Bảo tàng Hải Phòng - cơ sở 2 lưu giữ nhiều kỷ vật thiêng liêng về Bác Hồ, qua đó khơi dậy niềm tự hào và truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay.

Ngày 31/5/1957, trên đường công tác từ Hải Phòng về Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghé thăm Hải Dương. Tại xã Ái Quốc, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương trước đây, nay là phường Ái Quốc, thành phố Hải Phòng, Bác đến thăm một số gia đình, ân cần hỏi han đời sống nhân dân.
Sau đó, tại hội trường Tỉnh ủy Hải Dương cũ, Bác gặp gỡ, nói chuyện với hơn 400 đại biểu là cán bộ khu, tỉnh, bộ đội và đại diện các tầng lớp nhân dân. Người căn dặn mọi người phải nâng cao ý chí phấn đấu, phát huy tinh thần đồng cam cộng khổ, đoàn kết chặt chẽ, nỗ lực hoàn thành tốt công tác sửa sai trong cải cách ruộng đất và khôi phục kinh tế, góp phần củng cố miền Bắc, tạo cơ sở vững chắc cho sự nghiệp đấu tranh thống nhất đất nước.
Những lời căn dặn ấy thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với nhiệm vụ xây dựng miền Bắc trong những năm đầu hòa bình, đồng thời gửi gắm niềm tin vào tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó của cán bộ và nhân dân. Dấu chân Người trên đất Hải Dương vì thế không chỉ là một dấu mốc lịch sử mà còn trở thành nguồn động viên, nhắc nhở các thế hệ tiếp tục nỗ lực xây dựng quê hương.
Địa điểm Bác gặp gỡ, nói chuyện với cán bộ và nhân dân sau này được xây dựng thành Trường Nguyễn Ái Quốc. Năm 1987, nơi đây được bàn giao cho Bảo tàng tỉnh Hải Dương, nay là Bảo tàng Hải Phòng, cơ sở 2. Sau thời gian sửa chữa, nâng cấp, năm 1990, bảo tàng chính thức đi vào hoạt động, từng bước trở thành địa chỉ lưu giữ, giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất xứ Đông.
Nằm trên tầng 2 của nhà trưng bày chính, không gian chuyên đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh rộng gần 70 m². Với 11 hiện vật cùng 22 tranh ảnh, tài liệu, trong đó có những tư liệu phục dựng, gian trưng bày tái hiện những dấu mốc trong 5 lần Bác về thăm Hải Dương, làm nổi bật tình cảm của Người dành cho quê hương và tình cảm kính yêu của cán bộ, nhân dân địa phương đối với Bác.
Mỗi hiện vật tại đây đều gắn với một câu chuyện, một kỷ niệm đáng nhớ. Đó là chiếc guồng nước Bác cùng nhân dân đạp chống úng khi về thăm xã Hiệp Lực, huyện Ninh Giang; bản phục chế lọ hoa có lưu bút của Người với dòng chữ “Phải cố gắng tiến bộ” trong chuyến thăm Nhà máy Sứ Hải Dương ngày 26/7/1962; chiếc máy cấy Bác tặng Chi đoàn Thanh niên xã Phương Hưng, huyện Gia Lộc, ngày 22/7/1960 hay cuốn sổ vàng ghi lưu niệm tại chùa Côn Sơn, Chí Linh, có chữ ký của Bác trong chuyến thăm di tích ngày 15/2/1965.
Qua những hiện vật tưởng chừng bình dị ấy, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lên gần gũi, chân thực. Đó là vị lãnh tụ luôn quan tâm đến đời sống lao động, sản xuất của nhân dân, khuyến khích tinh thần tiến bộ, sáng tạo và trân trọng những giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc. Những câu chuyện được kể lại từ hiện vật giúp lịch sử không còn là những trang sách xa xôi mà trở nên sinh động, dễ cảm nhận đối với người xem.
