Dạy nghề may công nghiệp cho lao động nông thôn tại xã Đại Bản (huyện An Dương).
(HPĐT)- Thực hiện Quyết định 1956 của Thủ tướng Chính phủ (gọi tắt là đề án 1956) giai đoạn 2010- 2020, thành phố Hải Phòng có hơn 39.500 lao động nông thôn (LĐNT) được hỗ trợ đào tạo từ các chương trình, dự án, đạt 111,4% kế hoạch. Đến thời điểm này, đề án cần bổ sung các nghề mới, đào tạo sâu hơn kỹ năng nghề và mở rộng diện thụ hưởng cho phù hợp thực tế.
Thiếu kỹ năng, khó “khởi nghiệp”
Trung bình mỗi năm, toàn thành phố có 2-3 nghìn LĐNT được đào tạo nghề, thụ hưởng từ đề án 1956. Trong đó, lao động học nghề phi nông nghiệp thường làm việc tại các doanh nghiệp may mặc, da giày; lao động học nghề nông nghiệp tự tạo việc làm tại gia đình. Quá trình đào tạo nghề cho LĐNT cho thấy, nhiều lao động mới dừng ở việc “biết nghề” ở mức độ đơn giản mà chưa có nhiều kỹ năng nghề.
Một trong những nguyên nhân do thời gian học nghề theo đề án ngắn (dưới 3 tháng) nên lượng kiến thức trang bị cho người học ít, kinh phí đầu tư bảo đảm điều kiện giảng dạy cho mỗi nghề còn thấp, thiếu nguyên liệu, học liệu nên người học không có nhiều điều kiện thực tập tay nghề, không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, nhất là máy móc hiện đại như trang bị trong các cơ sở sản xuất. Người lao động cũng chưa đáp ứng được yêu cầu ở một số lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao nên việc làm thiếu tính bền vững. Còn để mở cửa hàng, xưởng sản xuất, dịch vụ... lại càng khó.
Như trường hợp anh Nguyễn Văn Mạnh, ở xã Đại Bản (huyện An Dương), cùng hơn 30 người trên địa bàn xã tham gia lớp học nghề may công nghiệp do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) huyện An Dương tổ chức cuối năm 2019. Sau 3 tháng học, anh Mạnh và hầu hết học viên trong lớp được nhận vào làm việc tại một số doanh nghiệp may trên địa bàn xã. Anh Mạnh cho biết: Tôi muốn mở cửa hàng cắt may riêng, nhưng với những gì học được từ nghề may công nghiệp trong 3 tháng, tôi chưa đủ tự tin để khởi nghiệp”. Muốn mở được cửa hàng, chắc chắn anh Mạnh cần học thêm nhiều kỹ thuật hơn, để may hoàn chỉnh chiếc quần, chiếc áo thay vì chỉ thực hiện một số công đoạn của áo, quần.
Tương tự, với các nghề như cơ khí, cắt gọt kim loại, hàn, chế biến món ăn, làm đẹp, làm bánh, pha chế đồ uống..., học viên muốn thành thạo, làm tốt nghề đều phải học thêm thời gian, đóng học phí mua học liệu, nguyên liệu thực hành nhiều lần ở các xưởng sản xuất khác, cơ sở kinh doanh, lớp dạy nghề sau khi kết thúc khóa học nghề theo dự án. Thực tế trên cho thấy, thời gian đào tạo nghề cho LĐNT quá ngắn, mới chỉ “biết nghề”, để đáp ứng yêu cầu kỹ năng nghề hiện nay, yêu cầu của doanh nghiệp và bản thân người học, đề án cần tăng thời gian học nghề cũng như tăng đầu tư kinh phí cho từng nghề.
Tăng kinh phí, thời gian để đào tạo sâu hơn
Để phù hợp tình hình lao động, việc làm, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp trong thời kỳ cách mạng công nghiệp 4.0, công tác đào tạo nghề LĐNT cần tăng kinh phí, thời gian đào tạo nghề, đồng thời chú trọng đào tạo phát triển kỹ năng nghề cho người lao động. Theo ông Phan Hữu Thành, Giám đốc Trung tâm GDNN-Giáo dục thường xuyên huyện An Lão, muốn có kỹ năng nghề tốt, người lao động cần được đào tạo sâu hơn, đầu tư nhiều thời gian học, thực hành, kể cả với nghề nông nghiệp và nghề phi nông nghiệp. Cũng cần nói thêm, nhiều nghề đào tạo cho LĐNT theo đề án đề ra từ cách đây 10 năm nay đã lạc hậu, không còn phù hợp, do đó, trên cơ sở các nghề thị trường lao động cần và sự phát triển về nông nghiệp công nghệ cao, các địa phương, cơ sở đào tạo nghề phối hợp khảo sát, mở mã nghề mới đào tạo cho LĐNT phù hợp ở từng địa bàn.
Qua 10 năm thực hiện đề án 1956, hầu như lao động trong diện được thụ hưởng đều đã được đào tạo, các địa phương dần cạn nguồn người học. Do đó cần mở rộng diện người được thụ hưởng chương trình đào tạo nghề cho LĐNT như thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an; thanh niên tình nguyện hoàn thành nhiệm vụ thực hiện chương trình dự án phát triển kinh tế - xã hội; người chấp hành xong án phạt tù,.. tạo điều kiện để mọi LĐNT có nhu cầu được học nghề, nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nghèo bền vững.
Giai đoạn 2021-2025, thành phố phấn đấu đào tạo nghề cho hơn 120 nghìn LĐNT ở tất cả trình độ: cao đẳng, trung cấp, sơ cấp và dưới 3 tháng. Trong đó trình độ cao đẳng 10.750 sinh viên, trung cấp 14.350 học sinh, sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng, 106550 học viên. Sau khi tốt nghiệp, ít nhất 85% số học viên lao động nông thôn có việc làm ổn định và tăng thu nhập.
Bài và ảnh: Huyền Chi
