Nông dân xã Quang Phục (huyện Tiên Lãng) nghiêm túc thực hiện việc bỏ vỏ bao thuốc BVTV vào bể thu gom.
(HPĐT)- Để thu gom vỏ bao thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), giảm ô nhiễm môi trường, trong thời gian qua, một số địa phương được các cấp, ngành chức năng hỗ trợ xây dựng bể thu gom. Mô hình này bước đầu phát huy hiệu quả nhưng còn một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ.
Góp phần bảo vệ môi trường
Anh Đào Mạnh Hùng, cán bộ Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng cho biết, trước đây, trên cánh đồng sản xuất, một số bà con thường vứt bừa bãi vỏ bao thuốc BVTV sử dụng trong quá trình sản xuất trên bờ ruộng, gần hệ thống kênh, mương. Mưa xuống, chất thuốc tồn dư trong vỏ bao ngấm xuống một số kênh, mương phục vụ nước tưới cho nội đồng, gây ô nhiễm nguồn nước. Gần đây, ở một số địa phương, tình trạng này dần dần được khắc phục nhờ các bể thu gom thuốc BVTV được xây dựng trên các bờ ruộng ở khu vực sản xuất. Đơn cử, tại xã Quang Phục (huyện Tiên Lãng), gần 100 chiếc bể thu gom phân bố đều trên các cánh đồng nên không còn tình trạng rác thải nông nghiệp, vỏ bao thuốc BVTV vứt bừa bãi
Nhằm khắc phục tình trạng vứt rác thải nông nghiệp và bao gói thuốc BVTV tràn lan, từ năm 2018 đến nay, Chi cục Trồng trọt và BVTV Hải Phòng tích cực triển khai xây dựng thí điểm các bể thu gom rác thải, bao gói thuốc BVTV tại 4 xã: Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy), Đặng Cương (huyện An Dương), Quang Phục (huyện Tiên Lãng), Cổ Am (huyện Vĩnh Bảo) bằng nguồn kinh phí thành phố hỗ trợ. Trong 3 năm (2018-2020), Chi cục xây dựng tại 4 xã này 352 bể thu gom thuốc BVTV. Từ đó, Hội Nông dân và một số ngành chức năng khác hỗ trợ các xã xây dựng hơn 2800 bể. Đến thời điểm này, toàn thành phố có 96/150 xã, phường, thị trấn sản xuất nông nghiệp có bể thu gom bao gói thuốc BVTV. Đến năm 2020, tổng số bể chứa lắp đặt khoảng 3220 bể, tăng hơn 2300 bể so với năm 2018.
Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV Hải Phòng Đào Quang Vĩnh, việc xây dựng bể thu gom bao thuốc BVTV đem lại hiệu quả thiết thực. Trên cánh đồng, nông dân có ý thức bảo vệ môi trường hơn. Sau khi sử dụng, bà con tự bỏ bao gói thuốc BVTV, rác thải nông nghiệp vào các bể chứa, không còn tình trạng vứt bừa, gây ô nhiễm môi trường. Sản phẩm nông nghiệp của bà con sản xuất an toàn hơn về chất lượng, không còn nỗi lo nhiễm một số chất độc hại do ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí. Mô hình này được người dân và chính quyền đánh giá cao.
Khắc phục một số hạn chế
Mặc dù vậy, vận hành mô hình bể thu gom thuốc BVTV hiện còn một số khó khăn, hạn chế. Hiện Sở Tài nguyên – Môi trường chưa có hướng dẫn cụ thể về tiêu hủy chất thải đặc biệt nguy hại, nên các địa phương tự tiêu hủy rác thải chưa đúng cách, dễ gây tác hại trở lại đối với môi trường.
Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện An Lão Nguyễn Phú Thọ, việc xử lý, tiêu hủy vỏ bao thuốc BVTV được thực hiện bằng cách: sau khi bể thu gom đầy, địa phương cử người đem vỏ bao thuốc BVTV thu gom từ bể đi đốt tại bãi rác của địa phương hoặc chôn lấp ở khu vực bãi rác hoặc nơi xa khu dân cư. Việc làm này cần huy động thêm lực lượng, đồng thời phải bỏ kinh phí để tiêu hủy. Bên cạnh đó, một số địa phương hiện rất “bí” chỗ chôn lấp do các bãi rác ở địa phương đã quá tải. Việc tiêu hủy cần đầu tư kinh phí, nhưng các xã không được hỗ trợ kinh phí xử lý bao thuốc BVTV sau khi thu gom, trong khi, nguồn ngân sách địa phương phục vụ công tác bảo vệ môi trường còn hạn hẹp. Việc nhân rộng mô hình xây dựng bể thu gom cũng gặp nhiều khó khăn do thiếu kinh phí. Các xã, thị trấn chủ yếu trông chờ vào kinh phí được các cấp, ngành hỗ trợ, chưa chủ động tự bỏ kinh phí địa phương để xây dựng nên chưa nhân rộng thêm được nhiều bể thu gom… Một số bể thu gom được đầu tư xây dựng chưa đúng thiết kế theo quy định, kích thước chưa phù hợp, thường không có nắp đậy trong khi bể đặt ngoài trời nên vào lúc trời mưa, nước chảy tràn vào bể… Một số nông dân mặc dù có bể thu gom song chưa thay đổi được thói quen vứt vỏ bao thuốc BVTV bừa bãi.
Từ thực tế trên, thời gian tới, thành phố cần có cơ chế hỗ trợ thêm kinh phí bảo vệ môi trường cho các địa phương. Với nguồn kinh phí này, các địa phương có thể chi thêm vào việc thu gom và xử lý vỏ bao thuốc BVTV. Bên cạnh đó, ngành Nông nghiệp- Phát triển nông thôn phối hợp Sở Tài nguyên-Môi trường hướng dẫn, hỗ trợ, giám sát các địa phương trong việc xử lý rác thải, vỏ bao thuốc BVTV sau khi thu gom đúng cách, đúng nơi quy định, tránh tình trạng ô nhiễm môi trường. Các địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của nông dân trong việc sử dụng thuốc BVTV theo nguyên tắc “4 đúng”, có ý thức thu gom bao gói thuốc BVTV vào các bể chứa đã được đầu tư xây dựng; nhắc nhở, xử lý một số trường hợp vứt rác thải nông nghiệp, bao gói thuốc BVTV không đúng nơi quy định.
Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn khuyến khích các địa phương thực hiện xã hội hóa việc vận chuyển, xử lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng bằng cách vận động người dân đóng góp kinh phí để thành lập và duy trì tốt hoạt động của đội xử lý rác thải, bao gói thuốc BVTV sau khi thu gom. Các cơ quan chức năng như: Chi cục Bảo vệ thực vật Hải Phòng, Hội Nông dân Hải Phòng tiếp tục triển khai chương trình hỗ trợ các địa phương xây dựng bể thu gom bao thuốc BVTV. Việc xây dựng các bể cần khắc phục một số nhược điểm để xây dựng bể đúng quy cách, tiêu chuẩn hướng dẫn của ngành chức năng./.
Bài và ảnh: Hải An
