Bên cạnh không gian học đường, phong trào đưa lịch sử và văn hóa bản địa lên không gian mạng đang được dẫn dắt bởi những gương mặt trẻ tiêu biểu đất Cảng.
Bằng sức sáng tạo và lăng kính số, thế hệ Gen Z đang dùng ngôn ngữ của công nghệ số để tái hiện, lan tỏa những giá trị văn hóa, lịch sử hào hùng của dân tộc và thành phố Cảng, biến môn học truyền thống thành hành trình khám phá đầy cảm hứng.
Trên nền tảng TikTok, các kênh như “Măng học lịch sử”, “Ham học lịch sử”, “Trường lịch sử”... chuyên về học tập, ôn thi và chia sẻ kiến thức lịch sử hiện thu hút gần 100 nghìn lượt theo dõi. Đây cũng là kênh học lịch sử được nhiều bạn trẻ Hải Phòng theo dõi để tiếp cận các kiến thức về lịch sử. Em Phạm Bảo Hân, học sinh Trường THCS Đằng Lâm (phường Hải An) cho biết: "Từ những cách tiếp cận này, thay vì những bài giảng truyền thống, chúng em được cô giáo bộ môn hướng dẫn, “hóa thân” vào các nhân vật lịch sử hoặc tái hiện khung cảnh hào hùng của quân và dân thành phố Cảng tại các địa danh quen thuộc như Khu di tích Bạch Đằng Giang, dải trung tâm thành phố hay Nhà hát thành phố Hải Phòng. Với cách làm này, lịch sử không phải là những cột mốc xa lạ, mà là dòng chảy cảm xúc được kết nối trực tiếp qua từng cú chạm màn hình".
Bên cạnh không gian học đường, phong trào đưa lịch sử và văn hóa bản địa lên không gian mạng đang được dẫn dắt bởi những gương mặt trẻ tiêu biểu. Trong đó có Thế Anh Shinichi (tên thật là Trần Thế Anh, sinh năm 1998 tại phường Lê Chân) - một gương mặt Gen Z nổi bật tại Hải Phòng với kênh nội dung sáng tạo “Động lòng Hải Phòng”. Những thước phim về các ngôi đình cổ, nếp sống ven sông Cấm hay những câu chuyện được kể qua lăng kính của Thế Anh Shinichi với hàng nghìn lượt tương tác đã chứng minh bản sắc bản địa chính là cội nguồn sức mạnh. Từ đó, giúp thế hệ trẻ kết nối tự nhiên và lan tỏa niềm tự hào dân tộc một cách sâu sắc.
Còn tại Trường Dewey Schools (cơ sở Hải Phòng), tinh thần này được các bạn trẻ cụ thể hóa qua những dự án liên môn sáng tạo. Học sinh khối lớp được khuyến khích “thổi hồn” vào các tác phẩm kinh điển như Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du hay các sự kiện lịch sử qua các hình thức biểu đạt đa dạng như diễn kịch, thiết kế đồ họa 3D, hay thực hiện các kênh podcast.
Cách tiếp cận lịch sử của Gen Z Hải Phòng hiện nay mang đậm hơi thở thời đại số. Cô giáo Nguyễn Thị Minh Thủy, giáo viên Sử Trường THPT Chuyên Trần Phú cho biết, việc ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), đồ họa kỹ thuật số giúp các bạn trẻ tái dựng lại những “Kinh đô kỳ họa” hay những thước phim ngắn tái hiện thời kỳ hào hùng của dân tộc từ các chiến thắng lịch sử như Điện Biên Phủ cho đến mốc son 30/4.
Sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội như TikTok, YouTube hay Spotify được coi như những giảng đường mở. Theo cô giáo Trần Thị Ninh, Bí thư Đoàn Thanh niên Trường THPT Lê Quý Đôn, các bạn trẻ không chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động mà đang chủ động trở thành những người kể chuyện lịch sử. Từ việc tham gia các hội nhóm nghiên cứu lịch sử địa phương, thiết kế infographic về các cột mốc lịch sử quan trọng, đến việc cosplay nhân vật lịch sử như các vị tướng lĩnh nhà Trần hay làm video trong các hoạt động ngoại khóa tưởng nhớ chiến sĩ Gạc Ma, Cách mạng Tháng 8..., Gen Z đang viết tiếp câu chuyện của cha ông bằng ngôn ngữ công nghệ. Điều này minh chứng rằng công nghệ không làm người trẻ rời xa quá khứ, ngược lại, chính là nhịp cầu giúp các bạn trẻ tiếp cận giá trị truyền thống một cách hiện đại, đa chiều, giàu cảm xúc.
Trước sự chuyển biến tích cực này, TS. Tống Thị Hường, Trưởng Khoa Ngữ văn và Khoa học Xã hội, Trường Đại học Hải Phòng nhận xét, việc học sinh chủ động tìm tòi và thể hiện lịch sử bằng công nghệ là một tín hiệu đáng mừng. Điều này cho thấy khả năng tự học, tư duy phản biện và sự sáng tạo không giới hạn của thế hệ Gen Z. Tuy nhiên, các giáo viên cũng cần rèn luyện cho các em kỹ năng kiểm chứng thông tin, tôn trọng sự thật lịch sử.
Để số hóa việc học lịch sử cho giới trẻ một cách chuẩn xác, mọi nội dung trên nền tảng số bắt buộc phải trích dẫn từ nguồn tài liệu chính thống như Viện Lịch sử Việt Nam. Các dự án công nghệ, từ video ngắn đến ứng dụng tương tác, cần trải qua sự kiểm duyệt nghiêm ngặt của giáo viên, Hội đồng thẩm định nội dung nhà trường nhằm ngăn chặn thông tin sai lệch nếu có. Đồng thời, việc ứng dụng AI để đối soát dữ liệu và đào tạo tư duy phản biện cho học sinh là giải pháp cốt lõi. Chỉ khi thông tin có kiểm chứng, công nghệ mới thực sự phát huy vai trò truyền lửa yêu nước và giữ gìn trọn vẹn giá trị lịch sử dân tộc.
THU HẰNG
.jpg "Gen Z Hải Phòng 'phải lòng' ảnh film")
