Nhà trường không 'đơn độc' trong bảo đảm an toàn thực phẩm

Nhà trường quan tâm bảo đảm an toàn thực phẩm

Từ sáng sớm, khu bếp ăn của các trường học đã sáng đèn. Tại nhiều trường mầm non, tiểu học trên địa bàn thành phố, hoạt động kiểm tra thực phẩm đầu vào diễn ra đều đặn từ khoảng 6 giờ sáng mỗi ngày, với sự tham gia của ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên nuôi dưỡng và đại diện phụ huynh.

Tại Trường Mầm non Quán Toan (phường Hồng An), quy trình kiểm soát được thực hiện chặt chẽ qua từng khâu. Toàn bộ thực phẩm được nhập từ Công ty TNHH Thương mại thực phẩm Hải Phòng, cung cấp có hợp đồng, hóa đơn, chứng từ đầy đủ. Nhà trường đồng thời công khai thực đơn, hình ảnh bữa ăn hằng ngày trên các nhóm lớp, trang fanpage mạng xã hội của nhà trường để phụ huynh cùng giám sát.

Cô Đào Thị Bích Ngọc, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ: "Toàn trường hiện có 460 trẻ với 15 lớp. Chúng tôi luôn xác định bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm cho học sinh là nhiệm vụ hàng đầu. Từ khâu lựa chọn nhà cung cấp đến chế biến, chia suất ăn đều được giám sát chặt chẽ".

Ban Giám hiệu Trường Mầm non Quán Toan trực tiếp tham gia kiểm tra thực phẩm đầu vào và tổ chức thực hiện nghiêm túc quy trình “kiểm thực ba bước” gồm, kiểm tra nguyên liệu; giám sát quá trình chế biến; kiểm tra trước khi chia suất ăn đến học sinh. Đây được xem là “hàng rào kỹ thuật” quan trọng nhằm hạn chế tối đa nguy cơ thực phẩm không bảo đảm lọt vào bữa ăn bán trú.

Trong khi đó, tại Trường Tiểu học Quán Toan (phường Hồng An), với hơn 1.000 học sinh ăn bán trú mỗi ngày, nhà trường lựa chọn hình thức ký hợp đồng với Công ty TNHH Thương mại sản xuất và kinh doanh dịch vụ Hoàng Minh cung cấp bữa ăn trọn gói. Tuy nhiên, không vì thế mà công tác kiểm tra được “khoán trắng”. Cô Đỗ Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng nhà trường, phụ trách bán trú cho biết, dù đã ký hợp đồng với đơn vị cung cấp, nhà trường vẫn trực tiếp giám sát từ đầu giờ sáng đến khi học sinh ăn xong. Việc kiểm tra được thực hiện thường xuyên, cả định kỳ và đột xuất, nhằm bảo đảm bữa ăn an toàn nhất cho các em.

Tại Hải Phòng hiện có 1.662 cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học. Trong đó, 100% số cơ sở bậc mầm non tổ chức bán trú với 99,93% số trẻ tham gia; bậc tiểu học có hơn 172.000 học sinh ăn bán trú, chiếm 49,5%. Con số này cho thấy, mỗi ngày có hàng trăm nghìn suất ăn được phục vụ, đồng nghĩa với áp lực rất lớn trong việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.

Siết chặt quản lý từ gốc

Hiện nay, hầu hết các trường học đang áp dụng hai mô hình tổ chức bữa ăn là tự nấu từ nguồn thực phẩm ký kết hoặc thuê doanh nghiệp cung cấp suất ăn trọn gói. Dù lựa chọn cách nào, trách nhiệm cuối cùng vẫn đang đặt nặng lên vai các cơ sở giáo dục.

Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố vừa ban hành văn bản, yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm theo chỉ đạo của thành phố. Theo đó, trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm gắn trực tiếp với Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng. Điều này đồng nghĩa, dù thuê doanh nghiệp cung cấp suất ăn hay chỉ nhập nguyên liệu, nhà trường vẫn là “điểm cuối” chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là việc đánh giá chất lượng thực phẩm đầu vào chủ yếu dựa vào cảm quan và hồ sơ giấy tờ. Các trường không có chuyên môn kiểm nghiệm để phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn như tồn dư hóa chất, thực phẩm kém chất lượng “đội lốt” hợp lệ.

Điều này khiến áp lực đối với nhà trường ngày càng gia tăng. "Khó khăn hiện nay là việc đánh giá chất lượng thực phẩm đầu vào chủ yếu dựa vào cảm quan và giấy tờ đơn vị cung cấp. Trong khi nhà trường không có chuyên môn, công cụ kiểm dịch để nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn", cô giáo Đỗ Thị Hồng, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quán Toan bày tỏ.

Do đó, nhà trường mong muốn các cơ quan chức năng tăng cường kiểm soát, kiểm định chặt chẽ thực phẩm ngay từ khâu sản xuất và cung ứng tại các đơn vị trước khi tới nhà trường.

Đây cũng là trăn trở chung của nhiều cơ sở giáo dục. Dù quy trình được siết chặt, giấy tờ đầy đủ, nhưng nếu thực phẩm “không an toàn” được hợp thức hóa từ đầu vào, nhà trường gần như không có công cụ để nhận diện.

Từ góc độ quản lý, bà Phùng Thị Yến, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội UBND phường Hồng An cho biết, địa phương hiện có 12/15 trường tổ chức ăn bán trú, do đó công tác kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm luôn được đặt ở mức cao. Ngay đầu năm học 2025 - 2026, UBND phường đã phối hợp chặt chẽ với các nhà trường trong việc quản lý các đơn vị cung cấp thực phẩm, yêu cầu đầy đủ hồ sơ pháp lý và năng lực để phục vụ công tác thẩm định, đánh giá. Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát an toàn vệ sinh thực phẩm được tăng cường.

Tháng 3 vừa qua, phường Hồng An đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành tổ chức kiểm tra chuyên đề tại các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, bà cũng đồng nhất quan điểm, để bảo đảm an toàn thực phẩm bền vững, cần kiểm soát chặt chẽ hơn nữa ngay từ khâu sản xuất, chế biến, cung ứng của các đơn vị cung cấp.

Thực tế cho thấy, việc bảo đảm an toàn bữa ăn học đường không thể chỉ dựa vào nỗ lực của nhà trường. Muốn giải quyết hiệu quả, cần tăng cường vai trò của các cơ quan chuyên môn trong kiểm định thực phẩm; tổ chức kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với các đơn vị cung cấp; xây dựng cơ chế giám sát độc lập, minh bạch trong truy xuất nguồn gốc.

Đáng chú ý, từ thực tiễn cơ sở, nhiều ý kiến đề xuất cần bố trí cán bộ chuyên môn về an toàn thực phẩm hỗ trợ trực tiếp tại các trường. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả kiểm soát và giảm bớt áp lực cho đội ngũ quản lý.

An toàn bữa ăn bán trú không phải là trách nhiệm riêng của nhà trường, mà là sự phối hợp của cả nhà cung cấp, cơ quan quản lý và cộng đồng. Khi kiểm soát tốt ngay từ khâu đầu vào, bữa ăn học đường mới thực sự trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển của thế hệ tương lai.