Thu hoạch lúa ST25 ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo).
(HPĐT)- Gạo ST25 do kỹ sư Hồ Quang Cua và các cộng sự nghiên cứu, lai tạo, được công nhận là gạo ngon nhất thế giới từ năm 2019. Từ đó đến nay, gạo được bán rộng rãi ở nhiều tỉnh, thành phố với giá cao. Ở Hải Phòng, gạo ST25 do bà con nông dân các huyện trên địa bàn thành phố sản xuất thành công cũng được bán trên thị trường nhưng số lượng còn hạn chế.
Thử nghiệm thành công
Vụ xuân năm 2021, anh Trần Mạnh Hùng, ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) thuê 40 ha ruộng bỏ hoang để cấy lúa. Trong số diện tích này, có 5 ha được anh sử dụng để cấy lúa ST25. Những ngày đầu tháng 6 là thời điểm anh bắt đầu thu hoạch lúa ST25. Anh Hùng cho biết, chưa vụ nào gạo ST25 lại được năng suất cao, bông lúa đẹp như năm nay. Anh Hùng ước tính, năng suất lúa ST25 đạt hơn 2 tạ/sào; trong khi các giống lúa khác như: Bắc thơm, BC chỉ đạt hơn 1,8 tạ/sào. Lúa ST25 được thu hoạch đến đâu, anh Hùng đều bán hết cho người thân quen đến đó. Thu hoạch hết số lúa ST25, dự kiến sản lượng đạt 27 tấn, tổng thu nhập đạt 324 triệu đồng. Mỗi tấn lúa ST25 bán giá 12 triệu đồng, trong khi lúa thông thường chỉ bán được hơn 8 triệu đồng/tấn. Trừ chi phí, vụ lúa xuân cấy giống ST25 anh Hùng thu lãi hơn 210 triệu đồng. Sản xuất có lãi nên anh dự định vụ mùa tới sẽ mở rộng thêm 2 ha, đưa tổng số diện tích cấy lúa ST25 lên 7 ha.
Theo Công ty CP dịch vụ nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng, ngay sau khi gạo ST25 được công nhận là gạo ngon nhất thế giới, tại Hải Phòng, công ty nhập giống lúa ST25 cung ứng cho nông dân cấy thử nghiệm. Vụ đầu tiên, cấy vào vụ mùa năm 2019, bà con chưa có nhiều kinh nghiệm sản xuất nên năng suất thấp. Tuy nhiên, chất lượng gạo không thua kém gì gạo sản xuất tại khu vực miền Nam, thậm chí khi nấu, gạo còn đậm đà hơn do được sản xuất tại địa phương không qua bảo quản. Từ vụ sản xuất thứ 3, năng suất lúa tăng hơn trước. Vụ xuân năm nay là vụ thứ 4, nông dân một số huyện như: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy, An Dương… có gần 300 ha diện tích cấy giống lúa này.
Phần lớn giống lúa ST25 tại Hải Phòng đều do Công ty CP dịch vụ nông nghiệp kỹ thuật cao Hải Phòng cung ứng. Bên cạnh đó, thời gian gần đây, công ty còn phối hợp nông dân các xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo), Quyết Tiến (Tiên Lãng), Đông Phương (Kiến Thụy) quy vùng sản xuất giống lúa ST25. Nông dân sản xuất giống lúa ST25 được công ty hỗ trợ giống, vật tư nông nghiệp và doanh nghiệp thu mua sản phẩm…
Tạo điều kiện để sản xuất hàng hóa
Theo bà Phạm Thị Cằng, Giám đốc Công ty CP dịch vụ nông nghiệp kỹ thuật cao, đến nay, giống lúa ST25 đã sản xuất được 3 vụ tại địa phương, cho năng suất, chất lượng cao. Vì vậy, triển vọng trong những vụ tới, nông dân có thể mở rộng diện tích sản xuất, sẽ cho thu nhập cao hơn các giống lúa chất lượng khác. Đặc biệt, trên thị trường, gạo ST25 được người tiêu dùng ưa chuộng.
Tuy nhiên, hiện chưa có các HTX đứng ra chỉ đạo, định hướng, giúp đỡ bà con quy trình sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm gạo ST25. Vì vậy, diện tích sản xuất của nông dân chủ yếu còn nhỏ, lẻ, chưa quy được nhiều vùng sản xuất lớn. Sản phẩm mới phục vụ gia đình và người thân, bạn bè, chưa bán rộng rãi trên thị trường. Do sản xuất nhỏ, lẻ nên nhiều bà con chưa ứng dụng đồng bộ cơ giới hóa trong sản xuất. Vì vậy, chi phí sản xuất cao, ảnh hưởng đến năng suất, thu nhập của bà con. Đặc biệt, khâu chế biến sản phẩm sau thu hoạch đối với giống lúa ST25 còn hạn chế nên tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch lớn. Theo phản ánh của nông dân, hiện hạt thóc ST25 sau khi thu hoạch bà con chưa dùng máy sấy, chủ yếu sử dụng biện pháp thủ công là phơi nên khi xay xát, tỷ lệ gạo bị gãy nhiều. Việc bán sản phẩm gạo ST25 chưa có liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp.
Thời gian tới, để mở rộng diện tích sản xuất lúa ST25, các địa phương cần nâng cao vai trò của HTX nông nghiệp trong việc chỉ đạo, hướng dẫn nông dân sản xuất giống lúa này, đồng thời kiên kết với các doanh nghiệp để bảo đảm đầu ra cho nông dân. Tại các địa phương, HTX chỉ đạo nông dân quy vùng sản xuất, ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất; xây dựng kho lạnh để bảo quản sản phẩm sau thu hoạch. Các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tích cực tuyên truyền, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật giúp nông dân sản xuất tốt giống lúa này.
Theo Công ty CP dịch vụ nông nghiệp kỹ thuật cao, thời gian tới, công ty dự kiến sẽ mở rộng liên kết với nông dân để sản xuất lúa ST25. Tuy nhiên, để sản xuất hiệu quả, công ty có kế hoạch xây dựng kho chứa, bổ sung một số trang thiết bị máy móc như: máy sấy gạo, máy móc phục vụ sản xuất trên đồng ruộng. Kinh phí đầu tư để sản xuất dự kiến 15-20 tỷ đồng. Vì vậy, công ty mong muốn liên kết với nông dân để quy vùng sản xuất, đề nghị ngân hàng tạo điều kiện vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất…/.
Bài và ảnh: Hương An
