Quốc lộ 5 qua Hải Dương - Cung đường tử thần. Bài cuối: Hạ tầng xuống cấp và những bất cập

Quốc lộ 5 qua Hải Dương - Cung đường tử thần. Bài 2: Quá tải trầm trọng
Quốc lộ 5 qua Hải Dương - Cung đường tử thần. Bài 1: Tai nạn ngày càng thảm khốc

Tại những vị trí hằn lún vệt bánh xe, Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam thường khắc phục bằng cách cào bóc nhựa để tạo phẳng rồi lu lèn nên tình trạng xuống cấp tái diễn rất nhanh

Chất lượng đường xuống cấp trầm trọng nhưng rất chậm được sửa chữa, bổ sung cùng với những bất cập khác là những nguyên nhân chính làm cho quốc lộ 5 ngày càng xảy ra nhiều tai nạn giao thông (TNGT) thảm khốc.

"Sống trâu" trên quốc lộ

Ngày 1.1.2016, quốc lộ 5 được Chính phủ giao Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI) quản lý, bảo trì. Sau đó, giá vé lượt qua trạm thu phí quốc lộ 5 đã được các bộ, ngành liên quan phê duyệt tăng lên, lần lượt là 40.000 đồng, 55.000 đồng, 75.000 đồng, 125.000 đồng và 180.000 đồng. Việc tăng giá vé dẫn tới tình trạng lái xe qua trạm nhiều lần tụ tập phản đối gây tắc quốc lộ 5 tại Hưng Yên vào các năm 2017, 2018. Các lái xe cho rằng chất lượng đường không tương xứng với số tiền phải bỏ ra mua vé. Thắc mắc của lái xe không phải không có cơ sở.

Xuống cấp rõ nhất trên tuyến đường này chính là tình trạng hằn lún vệt bánh xe làm cho mặt đường không đồng mức. Tình trạng này kéo dài trên hầu hết quốc lộ 5 đoạn qua Hải Dương, chứ không xuất hiện lẻ tẻ. Có chỗ độ cao mặt đường chênh lệch từ 7-8 cm, nhất là những điểm mở cho ô tô sang đường hoặc trên mặt cầu. Vết hằn lún có những đoạn kéo dài hàng trăm mét, gây nguy hiểm cho các loại xe cộ, nhất là người đi mô tô, xe gắn máy. Vào những thời điểm nắng nóng, tình trạng hằn lún vệt bánh xe diễn ra thường xuyên, nghiêm trọng hơn do nhựa mặt đường bị co giãn và sức ép của ô tô trọng tải lớn. Các vị trí này còn là nơi chứa nước khi trời mưa làm cho kết cấu mặt đường càng yếu đi và gây nguy hiểm cho người đi đường. Không chỉ mặt đường xuống cấp, trên quốc lộ 5 có rất nhiều đoạn không còn vạch kẻ đường, thiếu hệ thống cảnh báo...

Mặc dù khi giao quản lý quốc lộ 5, VIDIFI được yêu cầu thu phí các phương tiện giao thông đường bộ để hoàn vốn trực tiếp cho dự án cải tạo chính tuyến quốc lộ này và hoàn vốn đầu tư dự án đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, nhưng tình trạng xuống cấp quốc lộ 5 rất chậm được sửa chữa hoặc sửa chữa kiểu đối phó. Ngày 23.7, ngay sau khi xảy ra vụ TNGT làm 5 người chết tại Kim Thành, đại diện VIDIFI cho rằng việc sửa chữa, khắc phục bất cập quốc lộ 5 để bảo đảm an toàn luôn được đơn vị thực hiện kịp thời. Nhưng ông Nguyễn Phúc Công, Trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện Kim Thành khẳng định chưa từng thấy một tuyến đường nào cho phép ô tô chạy tới 90 km/giờ mà mặt đường xấu như vậy. "Tôi cũng chưa thấy một đơn vị nào sửa chữa mặt đường mà chỉ bằng cách cào bóc nhựa để tạo phẳng rồi lu lèn lại. Sửa chữa như thế thì tình trạng xuống cấp lại tái diễn rất nhanh", ông Công cho biết.

Thiếu hệ thống cầu vượt, đèn tín hiệu...

Trên chiều dài 44,11 km quốc lộ 5 qua tỉnh Hải Dương có 18 vị trí được lắp đặt đèn tín hiệu giao thông và đèn vàng cảnh báo, 15 cầu vượt dân sinh và cầu vượt sang đường có cầu thang dành cho người đi bộ, 28 lối mở sang đường, chưa kể các lối đi trái phép do người dân tự ý phá dải phân cách mềm, dải phân cách cứng.

