Nông dân và doanh nghiệp liên kết sản xuất nông sản phục vụ xuất khẩu: Cùng phối hợp khắc phục khó khăn

Nông dân ở huyện An Dương liên kết với doanh nghiệp trồng hành hoa phục vụ xuất khẩu.

Thay đổi thói quen sản xuất truyền thống

Bà Lê Thị Bảo Hiền, Tổng giám đốc Công ty TNHH Hiền Lê- doanh nghiệp nhiều năm liên kết với nông dân một số huyện trên địa bàn thành phố sản xuất rau đậu tương phục vụ xuất khẩu sang Nhật Bản cho biết, đây là thị trường khó tính, yêu cầu cao nên cần bảo đảm yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm. Tại các vùng sản xuất liên kết với doanh nghiệp, nông dân phải thay đổi thói quen sản xuất truyền thống. Thay vào đó, toàn bộ khâu sản xuất được cơ giới hóa, có kỹ sư người Nhật hướng dẫn kỹ thuật canh tác. Vì vậy, doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư khá lớn để mua các loại máy như: máy làm đất, máy thu hoạch, máy tuốt rau đậu tương. Công ty tổ chức tập huấn, hướng dẫn nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tiếp cận các loại máy móc, thiết bị hiện đại để sản xuất.

Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, thời gian gần đây, nông nghiệp của Hải Phòng bắt đầu có xu hướng xuất khẩu, một số doanh nghiệp đứng ra hợp tác sản xuất, thu mua sản phẩm của nông dân. Tuy nhiên, việc liên kết sản xuất phục vụ xuất khẩu hiện còn khá mới mẻ, trình độ sản xuất của phần lớn nông dân còn hạn chế, bà con còn giữ thói quen canh tác truyền thống. Vì vậy, doanh nghiệp, HTX mất nhiều thời gian, công sức để tập huấn, hướng dẫn, chuyển giao công nghệ để nông dân bắt nhịp xu hướng sản xuất mới.

Cùng với đó, doanh nghiệp, HTX cũng gặp khó khăn trong việc quy vùng sản xuất tập trung với quy mô bảo đảm đủ sản lượng cung ứng phục vụ xuất khẩu, do việc tích tụ, thuê đất của nông dân còn nhiều khó khăn. Anh Nguyễn Trung Kiên ở xã An Hưng (huyện An Dương) cho biết, để trồng hành hoa xuất khẩu rất cần quy vùng tập trung để thuận tiện sản xuất đủ sản lượng. Ở địa phương dù có nhiều diện tích đất ruộng bỏ hoang nhưng bà con còn tâm lý giữ đất nên rất khó thuê để hình thành vùng sản xuất tập trung. Khi thực hiện liên kết sản xuất, một số doanh nghiệp, HTX rất cần nông dân hợp tác lâu dài, chặt chẽ, nhưng thực tế hiện có nhiều công việc có thể đem lại thu nhập cao hơn làm nông nghiệp nên tâm lý bà con không gắn bó sản xuất lâu dài, phần lớn chỉ làm theo mùa vụ…

Cần thêm cơ chế khuyến khích, hỗ trợ

Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam, thực tế sản xuất nông sản xuất khẩu sẽ đem lại nhiều lợi nhuận hơn cho nông dân và doanh nghiệp hơn là chỉ tiêu thụ ở thị trường nội địa. Hải Phòng cũng có nhiều tiềm năng, lợi thế sản xuất nông sản phục vụ xuất khẩu, bởi có hệ thống giao thông thuận tiện cả đường bộ, đường biển và đường không. Sản phẩm có thể xuất khẩu của thành phố khá đa dạng, không chỉ có các loại cây, rau màu mà còn nhiều loại gạo chất lượng tốt. Tuy nhiên, để mở rộng liên kết nông dân với doanh nghiệp để sản xuất phục vụ xuất khẩu rất cần cơ chế khuyến khích, hỗ trợ của thành phố. Cụ thể, trong thời gian tới, thành phố có cơ chế hỗ trợ vùng liên kết phục vụ xuất khẩu về giống, xây dựng cơ sở vật chất, nhà xưởng chế biến để phục vụ xuất khẩu.

Hiện, thành phố có Nghị quyết 19 HĐND thành phố khuyến khích phát triển các vùng rau, củ, quả. Vì vậy, hằng năm, cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần khảo sát, giới thiệu các mô hình liên kết đủ điều kiện để được hỗ trợ; tổ chức các hội nghị, hội thảo, tập huấn nông dân các biện pháp kỹ thuật sản xuất tiến bộ đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Cùng với đó, các ngân hàng tạo điều kiện cho doanh nghiệp, HTX nông nghiêp vay các nguồn vốn ưu đãi để đầu tư vùng sản xuất nông nghiệp phục vụ xuất khẩu.

Tại các địa phương, chính quyền cần khảo sát lại diện tích ruộng bỏ hoang, quy vùng sản xuất, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, HTX nông nghiệp liên kết sản xuất phục vụ xuất khẩu thuê phát triển sản xuất. Theo Phó chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Nguyễn Văn Vĩ, địa phương có vùng sản xuất nông sản đặc sản như gạo Bắc Hương, sản phẩm chăn nuôi lợn, gà ở các vùng sản xuất tập trung. Vì vậy, địa phương luôn hợp tác, mời gọi các doanh nghiệp, tổ chức có thể liên kết với nông dân địa phương để sản xuất phục vụ xuất khẩu.

Để sản xuất sản phẩm an toàn, chất lượng, hình thức mẫu mã đẹp… bảo đảm điều kiện xuất khẩu, doanh nghiệp cũng phải chung tay đào tạo, hỗ trợ nông dân hợp tác sản xuất lâu dài. Về phía mình, bà con cần học hỏi, tiếp thu những kinh nghiệm sản xuất mới, nghiêm túc thực hiện đúng cam kết, hợp đồng sản xuất với doanh nghiệp.../.