Tăng phòng chuyên môn cấp xã để giảm áp lực, nâng chất lượng phục vụ

Việc nhiều, thiếu biên chế

Sau sáp nhập, phường Hải An có diện tích gần 40 km², dân số hơn 102.000 người, là trung tâm phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics của thành phố, khối lượng công việc tăng mạnh sau khi sáp nhập nhiều đơn vị hành chính. Mặc dù được bố trí 108 cán bộ, công chức, viên chức khối chính quyền nhưng theo đánh giá của địa phương, đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên sâu trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, quản lý đô thị, giáo dục, y tế trên địa bàn còn thiếu. Năng lực, kinh nghiệm của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Không riêng Hải An, nhiều địa phương cũng đang trong tình trạng "vừa thừa, vừa thiếu" cán bộ chuyên môn. Bà Nguyễn Thị Dịu, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Chu Văn An cho biết, sau 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, phòng đang quản lý nhiều lĩnh vực từ nội vụ, giáo dục, y tế đến văn hóa, khoa học, thông tin. Mặc dù 100% cán bộ có trình độ đại học trở lên nhưng chủ yếu được đào tạo ngành luật, quản lý. Nhiều lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu như công nghệ thông tin, y tế, quy hoạch đô thị, kiến trúc, đất đai, nông nghiệp... lại thiếu nhân lực. "Khối lượng công việc lớn nhưng đội ngũ cán bộ chuyên môn chưa thực sự cân đối. Việc bổ sung phòng chuyên môn sẽ giúp giảm tải, bảo đảm tính chuyên sâu trong tham mưu, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước", bà Dịu thông tin.

Tại xã An Lão, dù mô hình mới đã tạo chuyển biến tích cực trong quản trị, điều hành và cải cách hành chính, nhưng địa phương cũng thừa nhận áp lực công việc ngày càng tăng. UBND xã hiện được giao 54 biên chế nhưng thực tế còn thiếu 3 người. Trong đó, Phòng Kinh tế thiếu 1 biên chế, Phòng Văn hóa - Xã hội thiếu 2 biên chế.

Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội xã An Lão Phạm Thị Thu Hương cho biết, trong giai đoạn chuyển tiếp, cán bộ phải xử lý khối lượng công việc lớn, yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số, quản lý đất đai, xây dựng, môi trường, phát triển kinh tế - xã hội. Điều này đòi hỏi bộ máy chuyên môn cần được kiện toàn theo hướng chuyên sâu hơn.

Tăng phòng để phục vụ người dân tốt hơn

Trước thực tiễn đó, UBND thành phố đang lấy ý kiến về phương án thành lập thêm phòng chuyên môn cấp xã theo quy định tại Nghị định số 370/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Dự kiến thành phố sẽ tăng thêm 56 phòng chuyên môn so với hiện nay (hiện cấp xã có 339 phòng chuyên môn).

Thành phố đề xuất bổ sung 1 phòng chuyên môn đối với 46 đơn vị hành chính loại I, gồm 36 phường và 10 xã, đặc khu, đồng thời dành quỹ dự phòng để đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời gian tới. Trong đó có 3 phương án đề xuất cụ thể: Đề xuất 1 tách Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị thành 2 phòng gồm Phòng Kinh tế (hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị) và Phòng Nông nghiệp và Môi trường. Đề xuất 2: tách Phòng Văn hóa - Xã hội thành Phòng Nội vụ và Khoa học cùng Phòng Văn hóa, Giáo dục và Y tế. Đề xuất 3: Thành lập mới Phòng Nông nghiệp, Môi trường và Khoa học công nghệ trên cơ sở tách một phần chức năng, nhiệm vụ của Phòng Kinh tế và Phòng Văn hóa - Xã hội.

Là địa bàn đông dân cư (hơn 82.000 người), sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, mọi hoạt động tại phường Lê Thanh Nghị đã đi vào ổn định, thông suốt, không bị gián đoạn công việc, tạo sự chủ động hơn cho địa phương trong triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, khi thành phố có chủ trương thành lập thêm phòng chuyên môn, địa phương rất phấn khởi.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội phường Lê Thanh Nghị cho biết, sau sáp nhập, quy mô dân số và khối lượng công việc tại địa phương tăng rất nhiều. Mỗi phòng chuyên môn phải xử lý công việc chuyên môn liên quan đến 5 - 6 Sở. Trong khi đó, hầu hết các phòng đều đang thiếu biên chế nên việc bổ sung phòng chuyên môn là rất cần thiết. Khi nhiệm vụ được phân tách rõ ràng, cán bộ sẽ có điều kiện đi sâu vào từng lĩnh vực, nâng cao chất lượng tham mưu, rút ngắn thời gian giải quyết công việc và phục vụ người dân tốt hơn. Đây cũng là cơ sở để chính quyền cấp xã thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ mới được phân cấp, phân quyền.

Theo ông Vũ Huy Thưởng, Chủ tịch UBND xã Kiến Hải, việc thành lập thêm phòng chuyên môn sẽ giúp giảm áp lực cho các phòng hiện có, đặc biệt ở các lĩnh vực đất đai, xây dựng, nông nghiệp, môi trường và chuyển đổi số. Đồng thời tạo điều kiện nâng cao chất lượng tham mưu, giải quyết công việc nhanh hơn, minh bạch hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Ông Thưởng cũng kiến nghị, để bảo đảm việc tổ chức triển khai sau khi thành lập phòng chuyên môn mới được đồng bộ, hiệu quả, UBND thành phố cũng xem xét, bổ sung biên chế đối với các địa phương được thành lập thêm phòng chuyên môn, nhằm bảo đảm đủ nguồn nhân lực thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã.

Ông Đỗ Huy Chính, Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, việc thành lập thêm phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã là cần thiết nhằm cụ thể hóa Nghị định số 370/2025/NĐ-CP của Chính phủ. Đây cũng là cơ sở để các địa phương chủ động sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy phù hợp với quy mô, điều kiện thực tiễn, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. “Mục tiêu lớn nhất của việc kiện toàn bộ máy không phải tăng đầu mối đơn thuần mà hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, giảm tải áp lực công việc cho cán bộ cơ sở, tăng tính chuyên sâu trong tham mưu, từ đó phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn", ông Chính nhấn mạnh.

Thực tiễn sau gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy việc bổ sung phòng chuyên môn cấp xã không chỉ là yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân.