Việc các sàn thương mại điện tử tăng nhiều khoản phí tạo thêm áp lực cho người kinh doanh, người tiêu dùng cũng cân nhắc hơn khi mua sắm.

Theo một báo cáo về thị trường thương mại điện tử Việt Nam do Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) công bố, tổng chi phí nhà bán hàng phải trả cho sàn thương mại điện tử hiện đã tăng từ mức 9 - 14% doanh thu lên tới khoảng 21,8 - 33,8%. Với đơn hàng trị giá 100.000 đồng, khoản phí tương ứng có thể lên tới 21.800 - 33.800 đồng.
Tại xã Trần Phú, cơ sở sản xuất nhang sạch Quốc Bảo đưa các sản phẩm như nhang trầm, nụ trầm, trầm sạch lên sàn thương mại điện tử Shopee, TikTok Shop để tiếp cận khách hàng trên cả nước. Cách làm này giúp cơ sở mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, khi phí sàn thương mại điện tử tăng, cơ sở phải tính toán lại giá thành, cân đối chi phí.
Anh Trần Đình Quốc, chủ cơ sở sản xuất nhang sạch Quốc Bảo chia sẻ: “Phí sàn tăng buộc chúng tôi phải tính toán lại giá bán để bù đắp chi phí, nhưng mức tăng không thể quá cao vì còn phải cạnh tranh với sản phẩm cùng loại của các gian hàng khác. Vì vậy, cơ sở điều chỉnh giá sản phẩm tăng từ 10 - 15% để giữ chân khách hàng. Chúng tôi mong các sàn thương mại điện tử có mức tăng phí hợp lý để người bán chủ động kinh doanh, người tiêu dùng vẫn tiếp cận được sản phẩm với giá phù hợp”.
Thực tế, tăng giá bán không phải lựa chọn dễ dàng. Nếu giá tăng quá cao, sản phẩm có thể mất lợi thế cạnh tranh; nếu giữ giá cũ, lợi nhuận bị thu hẹp, thậm chí lỗ vốn. Để thích ứng, người bán phải rà soát giá thành, cân đối chương trình khuyến mại và tiết kiệm những khoản chi có thể kiểm soát.
Người tiêu dùng cân nhắc kỹ trước khi mua

Chi phí tăng không đồng nghĩa tất cả sản phẩm trên sàn thương mại điện tử đều tăng giá tương ứng. Giá đến tay người tiêu dùng còn phụ thuộc vào chính sách của từng gian hàng, chương trình ưu đãi và phí vận chuyển. Trước những thay đổi trên thị trường, người tiêu dùng có xu hướng cân nhắc kỹ hơn thay vì quyết định mua hàng chỉ dựa vào mức giảm giá được quảng cáo.
Chị Nguyễn Thị Quỳnh (xã Phú Thái) chia sẻ: “Trước đây, mỗi khi thấy có sản phẩm mình cần có mã giảm giá là tôi thường đặt mua ngay. Nhưng bây giờ, tôi phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn, so sánh giá sản phẩm cùng loại ở nhiều gian hàng khác, tính cả phí vận chuyển rồi mới quyết định. Có món mua trên sàn thương mại điện tử vẫn rẻ, nhưng cũng có món giá không chênh lệch nhiều so với cửa hàng bên ngoài”.
Thay đổi này cho thấy người tiêu dùng ngày càng quan tâm hơn đến tổng số tiền phải thanh toán thay vì chỉ nhìn vào tỷ lệ giảm giá. Một sản phẩm được quảng cáo giảm sâu chưa chắc đã tiết kiệm nếu giá niêm yết ban đầu cao hoặc phí giao hàng lớn. Vì vậy, so sánh giá giữa các gian hàng, tính cả ưu đãi và vận chuyển giúp người mua lựa chọn phù hợp hơn.
Với những mặt hàng sử dụng thường xuyên, người tiêu dùng có thể theo dõi giá trước khi mua, tận dụng ưu đãi thực chất. Bên cạnh giá cả, nguồn gốc, chất lượng, đánh giá của khách hàng và chính sách đổi trả cũng cần được quan tâm. Xác định rõ nhu cầu trước khi mua giúp hạn chế những khoản chi không cần thiết do tâm lý muốn tận dụng khuyến mãi.
Thương mại điện tử vẫn mang lại cơ hội mở rộng thị trường cho người bán và sự thuận tiện cho người mua. Để thích ứng với những thay đổi về chi phí, người kinh doanh cần cân đối giá thành, duy trì chất lượng; người tiêu dùng cần so sánh tổng số tiền phải trả và lựa chọn theo nhu cầu thực tế. Chính sách phí, giao nhận và hoàn trả minh bạch, hợp lý cũng là yếu tố quan trọng giúp duy trì niềm tin, bảo đảm lợi ích của các bên trong quá trình mua bán trên sàn thương mại điện tử.
PHI KIỆT