Nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc từ học đường

Nâng cao năng lực người thầy

Chuẩn bị cho năm học 2026 - 2027, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng phối hợp với Công ty TNHH Âm nhạc Yamaha Việt Nam tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cho giáo viên âm nhạc sử dụng sáo Recorder và kèn phím trong dạy học cấp THCS, THPT theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Được các chuyên gia âm nhạc trực tiếp hướng dẫn, đội ngũ giáo viên âm nhạc của thành phố không chỉ được củng cố kỹ năng sử dụng đa dạng các loại nhạc cụ mà còn tiếp cận với cách đưa nhạc cụ vào tổ chức hoạt động dạy học. Những kiến thức, kỹ năng mới giúp giáo viên làm giàu phương pháp, linh hoạt hơn trong thiết kế giờ học, từng bước chuyển từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức cho học sinh thực hành, trải nghiệm và trực tiếp tạo ra sản phẩm âm nhạc.

Với thầy Phạm Xuân Dương, giáo viên âm nhạc Trường THCS Đoàn Xá, xã Kiến Hải, điều thiết thực nhất từ đợt tập huấn là những kiến thức, kỹ năng có thể vận dụng ngay vào thực tế giảng dạy.

Còn với thầy giáo Nguyễn Trường Điệp của Trường THCS Hồng Dụ, xã Ninh Giang, việc được thực hành cùng chuyên gia giúp thầy tự tin hơn trong sử dụng nhạc cụ và tổ chức hoạt động phù hợp với học sinh. Từ những kỹ năng được trang bị, giáo viên có thể chủ động lựa chọn bài tập, cách thức luyện tập, từng bước đưa nhạc cụ trở thành một phần của tiết học thay vì chỉ là phương tiện minh họa.

Ở cấp THPT, cô Hoàng Thu Trang, giáo viên âm nhạc Trường THPT An Dương, đánh giá nội dung tập huấn thiết thực, sát với yêu cầu đổi mới dạy học. Theo cô Trang, qua tập huấn giúp giáo viên có thêm phương pháp khai thác nhạc cụ trong tổ chức tiết học, tạo cơ hội để học sinh chủ động tham gia và phát huy khả năng sáng tạo thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.

Từ năm học 2022 - 2023, khi Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 được triển khai ở lớp 10, âm nhạc và mĩ thuật trở thành môn học lựa chọn, mở rộng không gian phát triển giáo dục nghệ thuật ở bậc THPT. Chương trình mới coi trọng việc hình thành năng lực thẩm mỹ, khả năng sáng tạo, bồi dưỡng cảm xúc và góp phần phát triển toàn diện học sinh. Điều này đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ giáo viên, không chỉ vững chuyên môn mà còn phải có năng lực tổ chức các hoạt động thực hành, trải nghiệm.

Trong bối cảnh đó, trước thềm năm học mới 2026 - 2027, việc Sở Giáo dục và Đào tạo chủ động phối hợp tổ chức tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên âm nhạc là bước chuẩn bị thiết thực, giúp các thầy cô giáo cập nhật chuyên môn, bổ sung kỹ năng sử dụng nhạc cụ và đổi mới phương pháp dạy học, đáp ứng yêu cầu của chương trình mới.

Góp phần xây dựng “Thành phố âm nhạc”

Những năm qua, ngành giáo dục thành phố chú trọng phát triển giáo dục âm nhạc trong các nhà trường. Đội ngũ giáo viên âm nhạc được tích cực tuyển dụng, bổ sung với khoảng 1.000 giáo viên từ bậc tiểu học đến THPT. Hiện 100% trường từ mầm non đến THCS tổ chức dạy học âm nhạc; ở cấp THPT, dù là môn học lựa chọn nhưng cũng có khoảng 40 cơ sở giáo dục đã triển khai giảng dạy. Cùng với các tiết học chính khóa, nhiều trường duy trì hoạt động trải nghiệm, câu lạc bộ và chương trình biểu diễn, qua đó tạo thêm không gian để học sinh học tập, thực hành và phát huy sở thích, năng khiếu âm nhạc.

Theo cô Hoàng Thu Trang, giáo viên âm nhạc Trường THPT An Dương, điều thuận lợi là tình yêu âm nhạc đang được các nhà trường gieo từ sớm ở cấp mầm non và nuôi dưỡng liên tục qua các cấp học. Cô Trang cho rằng, khi được học hát, chơi nhạc cụ và có cơ hội biểu diễn năng khiếu, các em không chỉ phát triển năng lực âm nhạc mà còn tự tin thể hiện bản thân, đồng thời có thêm cơ hội nhận ra năng khiếu, sở thích của mình.

Cùng với việc tổ chức dạy học, nhiều trường THPT trên địa bàn thành phố đang mở rộng các hình thức hoạt động âm nhạc, tạo thêm không gian để học sinh thực hành và phát huy sở thích. Tại Trường THPT Thủy Sơn, Câu lạc bộ Âm nhạc được duy trì đều đặn 1-2 buổi mỗi tuần dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Theo thầy Nguyễn Huy Quyết, giáo viên nhà trường, hoạt động của câu lạc bộ tạo điều kiện để học sinh được luyện tập thường xuyên, giao lưu, biểu diễn và phát huy khả năng âm nhạc. Qua đó, có thêm không gian để học sinh thực hành, trải nghiệm những nội dung được học trên lớp; những học sinh yêu thích âm nhạc cũng có điều kiện phát huy sở trường. Từ kết quả bước đầu, nhà trường dự kiến tiếp tục mở rộng hoạt động này trong thời gian tới.

Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đỗ Duy Hưng, Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 xác định giáo dục âm nhạc không chỉ trang bị kiến thức, kỹ năng nghệ thuật mà còn góp phần hình thành năng lực thẩm mỹ, khả năng sáng tạo và đời sống tinh thần phong phú cho học sinh. Hải Phòng đang xây dựng Đề án “Thành phố âm nhạc” giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với mục tiêu chuẩn hóa đội ngũ giáo viên âm nhạc; đến năm 2030, 100% số học sinh biết sử dụng một nhạc cụ.

Do vậy, ngành giáo dục và đào tạo thành phố chú trọng đổi mới, đa dạng hóa các hoạt động giáo dục âm nhạc, quan tâm bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên và tạo điều kiện để học sinh học tập, trải nghiệm, phát huy năng khiếu. Cuộc thi Ban nhạc/Nhóm nhạc dành cho học sinh THCS và THPT thành phố Hải Phòng lần thứ nhất là một minh chứng. Qua đó, góp phần nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc, phát hiện năng khiếu và hình thành nền tảng âm nhạc từ học đường.