(HPĐT)- Hiện nay, bệnh viêm da nổi cục (VDNC) trên đàn trâu, bò đang diễn biến phức tạp ở các tỉnh, thành phố trên cả nước. Trâu, bò bị nhiễm bệnh phần lớn đều bị chết, gây thiệt hại kinh tế với người chăn nuôi. Trên địa bàn Hải Phòng từ cuối tháng 3-2021 đến đầu tháng 5-2021 có 4 hộ chăn nuôi có trâu, bò chết vì bệnh này. Các cấp ngành chức năng, chính quyền địa phương và người chăn nuôi đang tích cực khống chế dịch bệnh bằng nhiều biện pháp.
Cán bộ Thú y Trạm Chăn nuôi – Thú y huyện Tiên Lãng kiểm tra bệnh trên bò tại hộ nuôi ở xã Tự Cường.
Đã có trâu, bò chết vì dịch bệnh
Bệnh VDNC trên trâu, bò lần đầu xuất hiện ở Việt Nam vào tháng 10-2020. Đến ngày 25-5-2021, dịch bệnh xảy ra tại 2.300 xã của 32 tỉnh, thành phố, với tổng số 66.316 con gia súc mắc bệnh và 9.434 con gia súc chết và tiêu hủy. Hiện dịch đang diễn biến khá phức tạp ở hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh.
Mặc dù không bị thiệt hại nặng như các tỉnh, thành phố khác nhưng tại Hải Phòng, dịch bệnh cũng bắt đầu xuất hiện tại một số xã làm trâu, bò bị chết, phải tiêu hủy. Cụ thể, dịch bệnh diễn ra đầu tiên ở xã Tự Cường (huyện Tiên Lãng) vào ngày 29-3. Hộ bà Vũ Thị Tứ, ở thôn Lâm Cao, xã Tự Cường nuôi 1 con bò 4 năm tuổi và 1 con bê 2 tháng tuổi. Qua kiểm tra, con bê con có xuất hiện các nốt sần đường kính 1 - 2 cm tại vùng da mặt, da cổ. Nhân viên thú y lấy mẫu gửi Chi cục Thú y vùng 2 xét nghiệm. Kết quả xác định mẫu bệnh phẩm dương tính với virus gây bệnh VDNC. Ngay sau đó, cơ quan chức năng phối hợp với chính quyền địa phương tiêu hủy con bê con của nhà bà Tứ. Tiếp theo đó, từ ngày 29-3. đến ngày 5-5, dịch bệnh tiếp tục xảy ra tại 5 hộ chăn nuôi bò ở 4 quận, huyện gồm: Tiên Lãng, Kiến Thụy, Cát Hải, Dương Kinh với tổng số bò phải tiêu hủy là 8 con.
Trưởng Phòng Dịch tễ Chi cục Chăn nuôi – Thú y Trịnh Thị Tuyết thông tin: VDNC là loại bệnh truyền nhiễm mới xuất hiện do một loại virus họ Poxviridae gây ra. Đường lây chủ yếu của bệnh qua côn trùng đốt như: muỗi, ruồi ve. Bệnh cũng có thể lây truyền do vận chuyển trâu, bò mang mầm bệnh; sử dụng chung máng uống, khu vực cho ăn, sữa, tinh dịch, qua tiếp xúc trực tiếp. Khi điều kiện khí hậu ấm, nhất là vào mùa nắng nóng, côn trùng hoạt động mạnh, trâu, bò dễ bị mắc bệnh này hơn. Trâu, bò mắc bệnh này thường sốt cao, có thể trên 41 độ C, bỏ ăn, suy nhược và gầy yếu, giảm khả năng tiết sữa đối với gia súc đang cho con bú. Trâu, bò mắc bệnh thường xuất hiện viêm mũi, viêm kết mạc, sưng hạch bạch huyết, có các nốt sần lớn, các mụn, nước khiến trâu, bò không muốn di chuyển…
Phối hợp để ngăn chặn, khống chế bệnh
Trước tình hình dịch đang diễn biến phức tạp ở nhiều tỉnh, thành phố, đồng thời trên địa bàn đã xuất hiện ổ dịch, Chi cục Chăn nuôi- Thú y phối hợp với chính quyền địa phương và các chủ hộ kịp thời triển khai các biện pháp phòng dịch theo đúng quy định. Cụ thể, các lực lượng phối hợp để tiêu hủy trâu, bò bị nhiễm bệnh; hướng dẫn các hộ chăn nuôi cách ly trâu, bò mới mắc bệnh trong đàn; thành lập các chốt dịch tạm thời, bố trí lực lượng trực 24/24 giờ kiểm soát chặt chẽ không để vận chuyển trâu, bò ra -vào vùng có dịch. Chính quyền địa phương thông báo tới các hộ khác trong thôn và các vùng lân cận về bệnh VDNC trên trâu, bò; yêu cầu các bộ chăn nuôi quản lý chặt, không thả rông đàn trâu, bò; thực hiện các biện pháp vệ sinh, phun hóa chất khử trùng để tiêu diệt côn trùng, ruồi, muỗi, ve, mòng.
