7 vụ việc khó khăn, vướng mắc liên quan đến cưỡng chế thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng, nhà ở, đầu tư...; tham gia ý kiến về hồ sơ cưỡng chế thu hồi đất của 15 dự án với khoảng 204 hộ dân, 2 tổ chức.

Sở tham gia 10 tổ công tác, đoàn kiểm tra do UBND thành phố, các sở, ban, ngành, địa phương thành lập để giải quyết các vụ việc cụ thể; tham gia ý kiến đối với 201 dự án đầu tư...

Chính nhờ sự đồng hành này, nhiều “điểm nghẽn” pháp lý được tháo gỡ, góp phần giữ vững định hướng chỉ đạo, nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện, tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội.

Thượng tôn pháp luật

9 tháng qua, Sở Tư pháp kiểm tra, đánh giá 241 hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính, kịp thời phát hiện và điều chỉnh sai sót, qua đó siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính. Việc “gác cổng”, kiểm soát tính pháp lý trong toàn bộ quy trình xử phạt vi phạm hành chính bảo đảm tính hợp pháp, giảm thiểu sai sót trong quá trình thực thi, góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, cũng như uy tín, trách nhiệm pháp lý của chính quyền.

Không dừng lại ở vai trò kiểm soát, Sở Tư pháp còn đi đầu trong cải cách và đổi mới, vận hành Trang thông tin điện tử phổ biến giáo dục pháp luật thành phố tích hợp với Cổng thông tin điện tử thành phố để người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ pháp lý thuận tiện, thân thiện hơn. Đây là bước đi quan trọng trên hành trình hướng tới nền tư pháp số, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Đồng chí Ngô Quang Giáp, Giám đốc Sở Tư pháp thông tin trong bối cảnh giai đoạn đầu thành phố vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, Sở Tư pháp càng cần phát huy vai trò "người gác cổng pháp lý" hơn bao giờ hết.

Thời gian tới, Sở Tư pháp tập trung tham mưu thành phố tổ chức triển khai hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ-TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Tăng cường công tác hoàn thiện thể chế, bảo đảm mọi văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đúng thẩm quyền, thống nhất, minh bạch, khả thi.

Đẩy mạnh quản lý và xử lý vi phạm hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ người dân, doanh nghiệp, góp phần tháo gỡ khó khăn, những điểm nghẽn có nguyên nhân từ quy định pháp luật. Ngành cũng chú trọng đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao chất lượng trợ giúp pháp lý, đưa pháp luật đến gần hơn với cộng đồng, góp phần xây dựng thành phố thượng tôn pháp luật.