(HPĐT)- Gần đây, nhiều giống cây ăn quả, rau màu mới lai tạo cho năng suất cao, dễ thích nghi và chống chịu sâu bệnh tốt được nông dân mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, sản phẩm bán ra thị trường không được giá như những sản phẩm truyền thống, đồng thời người tiêu dùng không hào hứng khi sử dụng...
Nông dân xã Tân Viên (huyện An Lão) trồng nhiều giống chuối mới lai tạo.
Phổ biến nhờ năng suất cao
Tại các vùng có truyền thống trồng chuối tây ở các xã: Tây Hưng (huyện Tiên Lãng), Bát Trang (huyện An Lão), một số xã có diện tích vùng bãi bồi ven sông, gần đây phần lớn nông dân chuyển sang trồng chuối tây lai. Chuối sai quả, thu hoạch quanh năm, quả chuối to, mẫu mã đẹp.
Đối với nhiều loại cây, rau màu khác, tỷ lệ trồng giống mới lai tạo tăng khá cao, diện tích trồng các giống truyền thống ngày càng giảm dần. Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Tiên Lãng Lưu Duy Đức thông tin, những năm gần đây, nông dân chủ yếu trồng các giống khoai tây lai cho củ to, năng suất cao, đáp ứng yêu cầu phục vụ các doanh nghiệp chế biến. Một số nông dân vẫn trồng các giống truyền thống củ nhỏ, nhưng bở, thơm hơn, chủ yếu bán lẻ trên thị trường. Cùng với đó, nhiều giống cây trồng như: cà chua, dưa vàng, táo Bàng La, dưa chuột... hiện cũng khá phổ biến các giống lai...
Theo Trưởng Phòng Kỹ thuật nông nghiệp (Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng) Vũ Đức Hạnh, nguyên nhân khiến nông dân gần đây chuộng các giống cây trồng mới lai tạo vì cho năng suất cao, dễ thích ứng với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, thời tiết; kỹ thuật chăm bón cũng không quá phức tạp. Bên cạnh đó, một số loại giống cây trồng truyền thống hiện bị thoái hóa dần, năng suất thấp. Việc mua các giống cây trồng lai tạo cũng dễ dàng. Nhiều công ty giống cây trồng thường xuyên chào mời và khuyến mại khi trồng các giống mới, nên dễ thu hút người sản xuất chuyển đổi.
Nhân rộng với quy mô phù hợp
Mặc dù cây trồng lai tạo có một số ưu điểm vượt trội, nhưng thực tế thị trường tiêu thụ các sản phẩm này cũng không dễ dàng. Bà Nguyễn Thị Hòa ở xã Tân Hưng (huyện Vĩnh Bảo) cho biết, vài năm trước, gia đình trồng giống dưa kim hoàng hậu quả vàng đậm, ngọt sắc, giòn, thơm. Nhưng một thời gian sau, giống cây bị bệnh chấm quả làm ảnh hưởng chất lượng, nên năng suất, hiệu quả kinh tế đều kém. Gần đây, cả vùng trồng dưa kim hoàng hậu chuyển sang trồng giống dưa kim lai, nhưng sản phẩm không “đắt hàng” như trước. “Đến vụ thu hoạch, chỉ một số quả to, đẹp bán được vào siêu thị, còn lại chúng tôi phải rong ruổi bán lẻ, nhưng khách mua cũng dè dặt”.
Theo phản ánh của bà con, do nhiều người cùng trồng loại chuối này nên giá bán trên thị trường khá thấp, chỉ 10-15 nghìn đồng/nải. Thậm chí, thời điểm nhiều vùng trồng chuối đến mùa thu hoạch rộ còn khó bán. Anh Phạm Văn Quyên, Giám đốc HTX Nam Việt cho biết, có đợt chuối giá giảm mạnh, trong khi thuê người thu hái giá cao nên một số nông dân bỏ không thu hoạch. Trên thị trường, nhiều người tiêu dùng cũng không mặn mà đón nhận. Chị Nguyễn Thị Hòa ở phố Trần Nhân Tông, quận Kiến An nhận xét: “Chuối tây lai hình thức đẹp nhưng chất lượng quả kém hẳn chuối tây truyền thống”.
Trưởng Phòng Trồng trọt Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Bùi Cảnh Đức đánh giá, việc trồng các giống cây trồng mới lai tạo đem lại hiệu quả thiết thực cần khuyến khích nông dân thực hiện. Tuy nhiên, bà con cũng nên cân nhắc, tính toán diện tích cây trồng giống mới lai tạo phù hợp, tránh việc mở rộng ồ ạt sẽ khó tiêu thụ. Cùng với đó, cần tạo điều kiện để gìn giữ một số giống cây trồng truyền thống, đặc biệt là những cây trồng được coi là đặc sản của địa phương... Chẳng hạn các giống táo, cà chua múi truyền thống của Bàng La (quận Đồ Sơn), dưa chuột Lũng (quận Hải An), dưa chuột Kỳ Sơn (huyện Thủy Nguyên)... Vì các giống này có chất lượng tốt, được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng.
Để khuyến khích nông dân trồng cây giống mới lai tạo với diện tích phù hợp, đáp ứng cung cầu thị trường; đồng thời gìn giữ một số cây trồng đặc sản truyền thống, cán bộ khuyến nông cơ sở tích cực vận động, tuyên truyền bà con ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Chính quyền địa phương cần tích cực vào cuộc hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm, lựa chọn các giống mới phù hợp điều kiện canh tác ở địa phương; lựa chọn các đơn vị cung ứng giống uy tín; đồng thời tổ chức trồng thử nghiệm để đánh giá hiệu quả sau đó mới sản xuất đại trà. Đối với cây trồng truyền thống, địa phương, nông dân cần phối hợp các nhà khoa học, cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn gìn giữ giống gốc, phục tráng lại để cây sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất, chất lượng bảo đảm hiệu quả sản xuất./.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