Cùng với việc xử lý các ổ dịch; việc phòng, chống dịch bệnh này đối với các địa phương chưa có dịch cũng được quan tâm, chú trọng. Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi – Thú y Bùi Văn Luyện cho biết, các địa phương tích cực tuyên truyền về tính chất nguy hiểm của bệnh VCNC; nâng cao nhận thức của người chăn nuôi trong việc phòng, chống bệnh này; tuyên truyền, vận động người buôn bán, vận chuyển giết mổ trâu, bò cảnh giác với bệnh; thường xuyên giám sát dịch đến tận hộ chăn nuôi; chăm sóc, nuôi dưỡng, nâng cao sức đề kháng cho đàn trâu, bò …Các hộ chăn nuôi khi nhập con giống phải rõ nguồn gốc, qua kiểm dịch theo đúng quy định. Khi phát hiện trâu, bò có dấu hiệu bất thường, các hộ chăn nuôi báo cáo ngay với chính quyền địa phương, các trạm chăn nuôi và thú y để có biện pháp xử lý kịp thời, không để dịch lây lan rộng….
Theo ông Luyện, hiện đã có vaccine để phòng bệnh VDNC. Vì vậy, để phòng tránh dịch bệnh tốt nhất là phải thực hiện được tiêm phòng dịch bệnh cho đàn trâu, bò trên diện rộng. Các địa phương xây dựng kế hoạch, phương án triển khai cụ thể việc tiêm phòng vaccine phòng bệnh. Để hỗ trợ người chăn nuôi kinh phí tiêm phòng dịch, đầu tháng 5-2021, UBND thành phố có Quyết định 1219 về việc phân bổ kinh phí chống dịch VDNC ở trâu bò. Theo đó, tổng số vaccine được hỗ trợ là 11.100 liều, kinh phí hỗ trợ công tiêm là hơn 48 triệu đồng. Ngay sau khi có quyết định của thành phố. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn các địa phương thực hiện. Từ đầu tháng 6-2021, các địa phương bắt đầu triển khai tiêm phòng đối với trâu, bò, bê, nghé khỏe mạnh từ 4 tháng tuổi trở lên. Đối với những vùng có nguy cơ cao nhiễm dịch, việc tiêm phòng được thực hiện trên trâu, bò, bê, nghé khỏe mạnh từ 2 tháng tuổi trở lên…
Bài và ảnh: Hương AnBệnh VDNC lần được phát hiện tại Zambia vào năm 1929, sau đó dịch bệnh lây lan và lưu hành ở hầu khắp các châu lục. Đến nay, bệnh VDNC là dịch bệnh địa phương tại hầu hết các nước châu Phi. Theo thông tin từ Tổ chức Thú y thế giới (OIE), từ tháng 7-2019 cho đến nay, dịch bệnh VDNC đã và đang diễn ra ở hơn 20 quốc gia, vùng lãnh, ước tính thiệt hại do bệnh gây ra tại các nước khu vực châu Á khoảng 1,5 tỷ USD./.
