Quy chuẩn kỹ thuật về thu nhận, lưu trữ và bảo mật dữ liệu mống mắt phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước có hiệu lực từ ngày 15/4/2027.
Ngày 1/10/2026, Bộ Công an ban hành Thông tư số 170/2026/TT-BCA quy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sinh trắc học mống mắt (QCVN 17:2026/BCA).
Thông tư quy định chi tiết các yêu cầu kỹ thuật, điều kiện sử dụng thiết bị thu nhận, quy trình lấy mẫu, định dạng lưu trữ, kiểm tra đánh giá chất lượng và công tác quản lý dữ liệu sinh trắc học mống mắt phục vụ cho Cơ sở dữ liệu căn cước.
Quy chuẩn chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/4/2027, áp dụng thống nhất đối với Công an các đơn vị, địa phương, các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động thu nhận, quản lý, sử dụng dữ liệu mống mắt cũng như các đơn vị sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh thiết bị chuyên dụng.
Theo các quy định kỹ thuật tại QCVN 17:2026/BCA, thiết bị thu nhận ảnh mống mắt phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước phải đáp ứng các chỉ tiêu khắt khe nhằm bảo đảm chất lượng dữ liệu đầu vào. Cụ thể, thiết bị phải sử dụng nguồn chiếu sáng hồng ngoại có bước sóng nằm trong khoảng từ 700 nm đến 900 nm, camera đạt độ phân giải tối thiểu 18 pixels/mm và hình ảnh mống mắt đầu ra phải đạt độ phân giải ít nhất 640 x 480 pixels. Ảnh mống mắt thu nhận phải đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng theo ISO/IEC 29794-6, bảo đảm nét, không bị nhòe, suy giảm độ tương phản hay bị nhiễu do chuyển động.
Về đặc tính hệ thống, thiết bị phải đạt cấp độ bền bảo vệ chống bụi và chống nước tối thiểu IP64, tương thích với các hệ điều hành như Windows 10 trở lên, Linux Ubuntu 20.04 LTS trở lên hoặc Android 10 trở lên, đồng thời hỗ trợ thu nhận đồng thời cả hai mắt, có khả năng di động linh hoạt, bảo đảm an toàn quang sinh học cho mắt theo chuẩn IEC 62471, IEC 60825-1 và tích hợp tính năng bảo mật mã hóa AES-256 trở lên.
Nhằm tối ưu hóa tỷ lệ trích xuất đặc trưng sinh trắc học, quy trình thu nhận ảnh mống mắt đưa ra những yêu cầu bắt buộc đối với cả môi trường thu nhận lẫn thao tác của người lấy mẫu. Yêu cầu kỹ thuật ấn định hình ảnh thu nhận phải nhìn thấy được ít nhất 70% diện tích mống mắt, không bị che khuất bởi ánh sáng phản xạ, mí mắt hay lông mi.
Góc giữa đường thẳng nối tâm nguồn chiếu sáng đến tâm nhãn cầu và trục quang của camera phải duy trì tối thiểu 5 độ để ngăn chặn hiệu ứng "mắt đỏ", kết hợp với việc đặt nguồn sáng ở vị trí cạnh hoặc dưới camera để tránh tạo bóng bởi lông mày.
Đối với người được lấy mẫu, tư thế đầu phải giữ thẳng trong phạm vi nghiêng không quá 10 độ, đường kính đồng tử phải nằm trong khoảng từ 20% đến 70% đường kính mống mắt để tránh hiện tượng giãn quá mức do môi trường quá tối, đồng thời bắt buộc phải tháo kính mắt hoặc kính áp tròng trước khi thực hiện chụp ảnh.
Về định dạng và lưu trữ, quy chuẩn QCVN 17:2026/BCA phân định rõ các cấu trúc dữ liệu ảnh mống mắt nhằm tối ưu hóa hiệu năng vận hành cho từng hạ tầng. Đối với dữ liệu tích hợp trên chip của thẻ căn cước phục vụ đối sánh 1:1, hệ thống chọn định dạng ảnh đã khoanh vùng mống mắt và che phủ các vùng khác, áp dụng cấu trúc nén JPEG2000 với dung lượng tối ưu từ 2 kB đến 6 kB. Trong khi đó, dữ liệu lưu trữ trên hệ thống máy chủ trung tâm phục vụ đối sánh tất cả sẽ áp dụng chuẩn nén JPEG2000 với dung lượng từ 20 kB đến 50 kB.
Mọi dữ liệu mống mắt đều được xác định là thông tin sinh trắc học nhạy cảm, phải được mã hóa và quản lý nghiêm ngặt vòng đời khóa mã hóa theo Luật Căn cước, Luật An ninh mạng và tiêu chuẩn an toàn thông tin quốc tế ISO/IEC 27001:2022.
Bộ Công an giao Cục Công nghiệp an ninh chịu trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra đôn đốc việc triển khai áp dụng quy chuẩn trên toàn quốc.
Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội đóng vai trò là đơn vị đầu mối quản lý, bảo đảm an toàn cho toàn bộ hệ thống thu nhận, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng dữ liệu mống mắt phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước. Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện quy chuẩn tại địa phương dưới sự kiểm tra, giám sát của Bộ Công an.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, sử dụng hay sản xuất, nhập khẩu thiết bị có nghĩa vụ tuân thủ tuyệt đối quy định bảo mật, không được chia sẻ hoặc chuyển giao trái phép dữ liệu sinh trắc học mống mắt dưới bất kỳ hình thức nào.
CHU HOÀNG
