Sử dụng thông minh, hiệu quả ChatGPT

Công an huyện An Dương tuyên truyền nâng cao kỹ năng sử dụng mạng xã hội tới học sinh Trường THPT An Dương tháng 1-2023. Ảnh: Minh Châu

- Được biết, ChatGPT vẫn chưa thông dụng tại Việt Nam như ở một số quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp, Đức… Nhưng phần mềm này gây ra cơn sốt trong số đông người dùng Internet và mạng xã hội tiếng Việt. Ông có thể thông tin rõ hơn về ChatGPT?

- ChatGPT là viết tắt của Chat Generative Pre-training Transformer - một công cụ tương tác với người dùng (chatbot) được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) do công ty công nghệ OpenAI phát triển. ChatGPT được xem là một bước tiến ngoạn mục trong quá trình "con người hóa" giao tiếp của chatbot dựa trên xu hướng Generative-AI. Hiểu một cách cơ bản, ChatGPT được xây dựng để tạo sinh các cuộc hội thoại giống với con người với nhiều chủ đề khác nhau trong cuộc sống, khoa học, lịch sử… Khác với công cụ tìm kiếm Google, ChatGPT trả lời giúp bạn các câu hỏi hay vấn đề một cách liền mạch và logic, cách diễn đạt giống với người thật, như trao đổi với một người bạn.

Điều khiến ChatGPT tạo thành cơn sốt trên toàn cầu do nó được đánh giá rất thông minh, vượt trội so với các chatbot từng được sử dụng phổ biến từ trước tới nay mà mọi người mong muốn trải nghiệm. Không chỉ có thể thực hiện các cuộc trò chuyện với con người dưới dạng hỏi đáp thông thường, ChatGPT còn có thể thực hiện nhiều nội dung phức tạp hơn để sáng tạo nội dung (Content Creation) như: viết thơ, biên tập báo, viết luận văn, tóm tắt văn bản, làm toán hoặc thậm chí là lập trình máy tính. Đáng chú ý, ChatGPT còn có khả năng tự học hỏi dựa trên những thông tin phản hồi từ chính người dùng để đưa ra câu trả lời đúng cho các lần giao tiếp cùng chủ đề sau đó hoặc thậm chí ngay trong quá trình giao tiếp hiện tại khi được bổ sung thêm các thông tin đủ để suy luận.

Để có được “tri thức” và khả năng sáng tạo nội dung đó, ChatGPT được huấn luyện học từ kho dữ liệu lên tới 750 GB với hơn 300 tỷ từ ngữ thu thập từ các nguồn trên Internet, như sách báo, website và bài viết do người dùng tự tạo, gồm cả thông tin cá nhân. Không dừng lại ở đó, ChatGPT sẽ tiến bộ từng ngày, thông minh hơn khi dữ liệu đưa vào dạy nhiều hơn và tiếp nhận phản hồi của người dùng nhiều hơn.

- Theo ông, nguyên lý hoạt động của ChatGPT như thế nào? Và có thể dùng ChatGPT để làm gì?

- Xét về khía cạnh khoa học, ChatGPT là ứng dụng AI được phát triển từ mô hình GPT-3.5 để huấn luyện và sinh ra ngôn ngữ dựa trên quá trình học thống kê ngôn ngữ. ChatGPT sử dụng mô hình ngôn ngữ mạng neuron nhân tạo (Artificial Neuron Network) để ước lược xác xuất các chuỗi ký tự sẽ xuất hiện giống như con người học các từ ngữ. Một cách đơn giản và dễ hiểu hơn, ChatGPT nhận câu hỏi của bạn, sau đó đưa ra lời giải đáp cho tất cả những thắc mắc ấy trong thời gian cực ngắn thông qua thuật toán phức tạp để dự đoán các từ được đưa ra thông qua mối quan hệ, phụ thuộc, ràng buộc giữa các từ trong văn bản. Để có thể đưa ra câu trả lời tự nhiên nhất, ChatGPT cần rất nhiều dữ liệu để học, từ đó xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Model) tương tự tri thức của con người. Càng nhiều tầng ý nghĩa được nhận ra thì mạng neuron nhân tạo càng nhiều tham số phân biệt (Parameters). Mô hình GPT1 chỉ có khoảng 117 triệu tham số, GPT2 (2019) đạt 1,5 tỷ Parameters và GPT-3 (2020) đạt tới 175 tỷ tham số khác nhau cùng sự kết hợp với thuật toán Transformer trong huấn luyện ngôn ngữ giúp máy tính có thể nhìn thấy những mẫu như con người nhìn thấy.