Chị Dương Thị Thanh Giang, giáo viên Trường THCS Phú Thái, xã Phú Thái chia sẻ sau chuyến tham quan: “Đến Bảo tàng Hải Phòng, cơ sở 2, chúng tôi và các em học sinh rất ấn tượng với những hình ảnh, tư liệu về Bác. Qua từng câu chuyện và hiện vật, các em có cơ hội hiểu rõ hơn về những lần Người về thăm Hải Dương, về sự quan tâm của Bác đối với đời sống nhân dân. Đây cũng là cách giáo dục truyền thống trực quan, giúp học sinh thêm tự hào về quê hương, biết trân trọng những giá trị lịch sử và tự nhắc mình học tập, rèn luyện tốt hơn”.

Phát huy giá trị di sản gắn với Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là một trong những nhiệm vụ được Bảo tàng Hải Phòng, cơ sở 2, quan tâm thực hiện trong nhiều năm qua. Các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, nhân viên luôn tự hào khi được gìn giữ một địa điểm gắn với dấu chân của Người, đồng thời nỗ lực bảo tồn, giới thiệu các giá trị lịch sử, văn hóa đến đông đảo nhân dân và du khách trong, ngoài nước.
Hiện nay, bảo tàng đang lưu giữ hơn 52.000 tài liệu, hiện vật và hình ảnh được sưu tầm qua nhiều thời kỳ. Trong đó có nhiều hiện vật, bộ sưu tập quý, tiêu biểu như trống đồng Hữu Chung - bảo vật quốc gia đầu tiên của tỉnh Hải Dương, được Thủ tướng Chính phủ công nhận năm 2015. Các bộ sưu tập gốm Chu Đậu, mộ cổ, súng thần công và xương động vật hóa thạch. Đây là nguồn tư liệu có giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày, giáo dục truyền thống và quảng bá những nét đặc sắc của vùng đất xứ Đông.
Mỗi năm Bảo tàng Hải Phòng cơ sở 2 đón trên 30.000 lượt khách đến tham quan. Bên cạnh việc bảo quản hiện vật, ứng dụng công nghệ trong hoạt động bảo tàng được chú trọng nhằm đổi mới cách tiếp cận công chúng. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu, số hóa tài liệu, hiện vật, cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ và ứng dụng công nghệ 3D giúp khách tham quan tiếp cận thông tin thuận tiện hơn, có thêm trải nghiệm trực quan khi tìm hiểu lịch sử, nghệ thuật và văn hóa.
Chị Vũ Thị Thảo ở xã Gia Lộc cho biết, trước đây chị thường phải đưa con đến những địa phương khác để tìm các hoạt động trải nghiệm dành cho trẻ nhỏ. Nay, Bảo tàng Hải Phòng cơ sở 2, đã trở thành một trong những điểm đến được gia đình chị ưu tiên lựa chọn. “Điều tôi thích là các con không chỉ được vui chơi mà còn được trực tiếp tham gia những hoạt động gắn với lịch sử, văn hóa truyền thống.
Qua việc làm gốm, chơi trò chơi dân gian hay tìm hiểu các hiện vật, các con có thêm kiến thức và những trải nghiệm mà học trên lớp đôi khi khó có được. Tôi mong bảo tàng tiếp tục duy trì, mở rộng những hoạt động như vậy để ngày càng có nhiều trẻ em yêu thích và chủ động tìm hiểu lịch sử quê hương”, chị Thảo chia sẻ.
Theo bà Nguyễn Thị Huê, Phó Giám đốc Bảo tàng thành phố Hải Phòng, những kỷ vật gắn với các lần Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm thành phố vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về một vị lãnh tụ gần gũi, luôn dành tình cảm sâu nặng cho nhân dân. Bảo tàng thành phố cơ sở 2 là nơi lưu giữ những dấu tích quý giá về Bác và cũng là nơi kết nối quá khứ với hiện tại, bồi đắp tri thức và tình yêu quê hương cho các thế hệ.
MINH NGUYÊN