Việc trang bị kỹ năng số, nâng cao khả năng thích ứng với dây chuyền công nghệ cho người lao động là giải pháp quan trọng để tăng năng suất lao động.
Theo số liệu của Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, tính đến cuối tháng 3/2026, Hải Phòng đã thu hút lũy kế 1.038 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với tổng vốn đầu tư ước đạt hơn 44 tỷ USD và 380 dự án đầu tư trong nước (DDI) với tổng vốn hơn 581,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 24,84 tỷ USD.
Việc mở rộng nhà xưởng, phát triển quy mô sản xuất đặt ra yêu cầu lớn về kỹ năng và chuyên môn đối với đội ngũ lao động làm việc trong các dây chuyền tiên tiến, hiện đại. Bà Trần Thị Kim Thoa, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo ISO Solution chia sẻ: "Với người lao động, kỹ năng số có thể thể hiện, áp dụng ở nhiều mức độ khác nhau, từ khả năng sử dụng thiết bị số, soạn thảo văn bản, gửi email, sử dụng internet để tìm kiếm thông tin, đến thao tác ứng dụng phần mềm chuyên biệt, quản lý dữ liệu, lập trình, phân tích dữ liệu lớn (big data), sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng và phát triển ứng dụng hoặc phần mềm…".
Các dây chuyền hiện đại, với độ chính xác cao, đòi hỏi người lao động phát triển các kỹ năng toàn diện. Bà Đỗ Phương Nhung, Giám đốc Khối Hành chính - Nhân sự, Công ty TNHH Hyundai Kefiko thông tin: Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến tuyển dụng thêm khoảng 150 công nhân và 50 kỹ sư (kỹ sư kỹ thuật, kỹ sư quản lý phòng Lab…). Sở dĩ, số lượng công nhân tuyển dụng không nhiều vì doanh nghiệp chủ yếu sử dụng các dây chuyền tự động, thiết bị tự động hoá nên yêu cầu đối với đội ngũ kỹ sư cần có một số kỹ năng cơ bản như: xây dựng và quản lý tài liệu quy trình Process Flow, Control Plan, FMEA, Work Instruction, đánh giá năng lực quy trình và thiết bị (MSA, Process Capability, Try- out) trước khi sản xuất hàng loạt, áp dụng các công cụ kiểm soát quy trình (SPC) để tối ưu hiệu quả sản xuất…
Ở nhiều doanh nghiệp, việc xây dựng, củng cố kỹ năng số cho người lao động cũng được tiến hành theo lộ trình. Ông Vũ Viết Mạnh, Phó Giám đốc Nhà máy, Công ty CP HHP GLOBAL cho biết: "Doanh nghiệp thường xuyên tuyển dụng các vị trí như nhân viên mua hàng, hành chính lễ tân, tổ trưởng vận tải… với yêu cầu kinh nghiệm từ 2 năm trở lên, được hưởng mức lương cạnh tranh và đầy đủ phúc lợi. Đối với đội ngũ kỹ sư vận hành thiết bị, sau 1 thời gian khó tuyển đủ, doanh nghiệp áp dụng phương án tuyển những ứng viên đáp ứng cơ bản yêu cầu, tạo điều kiện bố trí đúng chuyên môn và tham gia các lớp để nâng cao tay nghề, chuyên môn, nhất là nâng cao ngoại ngữ, kỹ năng vận hành các thiết bị, máy móc hiện đại, chuyên nghiệp; ứng dụng công nghệ, thiết bị số và trí tuệ nhân tạo (AI) để tìm kiếm, đánh giá, tạo và chia sẻ thông tin nhằm phục vụ công việc sản xuất theo hướng chuyên môn hoá, hiệu quả, an toàn và sáng tạo".
Việc hình thành kỹ năng số cho đội ngũ lao động trực tiếp làm việc, củng cố khả năng ứng dụng công nghệ cho thanh niên chuẩn bị gia nhập thị trường lao động… đang được nhiều đơn vị, cơ sở quan tâm hàng đầu.
Công ty TNHH XiongTai Việt Nam (Khu công nghiệp Nam Đình Vũ) là doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài, chuyên sản xuất bình và cốc giữ nhiệt inox xuất khẩu. Doanh nghiệp đi vào hoạt động ổn định từ tháng 8/2025, hiện sử dụng 279 lao động. Theo ông Jiang Zai Hua, Phó Giám đốc Công ty TNHH XiongTai Việt Nam, doanh nghiệp đã đầu tư gần 500 tỷ đồng vào việc nâng cấp công nghệ, tăng năng suất lao động 10%. Xác định con người là yếu tố cốt lõi của sự phát triển, doanh nghiệp phấn đấu năm 2026, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao tay nghề cho khoảng 30% số lao động, trong đó chú trong phát triển kỹ năng số, tiếp cận công nghệ đối với người lao động…
Môi trường học tập, cơ hội tiếp cận kỹ năng số cho lao động trẻ cũng rộng mở. TS Trần Bá Kiên, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương chia sẻ: "Với mục tiêu xây dựng môi trường học tập, nghiên cứu chuyên nghiệp và hiện đại, trường triển khai thêm 2 phòng LAB tin học với số lượng 72 máy vi tính để trở thành phòng học, phòng thi trực tuyến mới... Nhà trường cũng ra mắt hệ thống thư viện số kết nối với Thư viện quốc gia và nhiều trường đại học trong và ngoài nước, tạo thuận lợi cho người học trong tra cứu trực tuyến, sử dụng tài liệu chuyên ngành, liên ngành, hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái học tập số toàn diện. Qua đó, tạo lập kỹ năng cơ bản để sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể thành thạo các kỹ năng số, sẵn sàng làm việc trong các công ty, tập đoàn dược phẩm hoặc viện nghiên cứu dược trên cả nước".
"Thành phố phát triển mạnh về công nghiệp, cảng biển, logistics, thương mại điện tử… nên nhu cầu lao động không chỉ dừng ở số lượng, mà chuyển mạnh sang yêu cầu về kỹ năng số, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Trong thời gian tới, lao động có kỹ năng số và tư duy thích ứng sẽ là nhóm được thị trường ưu tiên hàng đầu. Thị trường lao động tại Hải Phòng hiện nay không thiếu việc làm, mà thiếu lao động đáp ứng đúng yêu cầu mới. Do đó, không dừng lại ở các phiên giao dịch việc làm trực tuyến, kết nối phỏng vấn trực tuyến, Trung tâm tổ chức các hoạt động tư vấn nghề nghiệp, tọa đàm về xu hướng việc làm trong thời đại số.... giúp người lao động không chỉ tìm việc, mà còn chuẩn bị các kỹ năng số để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp”, ông Tăng Tiến Sơn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng nhấn mạnh.
MAI LÊ
