(HPĐT)- Xây dựng vùng sản xuất tập trung là điều kiện thuận lợi để sản xuất nông nghiệp hàng hóa, hướng đến xuất khẩu. Tuy nhiên, tại các địa phương chưa có nhiều vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật cao để sản xuất hiệu quả.
Người dân xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên) chăm sóc rau màu ở vùng sản xuất tập trung.
Số vùng sản xuất tập trung chưa nhiều
Việc hình thành các vùng sản xuất tập trung sẽ giúp cho nông dân sản xuất được các sản phẩm chủ lực an toàn vệ sinh thực phẩm, nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích, đồng thời đưa nông sản của Hải Phòng sản xuất theo hướng hàng hóa. Vì vậy, những năm gần đây, hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung tại các huyện. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện trên địa bàn thành phố có 382 vùng sản xuất tập trung với diện tích 7.876 ha. Trong đó, trồng trọt có 277 vùng với diện tích 5.257 ha, chăn nuôi có 27 vùng với diện tích 419 ha, thủy sản có 78 vùng với diện tích 2.198 ha.
Tại các vùng sản xuất tập trung, bước đầu nông dân sản xuất khá ổn định. Sản phẩm phần lớn có liên kết sản xuất với doanh nghiệp nên đầu ra khá bền vững. Một số vùng sản xuất an toàn có hợp đồng tiêu thụ với các bếp ăn tập thể. Vùng sản xuất lúa chất lượng ở các xã: Trấn Dương, Giang Biên, Hùng Tiến, Thắng Thủy (huyện Vĩnh Bảo) đưa nhiều giống lúa chất lượng cao như: ST25, Cosi… sản xuất, sản phẩm được doanh nghiệp thu mua tại ruộng sau khi thu hoạch. Nông dân có lãi gấp 1,5 đến 2 lần so với sản xuất thông thường.
Mặc dù số vùng tập trung có tăng hơn những năm trước, nhưng quy mô các vùng sản xuất tập trung không lớn. Các vùng sản xuất tập trung phổ biến với diện tích 2-5 ha. Các vùng sản xuất có diện tích lớn, được đầu tư hạ tầng kỹ thuật tốt, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật còn hạn chế. Cụ thể, trong số 80 vùng sản xuất rau tập trung ở các huyện, mới chỉ có 4 vùng sản xuất được đầu tư hạ tầng kỹ thuật hiện đại, ứng dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Trong số 172 vùng sản xuất lúa chất lượng nhưng chủ yếu là các vùng có diện tích 2-5 ha, số vùng có diện tích từ 30 - 50 ha chỉ có 12 vùng tại các huyện…
Nguyên nhân khiến việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và mở rộng diện tích vùng sản xuất tập trung còn hạn chế do nông dân thiếu vốn để đầu tư sản xuất. Anh Bùi Sỹ Hưng có vùng sản xuất rau, quả tập trung ở xã Kiến Quốc (huyện Vĩnh Bảo) cho biết, gia đình anh có vùng sản xuất tập trung hơn 2 ha nhưng diện tích ứng dụng nhà lưới để sản xuất chỉ được hơn 1 ha vì chi phí để sản xuất trong nhà lưới rất lớn trong khi nguồn kinh phí của gia đình hạn hẹp. Để sản xuất tập trung cần đầu tư kinh phí lớn song những năm qua, cơ chế, chính sách hỗ trợ của thành phố còn hạn chế. Cụ thể, theo các chương trình, nghị quyết hỗ trợ nông nghiệp thủy sản, mỗi năm, toàn thành phố chỉ có 8-10 mô hình sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ, việc hỗ trợ cho các vùng sản xuất tập trung ứng dụng tiến bộ kỹ thuật chỉ được 1-2 vùng. Một số địa phương chưa có cơ chế, chính sách khuyến khích nông dân quy vùng sản xuất tập trung… Bên cạnh đó, việc sản xuất tập trung chủ yếu đơn lẻ của cá nhân, chưa có sự liên kết hợp tác giữa các nhóm, hộ sản xuất để có động lực sản xuất với quy mô lớn hơn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất
Cần cơ chế hỗ trợ mở rộng vùng sản xuất tập trung
Theo Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Cao Thị Thanh Huyền, việc sản xuất nhỏ lẻ, phân tán, chưa tuân thủ quy trình sản xuất nông nghiệp hiện đại sẽ khó tạo ra sản phẩm an toàn, chất lượng, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, đồng thời dẫn đến tình trạng được mùa, rớt giá hoặc ít thiếu, nhiều thừa, hiệu quả kinh tế không cao, khó tạo được sự bền vững trong sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, việc sản xuất theo vùng tập trung là yêu cầu tất yếu trong thời gian tới. Tuy nhiên, để mở rộng sản xuất tập trung, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm tăng năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất thời gian tới rất cần có sự liên kết các nhóm nông dân, khắc phục tình trạng mạnh ai người ấy làm. HTX nông nghiệp ở các địa phương phải phát huy vai trò là cầu nối, liên kết các hộ nông dân để hình thành vùng sản xuất tập trung với quy mô lớn mới dễ dàng đưa cơ giới hóa vào sản xuất, ứng dụng các giống mới, quy trình sản xuất an toàn….
Bên cạnh đó, để thúc đẩy các vùng sản xuất quy mô lớn, thành phố tiếp tục xẹm xét ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu với thành phố những cơ chế, chính sách mới thiết thực với việc mở rộng quy mô vùng sản xuất tập trung. Có thể linh hoạt, tranh thủ một số cơ chế, chính sách khác hỗ trợ nông dân sản xuất vùng tập trung. Thủ tục xét duyệt để thụ hưởng cơ chế chính sách cần đơn giản, thuận tiện để nông dân dễ tiếp cận. Thành phố có ý kiến chỉ đạo các ngân hàng hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho nông dân có nhu cầu mở rộng vùng sản xuất tập trung…
Các đơn vị trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn như: Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Chi cục Quản lý chất lượng nông, lâm sản và thủy sản Hải Phòng phối hợp Sở Khoa học - Công nghệ thường xuyên tuyên truyền, giới thiệu các mô hình ứng dụng kỹ thuật cao vào sản xuất hiệu quả tại các vùng sản xuất tập trung để nông dân tiện nắm bắt; hỗ trợ nông dân ứng dụng bộ kỹ thuật vào sản xuất như: kỹ thuật sản xuất trong nhà lưới, sử dụng các thế hệ phân bón mới, hệ thống tưới nhỏ giọt; ứng dụng các quy trình sản xuất an toàn như: VietGAP, GlobalGAP vào sản xuất; cử cán bộ kỹ thuật nông nghiệp giám sát các vùng sản xuất tập trung trong việc ứng dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP trong sản xuất…
Các địa phương tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục giúp nông dân có nhu cầu chuyển các vùng sản xuất không hiệu quả, vùng ruộng bỏ hoang thành các vùng sản xuất tập trung, chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa, hoặc hình thành các vùng chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản tập trung…; tích cực tuyên truyền các mô hình sản xuất tập trung hiệu quả, khuyến khích nông dân học hỏi kinh nghiệm để áp dụng vào sản xuất…/.
Bài và ảnh: HỒ HƯƠNG
