(HPĐT)- Những năm gần đây, biến đổi khí hậu tác động rõ rệt đến sản xuất nông nghiệp, nhất là với những loại cây trồng thường xuyên bị ảnh hưởng sau đợt mưa, bão lớn hoặc thời tiết cực đoan. Vì vậy, ngành Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tập trung hỗ trợ sản xuất nông nghiệp, đưa những giống cây trồng có khả năng thích ứng biến đổi khí hậu để hạn chế thấp nhất thiệt hại cho nông dân.
Nguy cơ cao với cây trồng
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, Hải Phòng là 1 trong những thành phố bị tác động trực tiếp bởi biến đổi khí hậu. Những năm qua, biến đổi khí hậu dễ thấy rõ qua nhiệt độ trung bình hằng năm tăng, lượng mưa biến đổi theo hướng tăng, tần số cơn bão, cường độ bão ngày càng lớn, thời gian và đường đi của bão bất thường, nước biển dâng; tình trạng xâm nhập mặn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, thiệt hại lớn về cây trồng, vật nuôi.
Mới đây, cơn bão số 3 ảnh hưởng nặng nề đến sản xuất nông nghiệp làm ngập hơn 5000 ha lúa, 1.750 ha rau màu, 1.000 ha cây ăn quả và 400 ha hoa cây cảnh bị ảnh hưởng nặng... Ngay sau bão, ngành nông nghiệp chỉ đạo khắc phục thiệt hại bằng cách tiêu thoát nước kịp thời cho các vùng ngập úng.
Trước đó, ngay từ đầu vụ xuân 2024, một số địa phương vùng trũng có địa hình ven sông bị ảnh hưởng bởi tình trạng xâm nhập mặn, làm chết một số diện tích lúa ở xã Tân Trào (huyện Kiến Thụy), Tân Viên (huyện An Lão)... Tuy nhiên, các địa phương tích cực vận động nông dân gieo cấy lại diện tích lúa chết, đồng thời phối hợp với các Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi xử lý xâm nhập mặn, bảo vệ đồng ruộng.
Sự xuất hiện thời tiết cực đoan còn làm phát sinh dịch bệnh gây hại trên cây trồng. Từ vụ mùa năm 2017, bệnh lùn sọc đen gây hại trên diện tích 4.656 ha cao gấp 55 lần so với những năm trước đó, ảnh hưởng đến năng suất lúa. Do bệnh lùn sọc đen khá nguy hiểm với sản xuất nông nghiệp nên ngành Nông nghiệp- Phát triển nông thôn phối hợp với các địa phương kiểm soát dịch, hướng dẫn nông dân phòng trừ ngay từ khi bắt đầu vụ sản xuất. Không chỉ gây hại trên cây lúa, bệnh lùn sọc đen gây hại đối với cây dưa vàng ở xã Tân Hưng trên diện tích khá lớn. Hay ở một số vùng trồng chuối ở xã Liên Khê, An Sơn... (huyện Thủy Nguyên) xuất hiện bệnh vàng lá trên cây chuối khiến nhiều cây không đậu quả, nông dân phải chặt bỏ, trồng lại làm chậm thời vụ thu hoạch, nông dân không bán được giá cao....
Hỗ trợ để sản xuất ổn định
Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn Bùi Thanh Tùng, nông nghiệp là lĩnh vực dễ bị thiệt hại nhất trước các diễn biến thất thường của thời tiết. Vì vậy, quy hoạch phát triển ngành nông nghiệp chú trọng đến các khu vực thấp, trũng có khả năng ngập lụt cao để tăng cường một số cây trồng có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Ngành khuyến khích nông dân có thể trồng các giống lúa có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, khó gãy đổ trong mưa bão hay các giống cây trồng có khả năng chịu mặn, khuyến khích phát triển các mô hình nông nghiệp thông minh, hạn chế rủi ro của biến đổi khí hậu.
Cùng với đó, ngành nông nghiệp tham mưu với thành phố hỗ trợ sản xuất nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu bằng các chương trình thiết thực. Từ năm 2022 đến nay, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tham mưu với thành phố triển khai chương trình hỗ trợ xây dựng mô hình sản xuất lúa áp dụng quy trình canh tác lúa giảm chi phí, nâng cao hiệu quả, thích ứng biến đổi khí hậu bằng nguồn kinh phí bảo vệ đất lúa. Theo đó, năm 2024, chương trình được thực hiện với diện tích hơn 1000 ha tại địa bàn 6 huyện: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Kiến Thụy, Thủy Nguyên, An Lão, An Dương. Cùng với đó, để kiểm soát dịch bệnh gây hại với cây trồng có thể gia tăng do biết đổi khí hậu, những năm gần đây, thành phố đều phê duyệt kinh phí hỗ trợ phòng trừ bệnh lùn sọc đen. Nguồn kinh phí được hỗ trợ các địa phương để mua thuốc phòng trừ bệnh, xử lý bệnh lùn sọc đen ngay từ khâu gieo mạ và lúa mới cấy. Nhờ vậy, từ năm 2017 đến nay, bệnh lùn sọc đen phần lớn đều được kiểm soát, không gây thiệt hại, ảnh hưởng đến năng suất lúa. Đối với các dịch bệnh khác phát sinh trên cây trồng như bệnh vàng lá trên chuối, bệnh chấm quả trên dưa vàng... cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đều khảo sát trực tiếp tại các vùng sản xuất, hướng dẫn nông dân các biện pháp phòng trừ.
Ngành Nông nghiệp cũng khuyến cáo người sản xuất nông nghiệp ưu tiên lựa chọn các giống lúa, cây trồng có khả năng chống chịu tốt với biến đổi khí hậu. Anh Trần Mạnh Hùng, một nông dân thực hiện việc tích tụ ruộng đất sản xuất lớn tại xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) cho biết, gần đây, anh liên kết với Công ty TNHH và phát triển công nghệ An Đình để sản xuất lúa hàng hóa. Công ty cung ứng giống lúa DS1 có khả năng ít bị gãy, đổ trong mưa bão, đồng thời chống chọi với sâu bệnh nên năng suất lúa cao hơn, tiết kiệm chi phí đầu tư. Anh Hùng tích cực vận động nhiều người thực hiện tích tụ ruộng đất để liên kết với công ty, mở rộng sản xuất lúa DS1 trên đồng đất huyện Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Lão, Kiến Thụy...
BÀI VÀ ẢNH: HỒ HƯƠNG