Như vậy, giống như một người muốn nói chuyện một cách trôi chảy và tự nhiên, họ phải đọc rất nhiều sách, nói chuyện với nhiều người. ChatGPT được tạo học từ kho dữ liệu khổng lồ từ internet như Reddit – nơi lưu trữ các thông tin trên thế giới cũng như các cuộc tranh luận đang diễn ra hằng ngày về nhiều chủ đề khác nhau. Điều này giúp nó mô phỏng được các đoạn đối thoại và cách giao tiếp của con người rất tự nhiên. Bên cạnh đó, ChatGPT cũng được đào tạo bằng cách sử dụng chính những phản hồi của người dùng khi đối thoại để xác định mong muốn của mỗi cá nhân khi tham gia đặt câu hỏi.

Với khả năng của mình, ChatGPT được coi là giải pháp thay thế các công cụ tìm kiếm như Google vì có khả năng cung cấp các mô tả, câu trả lời và giải đáp các câu hỏi phức tạp một cách chi tiết, thay vì con người phải tự lựa chọn các kết quả từ nhiều trang web cho câu trả lời của mình như hiện nay. ChatGPT có thể được sử dụng trong các lĩnh vực như sáng tạo nội dung cho các trang web, trả lời các câu hỏi của khách hàng, cung cấp các gợi ý cho người học theo chủ đề, phát hiện hoặc thậm chí là sửa các lỗi lập trình. Nhu cầu sử dụng ChatGPT để hỗ trợ trong công việc hiện nay là rất lớn, tuy nhiên ChatGPT vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu hoàn thiện, người dùng có thể đăng ký dùng thử miễn phí để trải nghiệm các tính năng cơ bản và phải trả phí để dùng bản Plus với các tính năng nâng cao. Để đăng ký và sử dụng ChatGPT tại Việt Nam, người dùng phải dùng đến một số thủ thuật mạo danh địa chỉ IP và số điện thoại của các quốc gia khác. Sự khó khăn trong việc tiếp cận với ChatGPT cũng góp phần tạo ra một dịch vụ mới là bán tài khoản ChatGPT cho người có nhu cầu. Tuy nhiên, với người dùng mới tại Việt Nam, họ vẫn chưa thể tiến hành đăng ký tài khoản ChatGPT khi dùng địa chỉ IP trong nước. Vì vậy, người dùng cần lưu ý để không tải về các ứng dụng mạo danh có nguy cơ chứa phần mềm độc hại hoặc đối tượng lừa đảo bán tài khoản ChatGPT mail chính chủ giá phải chăng.

- Ông đánh giá như thế nào về trí tuệ nhân tạo qua ChatGPT trong ứng dụng thực tiễn cuộc sống và chúng ta cần làm gì để tận dụng những công năng của hệ thống công nghệ cao cấp này?

- Theo phân tích, đánh giá của các chuyên gia, điểm khác biệt lớn nhất giữa con người và ChatGPT nằm ở khả năng tư duy, sáng tạo. Những câu trả lời của ChatGPT tương tác với người dùng chỉ gói gọn trong số dữ liệu được nó học, do đó sự “hiểu biết” của chatbot này là có giới hạn. Không những vậy, tương tự với nhiều chatbot khác, ChatGPT chưa thể phân biệt được tính chính xác của thông tin mà nó đưa ra, mà đơn thuần là chỉ trả lời trên dữ liệu có sẵn. Bản chất ChatGPT không phải là một cơ sở dữ liệu tri thức và không có khả năng suy diễn. ChatGPT khá thú vị và hữu ích trong một số lĩnh vực, nhưng khó có thể so sánh với trí tuệ của con người. Chatbot này chỉ đưa ra được câu trả lời dựa trên những gì được học, không suy diễn ra được những gì chưa được học.

Phải khẳng định sức mạnh của AI, của công cụ ChatGPT là rất lớn nếu người dùng khai thác đúng cách và phù hợp với công việc của mình. Với lượng thông tin lớn, máy móc thông minh, có thể giải đáp nhiều vấn đề, người dùng phải học cách sử dụng, tận dụng và đón nhận những công năng tuyệt vời của hệ thống công nghệ cao cấp này. Do đó, ngoài việc trang bị những kỹ năng mềm, biết chọn lọc và hấp thụ thông tin, không nên quá đặt niềm tin vào ứng dụng này, phải có những bước xác nhận cần thiết từ những nguồn tin chính thống. Để làm được điều đó, chúng ta cần nâng cao trình độ, bồi dưỡng trí tuệ của bản thân, biết tận dụng những ưu điểm của trí tuệ nhân tạo, điều chỉnh phù hợp với thực tế và chủ động khai thác thông tin, kiểm soát để không bị phụ thuộc, trở thành “nô lệ” của trí tuệ nhân tạo đang ngày càng phát triển mạnh mẽ như ngày nay.

- Trân trọng cảm ơn ông!