Trong những năm qua, hàng nghìn km giao thông nông thôn Hải Phòng được xây dựng, tạo thuận lợi cho việc đi lại của người dân.
Trong ảnh: Đường giao thông tại xã Đại Đồng, huyện Kiến Thụy.
(HPĐT)- Thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, thành phố tập trung cao xây dựng đường giao thông nông thôn. Vì vậy, những đường ngõ xóm; trục thôn, xã từ chỗ nhỏ hẹp, nay được mở rộng khang trang. Nhiều đường trục thôn, xã được lát vỉa hè, trồng cây xanh, điện chiếu sáng làm thay đổi diện mạo nông thôn khiến mỗi người con xa quê đều ngỡ ngàng trước sự “thay da đổi thịt” trên quê hương.
Chủ trương, quyết sách lớn của thành phố
Còn nhớ khi thành phố bắt tay vào xây dựng nông thôn mới (NTM), trong số 19 tiêu chí NTM, tiêu chí giao thông NTM các xã có tỷ lệ đạt thấp nhất. Thời gian đó, theo thống kê của Chi cục Phát triển nông thôn, toàn thành phố có 6023 km đường giao thông đi lại khó khăn. Trong đó, có 3543 km đường giao thông thôn xóm, 2339 km đường giao thông nội đồng, 142 km đường nội bộ nghĩa trang.
Thực tế này đòi hỏi việc xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn phải đi trước một bước. Theo đó, thành phố có hàng loạt cơ chế, chính sách hỗ trợ xây dựng đường NTM. Trong đó, nổi bật là Nghị quyết 10 năm 2013 của HĐND thành phố về một số cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng NTM giai đoạn 2013-2015, định hướng đến năm 2020. Trong đó, hỗ trợ 30% - 80% kinh phí xây dựng đường giao thông nông thôn. Từ tháng 8-2016 đến nay, thành phố tiếp tục hỗ trợ xây dựng giao thông nông thôn theo Nghị quyết 136 của HĐND thành phố, mở rộng diện được hỗ trợ hơn, các địa phương được trực tiếp hỗ trợ bằng xi măng để làm đường giao thông thôn xóm, nội đồng và nội bộ nghĩa trang.
Năm 2020, thành phố có quyết sách mới đầu tư lớn cho ngoại thành xây dựng NTM kiểu mẫu, trước mắt tập trung cao xây dựng đường NTM kiểu mẫu với mục tiêu các tuyến đường phải rộng, dài, sáng đẹp, có cây xanh, điện chiếu sáng như đô thị. Thành phố bố trí 1083 tỷ đồng từ ngân sách đầu tư cho 8 xã thí điểm xây dựng NTM kiểu mẫu để làm đường giao thông. Các địa phương nâng cấp, mở rộng những con đường NTM kiểu mẫu ở 8 xã làm thí điểm từ 5 m lên 7 hoặc 9 m đối với đường trục thôn, xã; 3 m lên 5 m đối với đường ngõ xóm. Từ những con đường kiểu mẫu làm thí điểm tại 8 xã, sẽ nhân rộng sang nhiều xã khác.
Phát huy sức mạnh tổng hợp
Để thực hiện thành công chương trình giao thông nông thôn, thành phố và các địa phương phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và sức mạnh lòng dân. Ngay từ khi bắt đầu xây dựng NTM, Thành ủy Hải Phòng có Nghị quyết 06 năm 2012 về xây dựng NTM Hải Phòng đến năm 2015, định hướng đến năm 2020, nêu rõ phương châm xuyên suốt để làm các công trình NTM, trong đó, có đường giao thông thôn là “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc. Năm 2020, để xây dựng NTM kiểu mẫu, lãnh đạo thành phố yêu cầu các địa phương khẩn trương vận động giải phóng mặt bằng nhanh, gọn để tạo điều kiện cho các nhà thầu thi công. Ở các thôn, xóm, bí thư chi bộ, trưởng thôn cùng các tổ chức đoàn thể đến từng nhà người dân để vận động giải phóng mặt bằng.
Cùng với thành phố, nhiều địa phương vận dụng linh hoạt và sáng tạo cơ chế huy động để tạo thêm động lực hỗ trợ nâng cấp, cải tạo các tuyến đường giao thông nông thôn. Cụ thể, từ năm 2013 đến nay, các huyện, xã sử dụng ngân sách địa phương hơn 915 tỷ đồng để đầu tư xây dựng đường giao thông nông thôn. Tại huyện Thủy Nguyên, vốn là địa bàn rộng, số lượng đường giao thông nông thôn xuống cấp lớn, để tạo thêm nguồn lực, trong 2 năm 2015, 2016, huyện trích ngân sách 208 tỷ đồng hỗ trợ thêm 50% giá trị cát, đá, sỏi để thi công đường thôn xóm và hỗ trợ 100% nguyên vật liệu xây dựng đường giao thông nội đồng. Các huyện khác cũng trích ngân sách hơn 700 tỷ đồng để hỗ trợ người dân mua vật liệu khác như: cát, đá, sỏi… để làm đường giao thông nông thôn.
Để những con đường rộng mở, to đẹp hơn, bên cạnh chủ trương, cơ chế tạo điều kiện của thành phố và các địa phương, việc chung tay hỗ trợ của các ngành, đơn vị, các tổ chức đoàn thể…, vai trò của sức mạnh lòng dân ngày càng được khẳng định. Người dân không chỉ hiến đất làm đường mà còn đóng góp kinh phí, ngày công lao động để làm đường giao thông nông thôn. Cụ thể, người dân các địa phương hiến hơn 4,1 triệu m2 đất, tham gia hơn 1,3 triệu ngày công lao động để làm đường giao thông nông thôn. Ông Lê Văn Bệch, ở thôn An Thạch, xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) cho biết, giai đoạn xây dựng NTM, gia đình hiến 60 m2 đất thổ cư. Năm 2020, địa phương triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu, gia đình hiến tiếp 100 m2 đất thổ cư. Đến khi làm xong nền đường NTM kiểu mẫu, địa phương cần mở rộng vỉa hè, gia đình di chuyển công trình cổng vào phía trong dành diện tích đất để địa phương mở rộng đường. Một số gia đình có công trình tâm linh cũng nhiệt tình ủng hộ mở rộng những con đường NTM kiểu mẫu, như ông Nguyễn Văn Thoan ở thôn Vị Xuyên, xã Tân Dân (huyện An Lão) di dời cả mộ ông cha để làm đường NTM kiểu mẫu…
Hồ Hương - Ảnh: Trung KiênTheo tổng hợp của Chi cục Phát triển nông thôn, từ năm 2013 đến nay, toàn thành phố hoàn thành 3715 km đường giao thông NTM. Từ đầu năm 2020 đến nay, thành phố chỉ đạo xây dựng 37 tuyến đường NTM kiểu mẫu tại các xã với tổng chiều dài gần 200 km.
