Tăng quyền lợi, cơ hội phát triển cho lao động nữ

Lao động nữ hiện chiếm hơn 60% lực lượng công nhân, lao động thành phố. Bà Nguyễn Thị Lan Anh, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng về kết quả công tác chăm lo, bảo vệ quyền lợi nữ đoàn viên và nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống Công đoàn trong giai đoạn mới.

- Bà có thể cho biết, dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 năm nay, các cấp Công đoàn thành phố triển khai những hoạt động cụ thể gì ?

- Các hoạt động kỷ niệm được các cấp Công đoàn Hải Phòng tổ chức theo phương châm hướng về cơ sở, thiết thực, hiệu quả, khẳng định đóng góp của nữ đoàn viên, công nhân, lao động và biểu dương những điển hình trong phong trào lao động, hoạt động Công đoàn. Công đoàn các cấp tập trung tuyên truyền pháp luật về bình đẳng giới và chế độ đối với lao động nữ; tổ chức gặp mặt, thăm hỏi, tặng quà, giao lưu văn nghệ, tham quan di tích phù hợp từng đơn vị. Hoạt động chăm lo hướng nhiều hơn tới nữ đoàn viên khó khăn, đơn thân, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc nuôi con nhỏ.

Điểm nhấn là tuần lễ mặc áo dài truyền thống từ ngày 12 đến 20/10, khuyến khích nữ đoàn viên, người lao động hưởng ứng trong thời gian phù hợp, bảo đảm thuận tiện, an toàn lao động. Liên đoàn Lao động thành phố cũng tặng quà đội ngũ nữ cán bộ Công đoàn, trao đổi kinh nghiệm với các tỉnh, thành phố bạn và tuyên truyền các gương nữ đoàn viên tiêu biểu. Từ nay đến cuối năm 2026, Liên đoàn Lao động thành phố có kế hoạch tổ chức khám, tư vấn sức khỏe sinh sản cho khoảng 5.000 nữ đoàn viên, lao động toàn thành phố.

- Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 6b/NQ-BCH của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về công tác vận động nữ công nhân lao động, bà cho biết Hải Phòng đạt được những kết quả nổi bật nào?

- Kết quả rõ nhất là nhận thức, trách nhiệm của các cấp Công đoàn có chuyển biến tích cực. Nghị quyết được cụ thể hóa phù hợp từng ngành, địa phương, doanh nghiệp; hoạt động vận động nữ ngày càng bám sát nhu cầu người lao động. Tính đến nay, LĐLĐ thành phố quản lý trên 3.100 công đoàn cơ sở, với hơn 668.480 công nhân, viên chức, lao động, trong đó có hơn 642.000 đoàn viên, nữ chiếm hơn 60%.

15 năm qua, các cấp Công đoàn tổ chức, lồng ghép gần 35.000 buổi tuyên truyền; hơn 1.900 buổi tập huấn, trao đổi kinh nghiệm và sinh hoạt chuyên đề; 350 cuộc tọa đàm, 316 cuộc thi về giới, bình đẳng giới, gia đình, sức khỏe sinh sản và chính sách đối với lao động nữ. Công tác tuyên truyền trên nền tảng số tạo sức lan tỏa rõ nét.

Nổi bật là cuộc thi ảnh “Em là sắc nắng tháng Ba” năm 2026 thu hút gần 12.000 tác phẩm; cuộc thi “Cơm dẻo, canh ngọt” tổ chức trong các năm 2024 - 2025 tiếp nhận 5.337 tác phẩm. Năm 2025, gần 2 tỷ đồng được dành hỗ trợ kỹ năng mềm cho nữ đoàn viên khu công nghiệp như nấu ăn, cắm tỉa hoa, nhảy hiện đại, dân vũ, võ tự vệ…

Nhiều quyền lợi thiết thân đối với lao động nữ được các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp thành phố quan tâm. Hiện hơn 90% số doanh nghiệp có tổ chức Công đoàn xây dựng kế hoạch khám sức khỏe định kỳ, khám phụ khoa cho lao động nữ; lắp đặt 112 phòng vắt, trữ sữa; tổ chức khám sức khỏe sinh sản miễn phí hơn 30.000 lao động nữ. Hơn 70% số doanh nghiệp bảo đảm thời gian nghỉ theo quy định cho lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Công tác thương lượng ký kết thỏa ước lao động tập thể, trong đó, chính sách lao động nữ có lợi hơn so với quy định của pháp luật được các cấp Công đoàn chú trọng. Đến nay, có 2.135/2.604 bản thỏa ước lao động tập thể được ký kết, trong đó, có 490 bản TƯLĐTT xếp loại B trở lên (đạt 23% trên tổng số thỏa ước lao động tập thể); 44 bản thỏa ước lao động tập thể nhiều doanh nghiệp với sự tham gia của hơn 200 doanh nghiệp và 25.000 NLĐ được thụ hưởng chính sách, trong đó, tiêu biểu là bản thỏa ước lao động tập thể của 30 doanh nghiệp Hàn Quốc thuộc Ban Công đoàn Khu Công nghiệp, ký kết năm 2022.

Công đoàn các cấp tích cực cùng các cơ quan liên ngành thực hiện gần 3.000 cuộc kiểm tra, giám sát tại doanh nghiệp về việc thực hiện chính sách lao động nữ như việc làm, hợp đồng lao động, tiền lương, nâng lương… và các chế độ quy định riêng đối với lao động nữ. Đồng thời, tạo điều kiện để 60.425 nữ đoàn viên nâng cao trình độ, kỹ năng nghề. Tỷ lệ nữ tham gia Ban Chấp hành Công đoàn các cấp đạt 41,5%. Khoảng 1.700 công đoàn cơ sở đủ điều kiện thành lập Ban Nữ công quần chúng; 216 lớp tập huấn được tổ chức cho gần 30.000 lượt cán bộ nữ công.

- Bà đánh giá thế nào về sức lan tỏa, hiệu quả phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” giai đoạn 2010 - 2025?

- Thực hiện Chỉ thị 03 của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam về triển khai phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” gắn với phong trào “Lao động giỏi, lao động sáng tạo”, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; khuyến khích nữ đoàn viên nâng cao tay nghề, xây dựng gia đình hạnh phúc. Trên cơ sở định hướng chung, từng ngành, địa phương cụ thể hóa tiêu chí phù hợp đặc thù công việc. Hằng năm, 100% nữ công nhân lao động đăng ký phấn đấu, hơn 87% số nữ công nhân lao động đạt danh hiệu “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”. Trong giai đoạn thực hiện Chỉ thị 03, hơn 3.100 lao động nữ tiêu biểu được tuyên dương, khen thưởng; 1 tập thể và 2 cá nhân của Hải Phòng được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tuyên dương tại Giải thưởng “Nữ đoàn viên Công đoàn năng động, sáng tạo, trách nhiệm”. Quan trọng hơn số lượng danh hiệu là động lực để chị em đổi mới phương pháp làm việc, nâng cao chuyên môn, tay nghề và chia sẻ trách nhiệm gia đình. Những điển hình được nhân rộng tiếp tục khẳng định vai trò của nữ công nhân lao động trong cơ quan, doanh nghiệp và xã hội.

- Thời gian tới, Liên đoàn Lao động thành phố xác định những nhiệm vụ trọng tâm nào để chăm lo tốt hơn nữ đoàn viên, người lao động?

- Xác định yêu cầu hoạt động nữ công phải đổi mới mạnh mẽ, hướng vào nhu cầu thực tế, tạo ra quyền lợi cụ thể, Liên đoàn Lao động thành phố tập trung nâng cao chất lượng Ban Nữ công quần chúng; bồi dưỡng cán bộ, nhất là tại doanh nghiệp ngoài khu vực Nhà nước.

Công tác tư vấn pháp luật, chăm sóc sức khỏe sinh sản phải đến gần hơn với nữ công nhân. Các cấp Công đoàn tăng cường giám sát, đối thoại, thương lượng để đưa vào thỏa ước những điều khoản có lợi hơn cho lao động nữ.

Chuyển đổi số được ứng dụng trong quản lý nữ đoàn viên, khảo sát nhu cầu và cung cấp thông tin về quyền lao động nữ. Công đoàn tiếp tục trang bị kỹ năng thích ứng, chăm lo nữ đoàn viên và con của đoàn viên, người lao động; thúc đẩy bình đẳng giới tại nơi làm việc, trong gia đình; phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ cùng cấp.

Cùng với đó, phong trào “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” được duy trì nhưng cần đổi mới nội hàm, tiêu chí để phù hợp yêu cầu hiện nay. Mục tiêu là giúp nữ đoàn viên được bảo vệ tốt hơn, có cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp, cân bằng cuộc sống, đóng góp nhiều hơn cho cơ quan, doanh nghiệp, thành phố.

- Để công tác nữ công đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn, Liên đoàn Lao động thành phố có kiến nghị, đề xuất gì?

- Chúng tôi kiến nghị các cơ quan quản lý nhà nước tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, nhất là tại doanh nghiệp đông lao động nữ; quan tâm hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật liên quan đến lao động nữ, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng cho nữ đoàn viên.

Thành phố cần tiếp tục ưu tiên nguồn lực xây dựng nhà trẻ, nhà ở xã hội tại khu công nghiệp; nghiên cứu chính sách hỗ trợ học phí mầm non cho con lao động nữ có thu nhập thấp, lao động nhập cư; có chế độ hỗ trợ phù hợp đối với cán bộ Công đoàn, cán bộ nữ công làm nhiệm vụ kiêm nhiệm.

Đối với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, chúng tôi kiến nghị tăng cường đầu tư xây dựng nền tảng số dùng chung cho công tác nữ công như ứng dụng quản lý nữ đoàn viên, cổng thông tin quyền lao động nữ, hệ thống khảo sát định kỳ trực tuyến triển khai thống nhất trong toàn hệ thống Công đoàn.

- Trân trọng cảm ơn bà!