Tăng tốc giải phóng mặt bằng dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội - Hải Phòng khu vực phía đông

Sáng 15/8, đồng chí Lê Trung Kiên, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố chủ trì kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua khu vực phía đông thành phố.

Tham gia đoàn kiểm tra có đại diện lãnh đạo Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng), các sở, ban, ngành thành phố và địa phương dự án đi qua.

Sau khi kiểm tra thực tế công tác giải phóng mặt bằng tại các xã An Quang, An Khánh, Kiến Minh và họp nghe báo cáo, ý kiến trao đổi của đại diện đơn vị, địa phương liên quan, kết luận cuộc kiểm tra đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên ghi nhận cố gắng, nỗ lực, chủ động vào cuộc của địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng dự án.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dự án trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội, kết nối giao thông. Đặc biệt, dự án sẽ tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hải Phòng.

Để góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, nhất là đối với công tác giải phóng mặt bằng, năm 2026, tại khu vực phía đông, thành phố chủ động bố trí nguồn kinh phí rất lớn thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.

Đồng chí Lê Trung Kiên đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) xác định chính xác phạm vi, ranh giới giải phóng mặt bằng dự án đối với từng địa phương của thành phố để triển khai các bước tiếp theo; sớm bàn giao bản vẽ chính thức, sơ đồ hướng tuyến, quy mô các ga… từ đó giúp thành phố có đủ căn cứ nghiên cứu, triển khai đầu tư xây dựng các công trình, dự án kết nối, phát huy hiệu quả đầu tư.

Ban Quản lý dự án Đường sắt tích cực phối hợp các địa phương trong công tác nhận bàn giao mặt bằng dự án, đúng theo phương châm: địa phương bàn giao tới đâu, ban nhận mặt bằng tới đó.

Đối với các sở, ngành thành phố, đồng chí Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trung Kiên yêu cầu: Sở Nông nghiệp và Môi trường nhanh chóng cụ thể hóa, ban hành Kế hoạch chi tiết về tiến độ triển khai công tác giải phóng mặt bằng dự án với từng địa phương, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Chủ động phối hợp Sở Xây dựng, chính quyền các địa phương tháo gỡ nhanh vướng mắc phát sinh liên quan đến công tác xác định nguồn gốc đất và vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đối với Sở Tài chính cần nghiên cứu phương án điều chuyển trực tiếp nguồn vốn giải phóng mặt bằng dự án cho địa phương để tăng tính chủ động, sát thực tiễn, góp phần đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn. Sở căn cứ tình hình thực tiễn giải ngân, tính toán phương án điều chuyển nguồn vốn được bố trí cho dự án sang các dự án có nhu cầu, khả năng “hấp thụ” cao.

Sở Xây dựng tích cực phối hợp Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến dự án. Đồng thời, khẩn trương tổ chức đánh giá, nghiệm thu, đưa các khu tái định cư phục vụ dự án vào sử dụng, giúp các địa phương đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng đối với hộ dân có đất ở bị thu hồi.

Đồng chí Lê Trung Kiên yêu cầu các địa phương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp trong tháng 8/2026 và trong tháng 9/2026 đối với đất ở. Khối lượng công việc nhiều, thời gian gấp, chính quyền các địa phương cần coi đây là nhiệm trọng tâm cần tập trung ưu tiên lãnh đạo, chỉ đạo. Qua đó, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường sắt trọng điểm quốc gia và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của thành phố.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường: dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua địa bàn thành phố có tổng diện tích đất phải thu hồi khoảng 445 ha, khoảng 5.650 hộ và 48 tổ chức bị ảnh hưởng bởi dự án. Riêng công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật… phục vụ dự án khoảng 11.218 tỷ đồng. UBND thành phố triển khai thực hiện 14 dự án với 22 khu tái định cư tại các xã, phường. Hiện, các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản thi công xong hạ tầng kỹ thuật các khu tái định cư.

Liên quan đến công tác bàn giao cọc giải phóng mặt bằng, từ ngày 3/6 đến ngày 15/7, Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng) hoàn thành công tác bàn giao hồ sơ, cọc giải phóng mặt bằng trên thực địa phần tuyến, các nhà ga đối với 21 địa phương trên địa bàn thành phố.

Về tiến độ giải phóng mặt bằng 10 địa phương phía đông Hải Phòng giải phóng mặt bằng diện tích 419.291,7/2.723.308,2 m².

Tuy nhiên, hiện công tác giải phóng mặt bằng dự án gặp một số khó khăn, vướng mắc: việc thay đổi phương án hướng tuyến, vị trí ga, bàn giao mốc giới chính thức của dự án dẫn tới việc một số địa phương đã kiểm kê, lập phương án, chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, nay theo mốc bàn giao mới lại không thuộc ranh thu hồi đất. Các khu dân cư xen kẹt của dự án đường sắt với các dự án hoàn thành trước đó như tại Cát Hải: xen kẹt với dự án đường Tân Vũ - Lạch Huyện; tại xã An Khánh, An Hưng, Kiến Thuỵ: xen kẹt với dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng nên chưa tạo được sự đồng thuận của nhân dân…