Tuyến Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng mở ra không gian phát triển mới, tạo động lực bứt phá thương mại, dịch vụ và logistics khi các nhà ga đường sắt hoàn thành.
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026 về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng.
Tuyến chính dài khoảng 363 km, các tuyến nhánh dài khoảng 63 km, đi qua 6 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Dự án phục vụ vận tải hành khách, hàng hóa, có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 289.339 tỷ đồng, phấn đấu cơ bản hoàn thành chậm nhất vào năm 2030.
Khi khai thác, tuyến đường sắt được kỳ vọng tăng cường kết nối trên hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tạo thuận lợi cho vận tải liên vùng và liên vận quốc tế. Tại Hải Phòng, các nhà ga được bố trí theo chức năng và định hướng phát triển từng khu vực.
Cụ thể, ga Bình Giang định hướng phục vụ vận tải hàng hóa và bãi hàng; ga Hải Dương Nam phục vụ hành khách, dự trù vận tải hàng hóa; ga Tứ Kỳ là ga tránh tàu, dự trù nâng cấp thành ga trung gian. Ga Nam Hải Phòng phục vụ hành khách, hàng hóa và logistics; ga Nam Đình Vũ là ga tránh tàu. Các ga cảng gồm Lạch Huyện, Đình Vũ và Nam Đồ Sơn.
Việc bố trí nhà ga gắn với quy hoạch đô thị, giao thông và định hướng phát triển địa phương, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải, điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn và tổ chức khai thác. Hiệu quả của mỗi nhà ga vì thế không chỉ phụ thuộc vị trí trên tuyến mà còn ở khả năng kết nối với khu dân cư, vùng sản xuất và mạng lưới giao thông hiện hữu.
Khi được đầu tư đồng bộ, các nhà ga có thể trở thành đầu mối giao thông quan trọng, rút ngắn khâu trung chuyển, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và mở rộng lựa chọn đi lại. Khả năng kết nối được cải thiện cũng tạo điều kiện để địa phương khai thác lợi thế, thu hút đầu tư và mở rộng không gian phát triển kinh tế.
Tại xã Gia Lộc, ga Hải Dương Nam được quy hoạch phục vụ vận tải hành khách và hàng hóa, với tổng diện tích sàn khoảng 6.000 m², gồm tầng 1 rộng 4.800 m² và tầng 2 rộng 1.200 m². Sân ga dự kiến có 2 ke, 6 đường cùng các hạng mục phục vụ hành khách như mái che ke ga, lối đi ngầm, quảng trường, khu vực đón trả khách, bãi đỗ xe và điểm kết nối với phương tiện vận tải khác.
Các hạng mục được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu lên, xuống tàu và trung chuyển hành khách. Khi kết nối thuận tiện với đường bộ, ga Hải Dương Nam sẽ giúp người dân có thêm lựa chọn đi lại, tạo điều kiện phát triển dịch vụ vận tải. Quy hoạch cũng dành không gian phát triển đô thị ở hai phía nhà ga, mở ra khả năng hình thành các khu dân cư, thương mại và dịch vụ.
Dự án thành phần 1 - đầu tư hạ tầng kết nối các ga và quảng trường tại ga Hải Dương Nam được khởi công ngày 19/12/2025, do Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư. Các nhà thầu đang triển khai hạng mục đường vào ga và quảng trường.
Anh Phạm Hữu Huy, người dân xã Gia Lộc, kỳ vọng tuyến đường sắt đi vào hoạt động sẽ giúp việc di chuyển giữa Hải Phòng và Lào Cai thuận tiện hơn. Theo anh, loại hình vận tải này còn mang đến trải nghiệm mới, góp phần quảng bá hình ảnh và điểm đến địa phương tới du khách.
Ông Đoàn Ngọc Thuần, Phó Chủ tịch UBND xã Gia Lộc, cho biết ga Hải Dương Nam là cơ hội để địa phương mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối và thu hút đầu tư. Nhà ga không chỉ phục vụ đi lại, vận chuyển hàng hóa mà còn có thể thúc đẩy thương mại, dịch vụ, logistics và các ngành kinh tế liên quan, tạo thêm việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân.
Tại xã Kẻ Sặt, ga Bình Giang có diện tích quy hoạch khoảng 10,5 ha, gần khu công nghiệp Phúc Điền mở rộng, các tuyến đường tỉnh 394, 395, 394B và khu kinh tế chuyên biệt. Vị trí này tạo triển vọng kết nối vận tải đường sắt với hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa và các khu vực công nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, thêm phương thức vận tải hàng hóa sẽ giúp đa dạng lựa chọn, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. Anh Lê Đình Chiến, đại diện Công ty TNHH May Anh Thắng, cho rằng vận tải đường sắt có ưu thế về an toàn, thân thiện với môi trường. Nếu được tổ chức khai thác phù hợp, loại hình này có thể giúp doanh nghiệp vận chuyển hàng xuất nhập khẩu bằng tàu liên vận quốc tế với chi phí cạnh tranh hơn.
Các nhà ga đường sắt tại khu vực nông thôn Hải Phòng mở ra kỳ vọng phát triển mới. Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, lợi thế kết nối được phát huy, tuyến đường sắt sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng, mở rộng không gian kinh tế, tạo sinh kế và nâng cao đời sống người dân.
HÀ NGA
