Những kịch bản hạ giá xăng dầu của chính quyền Tổng thống Trump

Theo tờ New York Times, các chuyên gia năng lượng cho rằng các tổng thống Mỹ từ lâu đã rút ra một bài học khó khăn kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970: khi giá dầu toàn cầu bắt đầu tăng mạnh, rất khó để bảo vệ người dân khỏi tác động trực tiếp của nó. Hiện nay, khi cuộc chiến với Iran khiến giá xăng tại Mỹ leo thang, chính quyền của Tổng thống Trump đang nỗ lực tìm cách giảm áp lực chi phí nhiên liệu để tránh những phản ứng tiêu cực từ cử tri.

Eo biển Hormuz - "Yết hầu" bị thắt chặt

Giá dầu tăng mạnh trong cuộc xung đột hiện nay chủ yếu do hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị tê liệt. Tuyến đường biển hẹp nằm ngoài khơi phía nam Iran này vốn là nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu cùng một lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng.

Do dầu thô được giao dịch trên thị trường quốc tế, cú sốc nguồn cung này nhanh chóng khiến giá xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay tại Mỹ tăng theo. Rory Johnston, nhà sáng lập công ty phân tích Commodity Context, gọi đây là “cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu”. Kể từ khi chiến sự bắt đầu, giá dầu thô quốc tế đã tăng khoảng một phần ba, có thời điểm dao động quanh mức 100 USD/thùng. Tại Mỹ, giá xăng đã tăng khoảng 17%, lên trung bình khoảng 3,5 USD/gallon – mức cao nhất ghi nhận kể từ năm 2024.

Các biện pháp giải cứu từ Washington

Tổng thống Trump đã họp với các cố vấn để thảo luận về hàng loạt giải pháp nhằm hạ nhiệt thị trường năng lượng. Cho đến nay, các quan chức chính quyền vẫn hy vọng cú sốc này chỉ mang tính tạm thời. Ông Trump tuyên bố rằng chiến dịch quân sự sẽ “chấm dứt mối đe dọa này một lần và mãi mãi”, từ đó giúp giá nhiên liệu giảm xuống cho các gia đình Mỹ. Tuy nhiên, các giải pháp cụ thể vẫn đang gây tranh cãi:

• Kho dự trữ dầu chiến lược: Đây là công cụ nhanh nhất mà chính quyền có thể áp dụng bằng cách giải phóng dầu thô cho các tình huống khẩn cấp. Kho dự trữ của Mỹ hiện chứa khoảng 415 triệu thùng và có thể cung cấp tối đa 4,4 triệu thùng mỗi ngày. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn rất nhiều so với lượng 20 triệu thùng dầu từng đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày trước chiến tranh.
• Tạm đình chỉ thuế xăng liên bang: Thượng nghị sĩ Mark Kelly đã đề xuất tạm dừng mức thuế 18,4 cent mỗi gallon. Dù có thể giúp giảm giá tại trạm xăng ngay lập tức, nhưng biện pháp này cần quốc hội thông qua và có nguy cơ làm giảm nguồn ngân sách dành cho hệ thống đường cao tốc.
• Hạn chế xuất khẩu dầu: Một phương án mạnh tay hơn là buộc các nhà sản xuất giữ dầu ở lại trong nước. Hiện Mỹ xuất khẩu hơn 10 triệu thùng dầu và các sản phẩm liên quan mỗi ngày. Việc hạn chế xuất khẩu có thể giúp giá nội địa giảm tạm thời do nguồn cung dư thừa, nhưng lại gây rủi ro làm gián đoạn các nhà máy lọc dầu và gây tổn thương cho các đồng minh tại châu Âu và Mỹ Latinh.

Rủi ro tiềm ẩn và tương lai giá dầu

Trong tuần qua, giao lưu tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh sau khi khoảng 10 tàu bị tấn công. Dù chính quyền Tổng thống Trump đã đưa ra kế hoạch trị giá 20 tỷ USD nhằm hỗ trợ chi phí bảo hiểm cho các tàu đi qua tuyến đường này, các chuyên gia vẫn lo ngại các chủ tàu không dám mạo hiểm trước nguy cơ bị tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.

Saudi Arabia và Các tiểu vương quốc Arab thống nhất đang cố gắng chuyển một phần dầu qua các đường ống dẫn tới Biển Đỏ, nhưng công suất này chỉ bù đắp được một phần nhỏ lượng dầu bị gián đoạn. Công ty nghiên cứu Rystad Energy cảnh báo nếu eo biển Hormuz vẫn bị đóng cửa trong nhiều tháng tới, giá dầu thô có thể tăng vọt lên mức 135 USD/thùng. Các chuyên gia nhấn mạnh, chỉ khi hoạt động vận chuyển trở lại bình thường hoặc Iran không còn khả năng đe dọa tàu thuyền, giá năng lượng mới có thể thực sự giảm sâu.