Quản trị rủi ro - Tạo 'lá chắn an toàn' trong trường học

Nguy cơ rình rập

Ngày 15/10, tại sân Trường Tiểu học An Dương (phường An Dương), cháu N.T.M. (sinh năm 2020), học sinh lớp 1, bị ngã khi vui chơi trong lúc chờ người thân đón sau giờ học. Theo thông tin từ Công an thành phố Hải Phòng, cháu M. ngã từ ghế đá, đầu va vào góc cạnh của bồn hoa, dẫn đến chấn thương nặng. Dù được đưa đi cấp cứu, cháu không qua khỏi. Sự việc là bài học sâu sắc về tầm quan trọng của việc thường xuyên rà soát, phát hiện và loại bỏ các yếu tố nguy hiểm trong trường học để phòng ngừa tai nạn.

Ngay sau đó, nhiều trường học trên địa bàn thành phố đã di dời ghế đá, sửa chữa khuôn viên. Tuy nhiên, nguy cơ mất an toàn vẫn có thể xuất hiện từ những thiết bị vui chơi hư hỏng, lan can không bảo đảm chiều cao, ổ điện hở, nền nhà trơn trượt hoặc hành vi đùa nghịch nguy hiểm của học sinh.

Bác sĩ chuyên khoa II Đào Nguyên Ngọc, Bệnh viện Nhi Hải Phòng cho biết, những đồ dùng học tập quen thuộc như bút chì, thước kẻ, compa, êke… cũng có thể gây tai nạn nếu trẻ dùng để đùa nghịch hoặc cầm theo khi chạy nhảy, xô đẩy nhau. Vì vậy, cần xây dựng văn hóa an toàn học đường, thường xuyên nhắc nhở học sinh, trang bị cho các em kỹ năng tự bảo vệ, nhận biết nguy hiểm và ứng phó kịp thời khi xảy ra sự cố.

Nhiều trường học đã ưu tiên lắp đặt camera, xây dựng hàng rào kiên cố và bố trí nhân viên bảo vệ. Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp hỗ trợ, bởi nguy cơ mất an toàn vẫn có thể phát sinh trong môi trường học tập và sinh hoạt của trẻ. Công tác quản trị rủi ro cần xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân như hiệu trưởng, giáo viên chủ nhiệm và từng bộ phận như nhân viên y tế, bảo vệ trong việc bảo đảm an toàn học đường.

Bà Bùi Thị Ngọc Lan, Hiệu trưởng Trường Mầm non An Thắng (xã An Lão) cho biết, trẻ mầm non là nhóm dễ bị tổn thương do nhận thức về các mối nguy hiểm xung quanh còn hạn chế. Vì vậy, bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, trong các cuộc họp, Ban giám hiệu nhà trường chú trọng rà soát, lập danh sách những vị trí, thiết bị và hoạt động tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn; xây dựng kế hoạch kiểm tra, thay thế định kỳ. Đặc biệt, nhà trường ưu tiên xử lý ngay những nguy cơ có khả năng gây tai nạn cao và để lại hậu quả nghiêm trọng đối với trẻ.

Không nên đợi tai nạn xảy ra mới tìm cách khắc phục. Công tác phòng ngừa phải được thực hiện thường xuyên và trở thành trách nhiệm của mỗi nhà trường. Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Phan Huy Thục, việc rà soát trường lớp không nên chỉ thực hiện theo đợt, sau khi xảy ra tai nạn hoặc khi có văn bản chỉ đạo của cơ quan chức năng.

Người đứng đầu mỗi trường học cần xây dựng quy trình kiểm tra định kỳ, phương án xử lý cụ thể khi xảy ra sự cố, cơ chế tiếp nhận phản ánh và đánh giá hiệu quả phòng ngừa. Một môi trường học tập an toàn không chỉ là nơi không xảy ra tai nạn mà còn phải bảo vệ học sinh cả về thể chất và tinh thần, không để xảy ra bạo lực, bắt nạt, xâm hại hay tổn thương tâm lý.

Chủ động trong mọi tình huống

Tai nạn có thể xảy ra vào những thời điểm hoặc trong những tình huống ít ai ngờ tới. Vì vậy, để bảo đảm an toàn trường học, mỗi nhà trường cần chủ động dự báo, phòng ngừa và kiểm soát các nguy cơ. Mỗi cán bộ, giáo viên phải hiểu rõ trách nhiệm của mình; mỗi học sinh được bảo vệ và trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân.

Theo bà Trần Kim Thoa, Chi hội trưởng Chi hội An toàn, Vệ sinh lao động, Hải Phòng đã duy trì Chương trình An toàn học đường trong 7 năm qua. Chương trình nhằm giảm thiểu tai nạn, thương tích ở trẻ em tại trường học, góp phần xây dựng môi trường học tập xanh, sạch, đẹp, an toàn và thân thiện. Chi hội đã tổ chức khảo sát, đánh giá và gửi báo cáo chi tiết về các nguy cơ mất an toàn tại một số trường mầm non trên địa bàn phường Hải An, phường Ngô Quyền để các nhà trường có phương án khắc phục.

Bên cạnh đó, chi hội tư vấn, hỗ trợ bố trí thiết bị y tế khi nhà trường có yêu cầu; hướng dẫn giáo viên sơ cứu, cấp cứu trong các tình huống như trẻ bị ngất do thời tiết nắng nóng, chảy máu, gãy xương, hóc dị vật, điện giật hoặc đuối nước. Việc trang bị kỹ năng này giúp giáo viên kịp thời xử lý ban đầu, không bỏ lỡ “thời điểm vàng” trước khi trẻ được đưa đến cơ sở y tế.

Bảo đảm an toàn trường học đòi hỏi nâng cao năng lực sơ cứu và xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp. Giáo viên cần được trang bị kỹ năng ứng phó, đồng thời phụ huynh cũng cần trở thành một mắt xích trong hệ thống bảo đảm an toàn cho học sinh.

Ông Bùi Mạnh Phúc, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ thành phố cho biết, bên cạnh việc củng cố các trạm, điểm sơ cấp cứu hiện có, thời gian tới, hội sẽ tăng cường phối hợp tổ chức tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu cho học sinh, giáo viên, nhân viên y tế trường học; đồng thời nhân rộng mô hình điểm sơ cấp cứu tại cộng đồng giai đoạn 2026 - 2030.

Hội phấn đấu mỗi khu dân cư, tổ dân phố có ít nhất 1 điểm sơ cấp cứu. Các trường học cũng được hỗ trợ trang bị túi sơ cứu đạt chuẩn, vật tư thiết yếu và thông tin liên hệ khẩn cấp. Qua đó, góp phần nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, xây dựng cộng đồng và môi trường học đường an toàn.

Mỗi nguy cơ được phát hiện, xử lý kịp thời; mỗi nhà trường, gia đình và học sinh nâng cao ý thức, trách nhiệm sẽ góp phần tạo nền tảng vững chắc để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và hạnh phúc.