Lý giải nguyên nhân tại sao đến thời điểm này, TNGT thảm khốc, cướp đi sinh mạng nhiều người chỉ xảy ra tại huyện Kim Thành, đại diện Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện cho rằng mặc dù huyện có 17,8 km quốc lộ 5 đi qua nhưng chiếm tới gần một nửa điểm mở sang đường của toàn tuyến qua tỉnh.

Tại Kim Thành chỉ có 5 cầu vượt và rất ít vị trí lắp đặt đèn cảnh báo, đèn tín hiệu giao thông. Nhiều lối mở sang đường tương tự như điểm mở ở vị trí xảy ra vụ tai nạn nghiêm trọng hôm 23.7 hay ở những điểm giao cắt khác trên quốc lộ 5. Đáng chú ý là đoạn qua huyện Kim Thành rất ít có cụm đèn tín hiệu dừng phương tiện, chỉ có 2 cụm đèn ở khu vực khu công nghiệp Lai Vu và điểm giao cắt với quốc lộ 17 ở thị trấn Phú Thái. Còn lại hầu hết, không có đèn tín hiệu. Tình trạng người dân đi bộ, đi ô tô, xe máy vượt qua được 1 làn đường, phải đứng ở giữa đường chờ cho hàng đoàn xe rầm rập chạy qua rồi mới sang được đường cũng hết sức nguy hiểm.

Mặc dù biết rằng bất cập, nhiều điểm tiềm ẩn TNGT nhưng do đây là quốc lộ, tỉnh không được ủy thác quản lý nên việc sửa chữa, dù là hạng mục nhỏ nhất cũng đều phải kiến nghị lên Bộ Giao thông vận tải, Tổng cục Đường bộ hoặc VIDIFI.

Trong những năm qua, UBND tỉnh, Ban An toàn giao thông tỉnh, các địa phương có quốc lộ 5 đi qua, Công an tỉnh liên tiếp có nhiều văn bản đề nghị bổ sung vạch kẻ đường, biển báo hiệu, sửa chữa mặt đường... quốc lộ 5 nhưng phải rất lâu sau mới được đáp ứng hoặc nhiều kiến nghị bị bỏ qua, không được quan tâm.

Đặc biệt, tỉnh và huyện Kim Thành đã nhiều lần đề nghị cấp vốn khoảng 100 tỷ đồng để xây dựng đường gom đường sắt đoạn huyện Kim Thành để giảm tải, hạn chế TNGT trên quốc lộ 5 nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Nhiều người cho rằng hiện nay VIDIFI chỉ sửa chữa quốc lộ 5 theo kiểu "chữa cháy". Nghĩa là đoạn nào xuống cấp trầm trọng, bị phản ứng gay gắt thì sửa chữa tạm thời. Nhất là sau khi xảy ra các vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng, nhận chỉ đạo từ Bộ Giao thông vận tải, Tổng cục Đường bộ thì đơn vị này mới bắt tay vào xử lý bất cập.

Ông Lê Quý Tiệp, Giám đốc Sở Giao thông vận tải, Phó Trưởng Ban An toàn giao thông tỉnh cho rằng VIDIFI cần phải nâng cao trách nhiệm của đơn vị quản lý, khai thác quốc lộ 5 nhằm bảo đảm an toàn cho người dân. Tại Hải Dương, những bất cập của tuyến đường này cần sớm được sửa chữa. Các bộ, ngành cũng cần nghiên cứu giảm phí để thu hút phương tiện đi vào cao tốc Hà Nội - Hải Phòng nhằm giảm tải cho quốc lộ 5.

Chứng kiến TNGT thảm khốc liên tiếp xảy ra và tình trạng tắc đường trầm trọng mỗi khi có TNGT, không ít lái xe chuyên chở container cho rằng đã đến lúc các cơ quan chức năng cần xem xét việc cấm một số loại xe đi trên quốc lộ này hoặc cấm theo thời gian để tuyến đường được thông thoáng hơn.

Liên quan đến các vụ TNGT liên tiếp tại Kim Thành thời gian qua, Bộ trưởng Giao thông vận tải đã yêu cầu VIDIFI phối hợp chặt chẽ để khắc phục các bất cập về hạ tầng. Khẩn trương lên phương án xây dựng cầu vượt tại địa điểm xảy ra TNGT đặc biệt nghiêm trọng. Tổng cục Đường bộ phối hợp rà soát để xây dựng cầu vượt, đường gom, đóng những điểm mở sang đường tiềm ẩn nguy cơ TNGT trên quốc lộ 5.

NHÓM PHÓNG VIÊN KINH TẾ