Công nghệ lạc hậu, thiếu nhân lực có tay nghề
Sản xuất tại Công ty TNHH cơ khí, đúc hợp kim Thịnh Hưng, ở thôn Phương Mỹ, xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên).
Theo số liệu khảo sát và đánh giá của Trung tâm Giải trừ cacbon châu Á (Sở Tài nguyên Môi trường thành phố Kytakyushu Nhật Bản) và Cơ quan Nghiên cứu chiến lược môi trường trái đất, Hải Phòng là khu vực tập trung các nhà máy đúc lớn nhất Việt Nam với khoảng hơn 100 doanh nghiệp, chủ yếu tập trung ở xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên). Năng lực sản xuất của các doanh nghiệp đúc này đạt khoảng 70 nghìn tấn/năm với 200 chủng loại sản phẩm có chất lượng, kỹ thuật cao phục vụ ngành nghề kinh tế quan trọng. Một số sản phẩm như thân máy khâu, thân máy vắt sổ, nắp ga cống, hộp bảo vệ đồng hồ nước, cột điện công viên, bếp du lịch, xuất khẩu sang khu vực EU và châu Á… Một số số doanh nghiệp đúc của Hải Phòng đầu tư các dây chuyền công nghệ thiết bị đồng bộ, hiện đại như Công ty Đúc Tân Long sản xuất ống gang cầu bằng công nghệ đúc ly tâm; Công ty Liên doanh đúc cơ khí VIDPOL sử dụng công nghệ đúc tự hủy và đúc bản lỏng để đúc các chi tiết cho ô tô, tàu thủy, van, đồ mỹ nghệ; Công ty CP đúc Việt- Nhật đầu tư công nghệ đúc khuôn Furan của Nhật để đúc chính xác hộp số, các chi tiết máy từ gang cầu…
Tuy nhiên, công nghiệp đúc của Hải Phòng vẫn trong tình trạng kém phát triển, phần lớn công nghệ lạc hậu (khoảng 80% số doanh nghiệp sử dụng lò than, 20% sử dụng lò điện). Các công nghệ chính xác, đúc các vật liệu gang cầu, thép hợp kim còn hạn chế. Nguồn nhân lực, nhất là nhân lực qua đào tạo còn thấp và có xu hướng già hóa.
Trong khi đó, nhu cầu thị trường sản phẩm ngành đúc công nghiệp rất lớn. Dự báo năm 2020, nhu cầu vật đúc phục vụ cơ khí nông lâm ngư nghiệp, chế biến thực phẩm, máy công cụ, các loại máy xây dựng khoảng 700 nghìn tấn. Nhu cầu ngành giao thông vận tải cần khoảng 800 nghìn tấn vật đúc cho ngành sản xuất lắp ráp ô tô, xe máy, xe lửa… Các ngành công nghiệp khác như điện, luyện kim, khai thác mỏ, xi măng, tàu biển, cấp nước…cũng cần nhiều sản phẩm chi tiết đúc.
Liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị
Theo Phó trưởng Phòng Quản lý công nghiệp (Sở Công Thương) Cao Thế Lễ, đặc thù của ngành đúc trong quá trình sản xuất thải ra môi trường rất nhiều khói, bụi độc hại, chất thải rắn, nước thải… ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động và môi trường sống của cư dân địa phương. Do đó, thành phố khuyến khích các doanh nghiệp đúc đổi mới công nghệ thiết bị giảm tiêu hao nhiên vật liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Hiện thành phố đang phối hợp với Nhật Bản lập quy hoạch thúc đẩy tăng trưởng xanh, trong đó có dự án thí điểm ứng dụng lò điện hiệu suất cao tại 3 doanh nghiệp đúc ở xã Mỹ Đồng.
Giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp, nâng cao trình độ sản xuất, cải thiện chất lượng sản phẩm, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, Phó giám đốc Sở Khoa học- Công nghệ Lê Thị Tố Uyên cho biết, mới đây, Sàn Giao dịch công nghệ và thiết bị Hải Phòng (Sở Khoa học- Công nghệ) tổ chức hội thảo giới thiệu công nghệ mới trong lĩnh vực đúc. Qua hội thảo này, doanh nghiệp đúc được tiếp cận nhiều giải pháp công nghệ mới như kiểm soát chất lượng sản phẩm đúc luyện kim, cơ khí với máy quang phổ; công nghệ Magmasoft- công cụ mô phỏng sản phẩm và tối ưu hóa quá trình đúc; ứng dụng công nghệ in 3D, công nghệ CNC cỡ nhỏ và một số giải pháp công nghệ, vật liệu mới cho ngành đúc.
Theo Quy hoạch phát triển công nghiệp tại Hải Phòng giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn đến năm 2025, để phát triển ngành đúc Hải Phòng theo hướng giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường và phát triển bền vững, thành phố tạo điều kiện hỗ trợ kinh phí để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, thiết bị đúc và hệ thống xử lý môi trường qua các chương trình: khuyến công; tiết kiệm năng lượng và sản xuất sạch hơn; dự án thí điểm ứng dụng lò điện hiệu suất cao trong nhà máy dập đúc và kinh phí từ nguồn hỗ trợ khoa học công nghệ; quỹ bảo vệ môi trường…
Phó trưởng Phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công Thương, Cao Thế Lễ cho biết thêm, thành phố khuyến khích các doanh nghiệp lớn phát triển theo hướng chuyên môn hóa cao, đầu tư bổ sung thiết bị, công nghệ, nhân lực để sản xuất các công đoạn yêu cầu kỹ thuật cao, xây dựng các doanh nghiệp nhỏ làm vệ tinh hỗ trợ các doanh nghiệp lớn. Đồng thời liên kết các doanh nghiệp đúc trên địa bàn thành phố hoạt động sản xuất theo chuỗi giá trị từ khâu sản xuất đến thị trường tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia cụm liên kết ngành, chuối giá trị trong lĩnh vực sản xuất đúc cơ khí, chế tạo./.
Bài và ảnh: Dương Thanh
