(HPĐT)- Đến giữa tháng 6-2023, các huyện cơ bản thu hoạch xong lúa xuân, trong đó, diện tích trồng lúa chất lượng ước đạt năng suất trung bình từ 72-75 tạ/ha. Với lúa chất lượng, nông dân bán lúa tươi ngay tại ruộng cho thương lái và doanh nghiệp nên yên tâm về đầu ra và thu nhập. Từ hiệu quả này, nhiều địa phương từng bước khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ để quy vùng tập trung và hướng đến sản xuất hàng hóa, phục vụ xuất khẩu.
Vùng lúa chất lượng ở xã Nhân Hòa (Vĩnh Bảo).
Thu nhập tăng cao
Tranh thủ thời tiết nắng nóng, ông Đoàn Văn Kích, ở thị trấn Vĩnh Bảo thuê máy gặt đập liên hợp để thu hoạch những thửa ruộng cuối cùng. Ông cho biết, trước đây, gia đình chủ yếu cấy lúa BC15, bán không được giá. Gần đây, gia đình chuyển sang cấy lúa nếp thơm 415 và lúa Nhật J02 có nhiều ưu điểm vượt trội hơn các giống lúa cũ như khả năng chống chịu sâu bệnh và thời tiết khắc nghiệt tốt, sau thu hoạch được thương lái thu mua ngay tại ruộng. Vụ lúa xuân năm nay, với diện tích sản xuất gần 10 sào, trừ chi phí, gia đình ông Kích còn thu lãi gần 10 triệu đồng. Nhiều hộ quy vùng sản xuất tập trung, nông dân thu lãi 100-200 triệu đồng sản xuất lúa chất lượng.
Theo tổng hợp của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, thời gian gần đây, diện tích sản xuất lúa chất lượng của nông dân các huyện đạt hơn 1200 ha, chiếm 35- 40% diện tích sản xuất lúa. Tại các vùng sản xuất này, nhiều giống lúa cho năng suất, chất lượng cao được đưa vào sản xuất như: ST24, ST25, ĐS1, hạt ngọc trời, tím thảo dược, nếp 415, J02... Đối với diện tích sản xuất lúa chất lượng, phần lớn nông dân đều ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, trong đó, phổ biến là áp dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, gieo cấy, thu hoạch bằng máy, phun thuốc trừ sâu bằng máy bay không người lái; sử dụng phân bón thế hệ mới...
Mặc dù đạt hiệu quả cao hơn sản xuất lúa đại trà nhưng vùng sản xuất lúa chất lượng ở các huyện còn hạn chế. Theo Trưởng Phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật Hải Phòng) Bùi Cảnh Đức, do điều kiện tự nhiên đồng đất ở nhiều địa phương còn nhỏ lẻ, phân tán, nông dân không thiết tha việc dồn đổi ruộng đất thành các vùng sản xuất tập trung do chưa có cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp. Cùng với đó, tình trạng thiếu lao động sản xuất nông nghiệp ở khu vực nông thôn nên không có lực lượng sản xuất đủ mạnh để thực hiện quy vùng sản xuất tập trung. Do sản xuất nhỏ lẻ, manh mún nên việc ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất ở một số địa phương gặp khó khăn; nhất là khâu thu hoạch, vận chuyển sản phẩm đến khu vực doanh nghiệp, thương lái thu mua.
Tiếp tục mở rộng diện tích
Theo đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp Hải Phòng, trong giai đoạn 2021-2025, thành phố tập trung phát triển vùng lúa chất lượng, hướng tới sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu lúa gạo trong nước và phục vụ xuất khẩu. Trong giai đoạn 2023-2025, các huyện trọng điểm sản xuất lúa phấn đấu diện tích sản xuất lúa chất lượng chiếm 60-70% tổng diện tích sản xuất lúa, liên tục đưa các giống lúa chất lượng mới vào sản xuất phù hợp với xu hướng thị trường.
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Hải Phòng Nguyễn Ngọc Tuất thông tin, thời gian tới, Sở tích cực phối hợp với các địa phương tạo điều kiện thuận lợi để các hộ dân mở rộng diện tích sản xuất, khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ. Sở sẽ vào cuộc cùng các địa phương đề nghị doanh nghiệp hợp tác chặt chẽ với các chủ vùng sản xuất, thu mua sản phẩm của nông dân ngay sau khi thu hoạch, đồng thời hỗ trợ nông dân kỹ thuật sản xuất đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp. Thời gian tới, Sở chỉ đạo các cơ quan chức năng trực thuộc, hỗ trợ nông dân tiếp cận một số cơ chế chính sách của thành phố để phát triển vùng lúa chất lượng như: Nghị quyết 15 của HĐND thành phố về cơ chế chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, thủy sản; đề án hỗ trợ phát triển đất lúa...
Tại các huyện trọng điểm sản xuất lúa cũng có nhiều giải pháp thiết thực để mở rộng diện tích vùng lúa chất lượng. Xã Nhân Hòa (huyện Vĩnh Bảo) hiện có 80/240 ha diện tích sản xuất lúa chất lượng, trong đó, có 30 ha lúa chất lượng quy vùng sản xuất tập trung. Phó chủ tịch UBND xã Nhân Hòa (huyện Vĩnh Bảo) Nguyễn Văn Chiến cho biết, xã phấn đấu diện tích lúa chất lượng mở rộng lên 120 ha, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ dân tích tụ ruộng đất để sản xuất lúa chất lượng thành vùng lớn. Với các hộ nông dân không có điều kiện sản xuất, UBND xã vận động các gia đình cho các hộ có nhu cầu tích tụ ruộng đất thuê, mượn để canh tác. Theo Phó trưởng Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện Tiên Lãng Lưu Duy Đức, huyện phấn đấu diện tích sản xuất lúa chất lượng chiếm 60% tổng diện tích gieo cấy, thu hút doanh nghiệp liên kết với nông dân sản xuất lúa chất lượng, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn hướng dẫn nông dân sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP hoặc hữu cơ để đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp thu mua, đủ điều kiện để xuất khẩu... /.
Bài và ảnh: Hương An
